Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü


    Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 26/05/1972 - 7/4496
    Dayandığı Kanun Tarihi - No: 17/07/1964 - 506
    Yayımlandığı R. Gazete Tarihi - No: 22/06/1972 - 14223
    BİRİNCİ BÖLÜM : GENEL HÜKÜMLER
    Madde 1 -İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı;
    Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş ve hangi hallerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacakları; İşe alıştırmanın ne yoldan ve hangi esaslara göre yapılacağı ve Sosyal Sigortalar Kanununun 122 nci maddesinin uygulanma tarzı;
    Sigortalıların hangi hallerde erken yaşlanmış sayılacakları;
    Sosyal Sigortalar Kanununun 129 uncu maddesi gereğince kurulan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun, sözü edilen Kanunda belirtilenler dışında kalan ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili bulunan görevleri ve çalışma şekil ve esasları;
    Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıktığı takdirde o işten ileri gelmiş kabul edileceği
    Hakkındaki esaslar, bu Tüzükte belirtilmiştir.
    Madde 2 - Bu Tüzükte geçen "Kurum" deyimi "Sosyal Sigortalar Kurumu" anlamına gelir.
    Madde 3 - İş kazasının meydana geldiği veya meslek hastalığının başladığı zaman, hizmet akdine göre yapmakta olduğu iş "Sigortalının mesleği" sayılır.
    Kurum, bu mesleğin tesbitinde sigortalının çalıştığı iş yerinden alınacak belgeyi esas tutabileceği gibi, bu hususu kendi yetkili elemanları vasıtasiyle inceletmeye ve buna göre karar vermeye yetkilidir.
    Madde 4 - Hizmet akdine göre, bu Tüzüğün ikinci Bölümünün, D cetvelinde gösterilen mesleklerden birinden fazlasını yapmakta olan sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı yönünden sürekli iş göremezlik durumuna girmesi halinde, bunlardan, sürekli iş göremezlik derecesinin en yükseğini vermiş olan meslek "sigortalının mesleği" sayılır.
    İKİNCİ BÖLÜM : İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SONUCU SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK HALLERİNİN MESLEKTE KAZANMA GÜCÜNÜ NE ORANDA AZALTACAĞININ TESPİTİ
    Madde 5 -İş kazası veya meslek hastalığı sonucu husule gelen arızaların, sigortalının mesleğinde kazanma gücünü ne oranda azaltacağı, Tüzüğe ekli A, B, C, D ve E cetvellerine göre tespit edilir.
    (Değişik fıkra: 31/05/1985 - 85/9529 K.) A cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden teşekkül eder.
    I - Baş arızaları (kafa kemikleri, nöroloji, nöröşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)
    II - Göz arızaları
    III - Kulak arızaları
    IV - Yüz arızaları
    V - Boyun arızaları
    VI - Göğüs hastalıkları
    VII - Omuz ve kol arızaları
    VIII - El bileği ve el arızaları
    IX - El parmakları arızaları
    X - Omurga arızaları
    XI - Karın hastalık ve arızaları,
    XII - Pelvis ve alt ekstremite arızaları
    XIII - Endokrin, metabolizma, kollagen doku, periferik damar hastalıkları, hematolojik ve romotoid hastalıklar
    XIV - Deri arızaları ve yanıklar
    Her listede 3 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon arızanın sıra numarasını, ikinci kolon arızanın çeşidini, üçüncü kolon arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir.
    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli sigortalının çalıştığı işkolları ve meslek veya iş çeşidi listelerini içerir.
    Her listede 2 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon meslek veya iş çeşitlerini, ikinci kolon meslek grup numaralarını gösterir.
    C cetveli, sürekli iş görememezlik simgelerini göstermekte olup, A cetvelinin listelerine paralel olarak arızanın vücuttaki yerine göre 14 tabloyu ihtiva eder.
    Her tablo A cetvelinin 14 listesinden birine tekabül eder ve sol kenardaki dikey kolonda arıza sıra numaraları, üstteki yatay kolonda 1 den 52 ye kadar meslek grup numaraları ve bunların kesişme noktalarında sürekli iş göremezlik simgeleri bulunur.
    D cetveli, arızaların ağırlık ölçülerine ve sürekli iş göremezlik simgelerine göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını bulmaya yarar. Bu cetvelin sol kenarındaki dikey kolon 0 dan 65 e kadar arıza ağırlık ölçülerini üstteki yatay kolon A dan R ye kadar arızaların sürekli iş göremezlik simgelerini, bunların kesişme noktaları 1 den 100 e kadar meslekte kazanma gücünün azalma oranını gösterir.
    Bu cetvele göre bulunan oran, 38-39 yaşlarındaki bir sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
    E cetveli, D cetveline göre bulunan orana ve sigortalının yaşına göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını tespite yarar.
    Meslekte kazanma gücünün azalma oranının hesabında, sigortalının sürekli iş göremezlik halinin raporla tesbit edildiği tarihdeki yaşı esas alınır.
    Bu cetvelin solundaki dikey kolon 38-39 yaşlara ait meslekte kazanma gücünün azalma oranını, üstteki yatay kolon 21 den 64 e kadar olan yaşları, bunların kesişme noktaları ise meslekte kazanma gücündeki azalmanın yaşlara göre oranlarını gösterir.
    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ancak sigortalının sağlık durumunda sürekli iş göremezlik yönünden bir değişiklik olmuş ise, bu değişikliğin raporla saptandığı tarihteki yaşı esas alınır.
    Madde 6 - A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
    a) A cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinde sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.
    b) (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli listelerinde önce sigortalının işkolu, sonra bu işkolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır.
    (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.
    Aynı adı taşıyan meslek veya iş çeşidi birden çok iş kolu listesinde yer aldığı takdirde, sigortalının çalıştığı iş kolu listesindeki meslek veya iş çeşidi esas alınır.
    c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza sıra numarası ile yatay kolonundaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.
    d) D cetvelinin dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile yatay kolonundaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
    e) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin dikey kolonunda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki yatay kolonda bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik halinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
    Madde 7 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birkaçının bir arada bulunması veya eski bir arızaya yenisinin eklenmesi halinde meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağı, Balthazard formülüne göre aşağıdaki biçimde hesaplanır:
    a) Sigortalıdaki arızaların meslekte kazanma gücünü azaltma oranları 6 ncı maddeye göre ayrı ayrı tespit edilir.
    b) Bu oranlar, en yükseğinden başlanarak sıraya konur.
    c) En yüksek oran, sigortalının çalışma gücünün tümünü gösteren % 100 den çıkarılır.
    d) Bu çıkarmada kalan miktar, sırada ikinci gelen meslekte kazanma gücü azalma oranı ile çarpılır. Çarpıma, en yüksek meslekte kazanma gücü azalma oranı eklenir, böylece birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı bulunmuş olur.
    e) Sigortalının arızası 2 den fazla ise birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı birinci sıraya ve üçüncü sıradaki arızanın meslekte kazanma gücü azalma oranı ikinci sıraya alınarak yukardaki işlem tekrarlanır.
    Madde 8 - (Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)
    A cetveli listelerinde ayrı ayrı gösterilen çeşitli arızalar, bu listelerde yer alan bir hastalık veya arızanın tabii sonucu iseler, bunlar, ayrı sebeplere bağlı arızalar gibi ele alınarak haklarında 7 nci madde hükümlerine göre işlem yapılmaz.
    Madde 9 - İş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş herhangi bir arızası bulunan sigortalının sonradan bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
    a) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılacak veya sayılmayacak olaylardan veya doğuştan meydana gelmiş her türlü arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı 6 ve 7 nci maddelere göre bulunur.
    b) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı, (a) bendinde tespit edilen toplam orandan çıkarılır; kalan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü azalma oranıdır.
    Ancak, sigortalının işe alınmadan önce mevcut olan veya işe alındıkdan sonra iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmayarak meydana gelen arızaları, yapmakta olduğu işteki kazanma gücüne tesir etmiyorsa bu arızalar kazanma gücü toplam azalma oranının hesabında nazara alınmaz.
    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : SİGORTALILARIN HANGİ HALLERDE ÇALIŞMA GÜCÜNÜN EN AZ ÜÇTE İKİSİNİ YİTİRMİŞ VE HANGİ HALLERDE BAŞKA BİRİNİN SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ DURUMDA SAYILACAKLARI
    Madde 10 -(Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)
    Sigortalılık süresi içinde aşağıdaki arızaların meydana gelmesi veya eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın aşağıda yazılı seviyelere yükselmesi yahut 1475 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesi hükmü gereğince, bedensel veya ruhsal sakatlık derecelerine uygun işlere yerleştirilenlerin, sigortalılık süresi içinde sakatlıklarının artması veya sakatlıklarına yeni hastalık veya arızaların eklenmesi nedeniyle çalışamayacak duruma geldiklerinin Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca belirlenmesi halinde, sigortalılar, çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılırlar:
    A - BAŞ ARIZALARI (kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)
    1 - Sürekli organik ve fonksiyonel bozukluklarla birlikte olan kafatası defektleri veya kraniyoplasti yapılamayan 25 cm
    'den büyük kafatası defektleri veya yaralanma sonucu kafatası içinde kalan yabancı
    cisimlerin neden olduğu nörolojik ve psişik belirtiler.
    2 - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral kanama sonucu meydana gelmiş konuşma güçlüğü veya yürüme güçlüğü yahut nükse eğilim gösteren monopleji, monoparazi, hemipleji, hemiparezi,
    altern paralizi, paraziler,
    3 - Değişik etiyolojilere bağlı mikst afaziler (sensoriyel-motris),
    4 - Vasküler, enfeksiyöz, travmatik, tümoral kökenli iki taraflı, baston veya bir araç kullanmaya yahut başkasının bakımına gerek gösteren paraplejiler, paraparaziler, diplejiler, kuadroplejiler (sfenkter
    bozuklukları, nörojenik mesane vb.)
    5 - Postensefalitik veya arterioskleroza bağlı, arızaları belirgin, günlük işlerin güçlükle yapılabilmesine veya hiç yapılamamasına sebep olan parkinson hastalığı (paralizi ajitan),
    6 - Serebrohereditler, herododejeneratif hastalıklar (serebral palsy v.b.),
    7 - Vasküller, enfeksiyöz zehirlenmeye bağlı, başkasının yardımını gerektirecek denge bozuklukları yapan serebellar hastalıklar,
    8 - Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları veya beyin dokusu enfesiyonu sekelleri sonucu meydana gelen, fonksiyonel bozukluk yapan kafa çiftleri arızaları veya hareket sistemi bozuklukları,
    9 - Ağır sirengomiyeli, skleroz lateral amiyotrofik (serebroherediter, heredodejeneratif omirilik hastalıkları),
    10 - Ağır miyastenia gravis ve miyopatiler (herediter, heredodejenaratif kas hastalıkları),
    11 - Orta veya ağır derecede belirgin, kronik, tekrarlayıcı, yaygın miyelin kılıfı hastalıkları (multipl skleroz),
    12 - Ayda birkaç kez gelen, antipileptiklere cevap vermeyen veya zaman zaman statüs epileptikusla seyreden grandmal epilepsi, zaman zaman genarilize nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi veya haftada
    birkaz kez tekrarlayan, kontrol altına alınamayan epilepsi,
    13 - Klinik, E.M.G. bulgularıyla doğrulanmış sekel poliradikülonevrit radikülit, polinevrit, polinöropatiler,
    14 - Tedaviye rağmen hafif işlerde bile çalışmaya imkan vermeyen psikozlar
    a) Organik psikozlar (senil demans, kronik alkolik, şizofrenik, affektif psiko-manyak-depressif paranoid),
    b) Organik olmayan psikozlar (depressif, eksite tipler, psikojenik paranoid),
    c) Nörotik bozukluklar veya kişilik bozuklukları,
    d) Organik beyin zedelenmesi sonucu meydana gelen ve psikotik olmayan bozukluklar (frontal lob sendromu, post kontüzyon sendromu),
    e) Alkol, morfin, esrar, kokain ve benzerlerine bağlı psikozlar,
    15 - İdiosi veya embesilite derecesinde oligofreniler (intellijen kotien İQ 40 a kadar),
    16 - Kötü tabiatlı veya ameliyat edilemez iyi tabiatlı beyin tümörleri veya kanserleri,
    B - GÖZ HASTALIKLARI VE GÖRME ARIZALARI
    17 - Camla düzeltildikten sonra her bir gözün skiaskopik muyeneyle tespit edilen 20/100 veya daha az görmesi hali,
    18 - Görüşü bozan, korneada ileri derecede bulanıklığa neden olan, tekrarlayan, iki taraflı pterijiumlar,
    19 - Görüşü bozan, tedavi edilemeyen keratit ve sekelleri veya grefon hastalığı,
    20 - Görüşü bozan, kontakt lensten yararlanamayan, iki taraflı keratokonus,
    21 - Görüşü bozan, tekrarlayan üveitler,
    22 - Görüşü bozan, sık sık tekrarlayan, tedavisi güç retina kanamaları,
    23 - Her iki göz yuvarlağını hareketsiz kılan ve görüş derecesini bozan orbita travmaları, iltihapları, tümörleri,
    24 - Tedavi edilemeyen görüşü az veya çok etkileyen retinopatiler, retina dejeneresansları, makulopatiler.
    25 - Her iki gözde periferik görme alanının 10 dereceye kadar daralması,
    26 - iki taraflı, sekel halinde, tam pitozis,
    27 - Çift görmeye neden olan, sekel halinde, her iki göz kaslarının paralizisi,
    C - KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIK VE ARIZALARI
    28 - Kulak akıntısı veya labirent komplikasyonu sonucu sürekli baş dönmesi ve denge bozukluğu (menier sendromu) ile seyreden, işitme cihazıyla ve tedaviyle sonuç alınamayan işitme kaybı,
    29 - Kulak sayvanının, dış kulak yolunun, orta kulağın ameliyat edilemeyen tümörleri, norinoma ve diğer kulak kanserleri,
    30 - Dil kaybı veya konuşma ve yutmayı zorlaştıran dil harabiyeti,
    31 - Burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks kanserleri veya ameliyat edilemeyen tümörleri,
    32 - Travmalar, hastalıklar ve tümörler sonucu sürekli kanül takılmasını gerektirir larenks yokluğu,
    33 - Ses organlarının tedavi edilemeyen ve afoni ve dispneyle birlikte olan iki taraflı hastalık, travma ve tümörleri,
    D - SOLUNUM, DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE SİSTEMİK HİPERTANSİYONLAR
    34 - Göğüs duvarında belirgin biçim bozukluğu yaparak solunum ve dolaşım zorluğu yaratan arızalar ve ameliyat sekelleri,
    35 - Etiyolojisi ne olursa olsun, klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanan ve solunum, dolaşım fonksiyonlarını ileri derecede etkileyen, sağ kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp
    büyümesi, kronik korpulmonale, ileri derecede restriktif, obstruktif veya kombine akciğer fonksiyon bozukluklarıyla birlikte olan akciğer dokusunun, bronşların, akciğer zarlarının, göğüs kafesinin hastalık ve
    arızaları,
    36 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlaması yapan iskemik kalp hastalıkları, kalp kapağı hastalıkları, kalp kasları veya kalp zarı
    hastalık ve arızaları,
    37 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlamasıyla birlikte olan komissurotomi, kalp kapağı protezi, kalıcı kalp pili (pasemaker),
    koroner revaskülarizasyonu, perikardioektomi,
    38 - Klinik, laboratuvar, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, geçirilmiş, kalıcı miyokart infarktüsü,
    39 - Etiyolojisi ne olursa olsun, hipertansif ensefalopati, göz dibi bulguları, böbrek veya kalp yetersizliğiyle birlikte maksima 250 mm, minima 120 mm. nin üstünde olan ve tedavi edilemeyen sistemik
    hipertansiyonlar,
    E - KARIN HASTALIK VE ARIZALARI
    40 - Ameliyat edilemeyen, çalışmaya engel iç ve dış fıtıklar veya çapları 10 cm. den büyük evantrasyonlar,
    41 - Sindirim kanalı hastalıkları
    a) Tedavi edilemeyen, sekel bırakan Crohn hastalığı, kolitis ülseroza, tüberküloz ve kaşeksiler,
    b) Anal inkontinens, sürekli anüs kontrnaturalis,
    c) Total kolektomi,
    d) Karın organlarının işlevlerini yerine getirmelerini önemli derecede engelleyen ve çeşitli nedenlerle meydana gelmiş peritonitlerin yapışık sekelleri,
    42 - Karaciğer fonksiyon testlerini ileri derecede bozan, kronik, aktif (agressif) hepatitler,
    43 - Değişik etiyolojili, tam teşekkül etmiş karaciğer sirozları,
    44 - Karaciğer ve pankreas kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
    45 - Böbrek fonksiyonlarını % 30 - % 60 bozan, cerrahi ve tıbbi tedavilerle kontrol altına alınamayan veya böbrek fonksiyonlarını % 60 - % 90 bozan ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen böbrek hastalıkları
    (nefropatiler),
    46 - Hemodiyalizi gerektirir böbrek hastalıkları,
    47 - Böbrek nakline rağmen böbrek fonksiyon bozuklukları,
    48 - İyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları,
    49 - Üreterosigmeidostomi, üreterokutaneustomi, postoperatif sürekli üriner fistüller, inkontinanslar, ekstrofolia vezikalis, total epispadias, hipospadias,
    50 - Sürekli sistostomi ve sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları,
    51 - Üriner sistem kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
    52 - Penis ve testislerin beraber yokluğu, idrarın sürekli akması,
    F - HAREKET SİSTEMİNDEKİ KEMİK, KAS, EKLEM HASTALIK VE ARIZALARI
    53 - Kürek kemiğinin sabit hale gelmesine neden olan iki taraflı omuz eklem ankilozu,
    54 - Omuz yokluğuna neden olan tek veya iki taraflı kemik kaybı,
    55 - Kolun bilekle omuz arasından kesilmesi (amputasyonu), kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu iki bileğin kesilmesi (amputasyonu),
    56 - Humerusun iki taraflı omuz yakınından psödoartrozu veya ön kol her iki kemiğinin psödoartrozu (yalancı eklemleri),
    57 - Tüm belirtileriyle iki taraflı Volkman kontraktürü,
    58 - Her iki elin başparmağı dahil olmak üzere sekiz parmağın kesilmesi (amputasyonu),
    59 - Omurganın hareketlerini ileri derecede kısıtlayan hastalıklar (ankilozlar) ve travma sekelleri,
    60 - Cerrahi ve tıbbi tedavinin sonuç vermediği, norolojik belirtilerle birlikte E.M.G. ile tespit edilen bel fıtıkları disk kaymaları, şekil bozukluğu yapmış kronik artiritler, spondiloartiritler,
    61 - Kalça ekleminin iki taraflı tam ankilozu,
    62 - Tek taraflı bile olsa kalça ekleminin dezartikulasyonu, uyluk kemiğinin alttan tek taraflı 2/3 ünün veya iki taraflı 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
    63 - İki bacağın alttan en az 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
    64 - Her iki diz ekleminin 20 dereceden yukarı fleksiyon halinde ankilozu,
    65 - Yassı ve uzun kemiklerin ve omurganın her çeşit aktif, akıntılı osteidleri,
    G - İÇ SALGI HASTALIKLARI (endokrin)
    66 - Cerrahi veya tıbbi tedavinin sonuç vermediği hipotalamik hastalıklar (diabetes insipitus, anosmi, görme bozuklukları, mental retardasyonla birlikte hipotalamusun gelişimsel bozuklukları),
    67 - Genel hipofiz yetersizliğine, gelişme hormonu (STH) fazlalığına (akromegali, gigantizm) veya yetersizliğine (hipofizernanizm) bağlı hastalık veya komplikasyonlar veya hastalığa eşlik eden arızalar (anosmi, görme bozukluğu, mental retardasyon),
    68 - Cerrahi ve tıbbi tedaviden yararlanamayan hipotiroidi veya hiperparatiroidi hastalıkları, paratiroid ve tiroidin yaygın karsinomları,
    69 - Tedavi edilemeyen böbrek üstü bezi karsinomları ve hiperaldosteronizm ve feokromasitoma,
    70 - Şeker hastalığı (diabetes mellitus)
    a) Organlarda arızalara ve fonksiyon bozukluklarına neden olan ve tedaviyle düzeltilemiyen şeker hastalıkları (tip II diabetes mellitus),
    b) Tedaviye rağmen açlık kan şekerinin sürekli olarak 200 mg. ın üstünde seyrettiği ve organlarda harabiyete neden olan şeker hastalıkları (tip I diabetes mellitus),
    H - METABOLİZMA HASTALIKLARI
    71 - Tedavi edilemiyen osteomalasi,
    72 - Tedaviye rağmen eklemlerde şekil bozukluğuna (deformite), hareket kısıtlanmasına, böbrek yetersizliğine neden olan gut hastalığı,
    73 - Tip 2-3 osteogenezis imperfekta,
    74 - Porfiria (eritropoetik)
    K - HEMATOLOJİK HASTALIK VE ARIZALAR
    75 - Aplastik, miyelofitizik, orak hücreli anemiler, thalassamia major, paroksismal nokturnal hemoglobinuri,
    76 - Tedavi edilemeyen lösemiler,
    77 - Polisitemia vera,
    78 - Werlhof hastalığı (idiopatik trombositopenik purpura),
    79 - Von Willebrand hastalığı (psödohemofili),
    80 - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 1 den az olan hemofililer,
    81 - Sistemik intravasküler koagulasyon,
    82 - Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multipl miyolama),
    83 - Kötü tabiatlı lenfoma, sarkomlar,
    84 - III ve IV üncü evredeki Hodgkin,
    L - RUMATOLOJİ
    85 - Ağır, ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan veya yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kılan romatizmal hastalıklar,
    M - KOLLAGEN DOKU HASTALIKLARI
    86 - Wegener hastalığı (nekrotizan granilomatoz),
    87 - Sistemik lupus eritematodes vb.,
    N - DAMAR HASTALIKLARI
    88 - Ağır dolaşım bozukluklarına veya trofik zararlara yol açan, cerrahi ve tıbbi tedaviden yarar görmeyen, çalışmayı etkileyen, iltihabi, dejeneratif ve fonksiyonel arter, ven damar ve lenf hastalıkları, büyük damarların, periferik damarların ağır, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmaları, arterio-venöz fistülleri, venöz yetmezlik, posttrombotik sendrom vb, ven hastalıkları, ağır lenf ödemi sonucu meydana gelen elefantiyazisler,
    O - DERİ HASTALIKLARI VE ARIZALARI
    89 - Vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ve artropatik şekil gösteren ağır sedef hastalığı(psoriazis),
    90 - İnfiltratif ve tümoral mucoid funguides,
    91 - Ağır kronik evrede pemfigus,
    92 - Mutulasyon evresinde cüzzam (lepra)
    93 - Ağır kokulu ve çirkin görünüşlü hale dönüşen icthiosis,
    94 - Yaygın ve ilerleyici meleda hastalığı,
    95 - Tabanda geniş alan kaplayan hiperkeratoz ( verru-kallus),
    96 - VÜcudun en az sini kaplayan skleroderma,
    97 - Yukarıda tespit edilen hastalık ve arızalar dışında kaldığı halde, tedavi edilemeyen ve çalışma imkanını ortadan kaldıran bir veya birkaç hastalık veya arıza.
    Yukarıda sayılmadığı halde, Tüzüğe ekli A cetvelinin listelerinde yer alan ve arıza ağırlık ölçüsü 57 olan hastalık ve arızaların meydana geldiği, meslek grup numarası 1 olan sigortalılar, C cetvelindeki sürekli iş göremezlik simgesinin A olması şartıyla çalışma gücünün 2/3 ünü yitirmiş sayılırlar.
    Madde 11 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacağı haller aşağıda gösterilmiştir.
    1 - Kuadropleji, parapleji, dipleji ve sigortalının yaşamını kendi başına yürütmesine engel porsuk hemipleji veya merkezi sinir sisteminin sfenkter bozuklukları ile birlikte olan diğer hastalık ve arızaları;
    2 - Sürekli veya zaman zaman bir akıl hastanesinde kalmayı gerektiren ve tedavisi olanaksız akıl hastalıkları:
    3 - (Değişik bent: 31/05/1985 - 85/9529 K.) İki gözde görme kaybı 100/100
    4 - İki elin kaybı;
    5 - Bir kolun omuzdan, bir bacağın kalçadan kaybı;
    6 - İki bacağın kaybı (dizin alt veya üstünden):
    7 - Tedavisi olanaksız bir hastalıktan ileri gelen ağır besleme bozuklukları ve kaşeksiler.
    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : İŞE ALIŞTIRMA REHABİLİTASYON
    Madde 12 - Bu bölümde geçen "işe alıştırma" (Rehabilitasyon) deyimi, sigortalılardan sürekli iş göremez veya malul hale gelmiş yahut da gelebilecekleri tıbben kabul edilenlerin, kendi mesleklerinde veya yeni bir meslekte çalışabilmelerini sağlamak amacı ile yapılan tıbbi bakım ve mesleki eğitimi ifade eder.
    Madde 13 - Kurumun rehabilitasyon çalışmaları aşağıda yazılı 3 safhada yürütülür:
    a) Tıbbi rehabilitasyon: Kaybedilen fonksiyonun düzelmesine kadar süren tedavi safhası;
    b) İyiliğe dönüş: Çalışma alanının tespiti safhası;
    c) Mesleki rehabilitasyon: Sigortalı için tespit edilen çalışma alanında yetiştirme, eğitim safhası.
    Yukarki safhaları geçiren sigortalının işe yerleştirilmesi, ilgili kamu kuluşlarınca sağlanır.
    Madde 14 - Kurum, sigortalıların rehabilitasyonunu kendi müesseselerinde, rehabilitasyon merkezlerinde yapabileceği gibi, yurt içinde aynı amaçla kurulmuş diğer tesislerde de yaptırabilir.
    Madde 15 - Kurum tarafından uygun görülecek yerlerde bölge rehabilitasyon sağlık kurulları kurulur.
    Bu kurullar, biri rehabilitasyon veya fizik tedavi yahut ortopedi uzmanı olmak üzere en az 3, en çok 5 uzman hekimden kurulur. Üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi, kurula başkanlık eder.
    Sigortalılardan hangilerinin rehabilitasyon merkezlerine gönderileceği bu kurullar tarafından kararlaştırılır.
    Madde 16 - Her rehabilitasyon merkezinde bir rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu bulunur.
    Bu kurul aşağıda yazılı 5 üyeden kurulur:
    1 - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, yoksa fizik tedavi uzmanı,
    2 - Ortopedi uzmanı,
    3 - Tıbbi psikolog, yoksa ruh ve sinir hastalıkları uzmanı,
    4 - İç hastalıkları veya göğüs hastalıkları uzmanı,
    5 - Sosyal yardımcı veya mesleğe yöneltici yahut meslek hastalıkları uzmanı veya tecrübeli bir iş hekimi.
    Bunların dışında, gereken hallerde diğer uzmanlık dallarında çağrılacak uzmanlar, oy hakkı olmamak şartiyle, incelenen vaka hakkındaki görüşmeye katılırlar.
    Madde 17 - Rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna, üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi başkanlık eder. Kurul, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır. Toplantılarda başkandan başka, fizik tedavi veya ortopedi uzmanlarından birinin bulunması şarttır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.
    Madde 18 - Sigortalılar, müdavi Kurum hekimi, Kurum sağlık tesisleri veya Kurum Sağlık İşleri Başkanlığı tarafından en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler ve en az 10 gün önce kendilerine bu kurula hangi tarihte başvuracakları yazı ile alındı karşılığında bildirilir.
    Rehabilitasyona tabi tutulmaları yolunda, Kurumun yetkili makamlarına yazılı olarak başvuran sigortalılar da en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler.
    Madde 19 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurullarınca, rehabilitasyon merkezlerine gönderilen sigortalılar, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından muayene edilerek rehabilitasyona tabi tutulması uygun görülenlerin nerede, ne suretle ve ne süre rehabilitasyona tabi tutulacaklarına karar verilir.
    Bu kurullar, karardan önce, sigortalı hakkında bu hususta verilmiş raporlara bağlı kalmaksızın, sigortalıyı yeniden inceleyebilecekleri gibi, herhangi bir sağlık tesisinde de incelettirebilirler.
    Madde 20 - Kendilerine Kurumca yazılı bildiri gönderilen sigortalılardan işe alıştırılmaktan kaçınan veya başladıktan sonra işi bırakanların, sürekli iş göremezlik gelirlerinin veya malullük aylıklarının yarısı, bildiride belirtilen tarihten sonraki aybaşından başlanarak alıştırma işine başlayıncaya kadar kesilir.
    Madde 21 - İşe alıştırma (Rehabilitasyon) safhalarında, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından sağlık durumları, çalışmaları veya genel halleri uygun görülmeyen sigortalıların işe alıştırılmalarından vazgeçilmesine Kurumca karar verilir.
    Madde 22 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurulları ile rehabilitasyon merkezleri sağlık kurullarınca sigortalı hakkında alınan kararlar, Genel Müdürlüğe ve sigortalıya yazı ile bildirilir.
    Madde 23 - Sigortalılar, bölge rehabilitasyon sağlık kurulu kararlarına karşı en yakın rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna 30 gün içerisinde itiraz edebilirler.
    Raporu yeterli görmemesi halinde, Kurum, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulundan sigortalının yeniden muayene edilmesini isteyebilir.
    Bölge rehabilitasyon sağlık-kurulları ile rehabilitasyon merkezi sağlık kurulları kararları birbirine uygun ise, bunların yeniden incelenmesi istenemiyeceği gibi itiraz da olunamaz.
    İki kurul kararı arasında uyuşmazlık varsa, Kurum veya sigortalı 30 gün içinde durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenmesini isteyebilir.
    Madde 24 - Günlük çalışma saatleri, sigortalının kişisel durumuna ve alıştırılacağı işin mahiyet ve özelliğine göre, rehabilitasyon merkez sağlık kurulunca arttırılıp eksiltilebilir. Ancak, günlük çalışma süresi 8 saati geçemez.
    Madde 25 - Rehabilitasyon müesseselerinde uygulanacak eğitim programları ile çalışma esasları bir yönetmelikle tespit olunur.
    Madde 26 - İşe alıştırma için gereken her türlü giderler Kurumca karşılanır.
    Madde 27 - Sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı alanlardan işe alıştırmaya tabi tutulan sigortalıların bu devrelerde yedirilmeleri, yatırılmaları ve iş elbiseleri Kurumca bedelsiz olarak sağlanır.
    Ancak sigortalılardan isteyenler, bulunduğu merkezin muvafakati ile bunları kendileri sağlayabilirler.
    İşe alıştırma müesseselerinin bulundukları yerlerde oturanlardan durumları itibariyle buralarda yatırılmaları rehabilitasyon merkezlerince gerekli görülmeyenlerin müesseselerde bulundukları zamana rastlayan yemekleri Kurumca verilir.
    Madde 28 - İşe alıştırılmaya tabi tutulmak yahut bu amaçla muayene edilmek üzere başka yerlere gönderilenlerin ve gerektiğinde bunlara eşlik edecek kimselerin gidip gelme yol paraları ile zaruri giderleri yürürlükte olan mevzuata göre Kurumca ödenir.
    Madde 29 - İşe alıştırma devresini tamamlayanlara bir belge verilir. Bu belgede ilgilinin işe alıştırıldığı müessesede elde ettiği yeterlik ve bilgi belirtilir.
    Madde 30 - Kuruma ait müesseselerde işe alıştırma devresinde elde edilen mahsul ve mamuller, kalitelerine ve benzeri tesisler mallarının piyasadaki rayicine göre değerlendirilerek Kurumca sattırılır veya Kurumun kendi ihtiyaçlarında kullanılır. Satışa ve kullanmaya elverişli olmayanlar usulüne göre elden çıkarılır.
    Madde 31 - Kuruma ait olmayan özel rehabilitasyon müesseselerinde işe alıştırmanın amaca uygun şekilde yapılıp yapılmadığı ve işe alıştırmaya tabi tutulanların durumu, Kurumun bu işle görevlendireceği elemanları tarafından denetlenir.
    BEŞİNCİ BÖLÜM : ERKEN YAŞLANMA
    Madde 32 - Sigortalılardan 50 yaşını doldurmuş ve fakat yaşlılık aylığından yararlanma yaşını (55) doldurmadan, biyolojik yönden, bu yaşı doldurmuş bir insan derecesinde yaşlanmış ve çalışma gücünün bu seviyeye düşmüş olduğu bu bölümdeki hükümlere göre tayin ve tespit edilenler, erken yaşlanmış sayılırlar.
    Madde 33 - Sigortalı, erken yaşlanma iddiasını, iş yerinin bağlı bulunduğu Kurum Şube Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.
    Şube Müdürlüğü, sigortalı ile, varsa, erken yaşlanma ile ilgili diğer raporlarını da ekleyerek, dosyasını 34 üncü maddede yazılı hastaneye gönderir.
    Madde 34 - Erken yaşlanmanın tayin ve tespitine ilişkin raporlar, Kurum sağlık İşleri Başkanlığı tarafından erken yaşlanma teşhisinde yetkili kılınmış ve ilgililere duyurulmuş olan en yakın Kurum hastanelerince verilir.
    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Bu hastanelerde, sigortalının erken yaşlanma yönünden tabi tutulacağı muayene ve testlerle düzenlenecek raporun biçimi Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca saptanır.
    Madde 35 - 34 üncü maddede belirtilen Kurum hastanelerinde yapılamayan incelemeler, bunları yapabilecek nitelikteki resmi kuruluşlarda yaptırılır ve elde edilen sonuçlar, ilgili hastaneye bir rapor halinde bildirilir.
    Madde 36 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Düzenlenen raporlar veya raporu yeterli görülmeyen ilgililerin Kurumca yeniden yaptırılacak muayeneleri sonucunda verilecek raporlar esas tutularak erken yaşlanma halinin bulunup bulunmadığına Genel Müdürlükçe karar verilir.
    ALTINCI BÖLÜM : SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULU
    Madde 37 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri ve çalışma şekil ve esasları bu bölümde belirtilmiştir.
    Madde 38 - (Değişik madde: 13/03/1981 - 8/2532 K.)
    Sosyal Sigorta Yüksek Kurulu;
    Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca görevlendirilecek bir ortopedi uzmanı,
    Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Kurum tarafından görevlendirilecek iş hekimliğinde tecrübeli birer uzman,
    Ankara Tıp Fakültelerinden seçilecek biri göğüs hastalıkları, diğeri hijyen profesörü olmak üzere 2 hekim (Bunlardan biri doçent olabilir),
    En yüksek kademedeki işveren kuruluşu tarafından seçilecek bir genel şirurji uzmanı,
    En yüksek kademedeki işçi kuruluşu tarafından seçilecek bir iç hastalıkları uzmanı, olmak üzere 7 üyeden kurulur.
    Madde 39 - (Değişik madde: 12/05/1991 - 91/1767 K.)
    Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık Dairesi Başkanlığında raporları incelemekle görevli hekimlerle Kuruma bağlı sağlık tesislerinde sağlık kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapan hekimler Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görev alamazlar.
    Madde 40 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna profesörlükte kıdemli olan üye başkanlık eder.
    Başkanın bulunmadığı toplantılara, Tıp fakültelerinin ikinci üyesi profesör ise o, değilse fakülteden çıkış tarihi en eski olan üye başkanlık eder.
    Madde 41 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görevlendirilecek hekimlerin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolan üyeler yeniden görevlendirilebilirler.
    Görev yapamayacak derecede hastalanan, ölen, devamsızlık sebebiyle görevine son verilen veya herhangi bir sebeple Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundaki görevinden ayrılan üyelerin yerine ilgili kuruluş tarafından yeni üyeler seçilir. Bu şekilde Kurula sonradan katılan üye, yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.
    Madde 42 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun büro ve yazı işlerini yürütmek üzere Kurum bünyesinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Bürosu kurulur. Bu büro bir hekim genel sekreter ve yeteri kadar personelden oluşur.
    Genel Sekreter ve diğer personelin atanma işlemleri Kurum mevzuatına göre yapılır. Genel Sekreterin atanmasında Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Başkanının görüşü alınır.
    Madde 43 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir:
    A) 1 - Bu Tüzükle tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerine çıkabilecek uyuşmazlıkları,
    2 - Sigortalıların sürekli iş göremezlik hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    3 - Sigortalıların malüllük hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    4 - Sürekli iş göremez veya malül durumdaki sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç olup olmadığına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    5 - Sigortalıların erken yaşlanma durumlarına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    6 - Çalışamayacak şekilde malül bulunan hak sahibi kimselerin malüllük durumlarının tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    7 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 25., 57. ve 101 inci maddelerinde belirtilenlerin kontrol muayenelerine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,
    8 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 12 nci maddesinin (F) bendine göre sigortalıların yabancı bir ülkede tedavilerine ilişkin raporlarına karşı Kurum veya sigortalıların itirazlarını,
    9 - Sigortalılar hakkındaki işe alıştırmaya ilişkin Kurul kararları ve raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak.
    B) 1 - Yurt içi ve yurt dışındaki uygulamalar, Kurula yapılan başvurmalar, Kurulca yapılan incelemeler, Uluslararası kuruluşların çalışmaları ve yurt gerçekleri gözönünde tutularak, meslek hastalıkları listesinde yapılması gereken değişiklikler hakkında,
    2 - Çalışma Bakanlığınca gerekli görülen hallerde Sosyal Sigortalar Kanununun sağlık konularında
    3 - (Değişik alt bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 63 üncü maddenin ek fıkrasında yazılı hallerde yükümlülük süresinin aşılmasından sonra bir hastalığın meslek hastalığı sayılması, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilmesi ve meslek hastalıkları IV. listesinin dipnotunda yazılı hallerde 5 yıllık yükümlülük süresinin uzatılması hakkında karar vermek;
    C - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 1 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun çalışma ve görevleriyle ilgili konularda Bakanlığa önerilerde bulunmak;
    2 - Yıllık çalışma raporunu inceleyerek sonuca bağlamak;
    3 - (Mülga alt bent: 13/03/1981 - 8/2532 K.)
    Madde 44 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul Başkanının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
    Kurulun toplantı gün ve saatlerini, üyelerin durumlarını da gözönünde tutarak belirlemek,
    Kurula gelen dosyaları incelemek üzere Kurul üyelerine vermek,
    Kurul toplantılarına başkanlık etmek ve oyunu kullanmak,
    Kurulun yıllık çalışma raporunu Bakanlığa göndermek,
    Genel Sekreterin izinlerini düzenlemek.
    Madde 45 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul üyelerinin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
    Toplantılara katılmak ve oyunu kullanmak,
    Kendilerine verilen dosyaları inceliyerek düşüncesiyle birlikte Kurula açıklamak,
    Oturum özet defterine yazılmış kararları günü gününe imzalamak,
    Madde 46 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Genel sekreterin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
    Kurula sunulacak dosyaların özetini hazırlamak, varsa eksikliklerini tamamlatmak,
    Kurulun toplantı gün ve saatlerini üyelere duyurmak,
    Büronun gereksinmelerini ve Kurul Başkanlığının isteklerini Genel Müdürlüğe duyurmak, bunları izlemek ve sonuçlandırmak,
    Kurum Personel Yönetmeliğindeki görevleri yerine getirmek,
    Kurul Başkanı ile üyelerinin huzur hakkı işlemlerini hazırlatmak,
    Yıllık çalışma raporlarını hazırlayarak, Kurula sunulmak üzere, Başkana vermek,
    Kurulca seçilecek eserlerden bir kitaplık meydana getirmek için gerekli işlemi yapmak,
    Büronun işlerini düzenli bir şekilde yürütmek ve Kurul çalışmaları ile ilgili diğer görevleri yapmak,
    Madde 47 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul, haftada en az bir kez ve üyelerden en az beşinin katılmasıyla toplanır.
    (Mülga ikinci fıkra: 13/3/1981 - 8/2532 K.)
    İşlerin çokluğu karşısında haftada birden çok toplantı yapılabilir.
    Yıllık izinlerin, Kurul çalışmalarını aksatmayacak biçimde düzenlenmesine özen gösterilir.
    Madde 48 - Çalışma Bakanlığı, Yüksek Sağlık Kurulunu, olağan toplantıları dışında da toplantıya çağırabilir. Bu husus Çalışma Bakanlığınca toplantı sebebiyle birlikte Kurul Başkanlığına yazılı olarak bildirilir.
    Madde 49 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Özrü bulunan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu üyesinin, durumunu, toplantıdan en geç iki saat önce Kurul Başkanına veya Kurul Genel Sekreterine bildirmesi gerekir.
    Kendisine toplantıların gün ve saati yazı ile bildirildiği halde, özürsüz olarak bir ay içinde üç toplantıya katılmayan üyenin adı Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Bakanlık bu üye yerine ilgili kuruluştan 41 inci madde uyarınca yeni bir üye seçilmesini isteyebilir.
    Madde 50 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenecek dosyalar, Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca, varsa noksanları da tamamlattırıldıktan sonra özel bir zarf içinde ve dizi pusulası ile birlikte Genel Müdürlük kanaliyle Kurula gönderilir.
    Madde 51 - Kurul dosyalarda gördüğü noksanları tamamlattırabileceği gibi, ilgiliyi yeniden muayeneye sevk ederek, bir sağlık tesisinde ayakta veya yatırılarak müşahade altına aldırmaya yetkilidir.
    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Alınacak sonuçlara göre kesin karar Kurulca verilir.
    Madde 52 - Kurula gelen dosyalar, Genel Sekreterce hazırlanmış özetle birlikte Başkan tarafından, ihtisasları da gözönünde tutularak üyelere dağıtılır.
    Madde 53 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul, gerekli görürse dışardan, görüşülecek konu üzerinde rapor vermiş sağlık kurulunun üyesi olmayan uzman kişilerin görüşlerini alabilir.
    Madde 54 - Kurulun incelenmesinden geçen her vaka için bir kartoteks fişi açılır. Bu fişlerin şekli ve içine nelerin yazılacağı Kurulca bir yönerge belirtilir.
    Madde 55 - Kurul kararları toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.
    Görüşme konusu olayla ilgili raporlarda imzası bulunan üye bu konudaki karara katılamaz.
    Madde 56 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul kararları Kurumu bağlar. Kurul kararlarında maddi bir yanlışlık görülürse, Genel Müdürlük bu hususu belirten bir yazıyla dosyanın yeniden incelenmesini Kuruldan isteyebilir.
    Madde 57 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurulda her sayfası numaralanmış ve mühürlenmiş tutanak defteri tutulur. Alınan kararların özeti, varsa ayrışık görüşte olanlar, bu defterde gösterilir ve üyeler tarafından aynı oturum sonunda imzalanır.
    Bu defterin tutulmasından Başkan ve Genel Sekreter sorumludur.
    Madde 58 - Gerekçeli kararlar ve ayrışık görüşler en geç karar tarihini izleyen 7 gün içinde daktilo ile yazılıp imzalandıktan sonra karar kartonunda saklanır.
    Kararlara sıra numarası verilir; kararlarda silme, karalama veya kazıma suretiyle düzeltme yapılamaz.
    Madde 59 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kurul kararları ilgili yerlere ve sigortalıya yazılı olarak bildirilir.
    Madde 60 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Kurul üyelerinin görev süresinin bitiminden bir ay önce, başka bir nedenle boşalma halinde derhal, yeni seçim yapılması hususu, Tüzüğün 37 nci maddesinde sözü geçen yerlere yazıyla duyurulur.
    Kuruluşlar, seçim sonuçlarını Bakanlığa ve seçilenlere yazıyla bildirirler.
    Madde 61 - (Değişik fıkra: 12/05/1991 - 91/1767 K.) Kurul başkan ve üyelerine, katıldıkları her oturum için, 200 gösterge sayısının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesindeki tabloda yer alan göstergelere uygulanacak memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutar üzerinden huzur hakkı ödenir.
    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 53 üncü madde gereğince görüşü alınacak kimselere birinci fıkrada saptanan tutarda ücret ödenir.
    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ankara dışından gelenlere, ayrıca, birinci derecede bulunan Devlet memuruna ödenen yolluk tutarında ödeme yapılır.
    YEDİNCİ BÖLÜM : MESLEK HASTALIKLARI
    Madde 62 - Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır.
    Madde 63 - Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması halinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği bu bölüm hükümlerine ve Tüzüğe ekli meslek hastalıkları listelerine göre tespit ve tayin edilir.
    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.
    Madde 64 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları, ilişik "Meslek Hastalıkları Listesinde";
    A. Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları,
    B. Mesleki cilt hastalıkları,
    C. Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları,
    D. Mesleki bulaşıcı hastalıklar,
    E. Fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları,
    olmak üzere 5 grupta toplanmıştır.
    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Listenin sol kolonunda zararlı ajanın meydanan getirdiği başlıca hastalıklar ve belirtileri, orta kolonunda yükümlülük süreleri, sağ kolonunda hastalık tehlikesi olan başlıca işler yeralmıştır.
    Kanunla sağlanan yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçecek azami süreye yükümlülük süresi denir.
    Madde 65 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları Listesinin D grubunda yer alan bulaşıcı hastalıkların, görülen işin gereği olarak veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun laboratuvar bulguları ile de kanıtlanması gereklidir.
    Meslek hastalıkları listelerinde yer almayan ve fakat görülen iş ve görev icabı olarak alındığı kesin olarak tespit edilen diğer enfeksiyon hastalıkları da meslek hastalığı sayılır. Bu husustaki teşhisin laboratuvar deneyleriyle teyit edilmesi gereklidir. Hastalığın azami kuluçka süresi yükümlülük süresi olarak kabul edilir.
    Madde 66 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Pnömokonyozun meslek hastalığı sayılabilmesi için, sigortalının, havasında pnömokonyoz yapacak yoğunluk ve nitelikte toz bulunan yeraltı veya yerüstü işyerlerinde toplam olarak en az üç yıl çalışmış olması şarttır.
    Ancak, havasında yüksek yoğunlukta ve pnömokonyoz yapacak nitelikte toz bulunan yeraltı ve yerüstü işyerlerinde meydana gelmiş, klinik veya radyolojik bulgular ve laboratuvar muayeneleriyle süratli seyrettiği ve ağırlığı saptanmış olgularda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı sağlanmak koşuluyla 3 yıllık süre indirilebilir.
    Ek Madde 1 - (Ek madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)
    İş kazası veya meslek hastalığında meydana gelen arızanın, sigortalının kendi işini veya başka bir işi yapamaz hale gelmesi sonucunu doğurduğu iş güvenliği müfettişliğince tespit edilmişse meslekte kazanma gücü azalma oranının hesabında sürekli iş göremezlik simgesi İ olarak kabul edilir.
    SEKİZİNCİ BÖLÜM : SON HÜKÜMLER
    Madde 67 -17/07/1964 günlü ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 135 inci maddesinin (A) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştayca incelenen bu Tüzük hükümleri, Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
    Madde 68 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
    EK A CETVELİ
    A CETVELİ (Değişik cetvel: 31/05/1985 - 85/9529 K.)
    I. Liste
    Baş Arızaları
    (Kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirurji, psikiatri arıza ve hastalıkları)
    Arıza                        Arıza
    Sıra                        Ağırlık
    Numarası      Arıza Çeşidi            Ölçüsü
    1   Trepenasyon veya travma sonucu baş kemiklerinin açıklıkları
       A- 4 cm
    'ye kadar (plastikle kapatılmamış)         10
       B- 4-9 cm
    (plastikle kapatılmış)               10
       C- 4-9 cm
    (plastikle kapatılmamış)            20
       D- 9-25 cm
    (plastikle kapatılmış)               20
       E- 9-25 cm
    (plastikle kapatılmamış)            30
       F- 25 cm
    'den geniş (plastikle kapatılmış)            30
       G- 25 cm
    'den geniş (plastikle kapatılmamış)         50
    2   Epilepsiler
       A- Ayda birkaç kez gelen, antiepileptik tedavilere
       rağmen nöbetleri süren grandmal epilepsi            57
       B- Zaman zaman statüs epileptikusla seyreden
       grandmal epilepsi                  65
       C- Sık sık tekrarlayan ve zaman zaman generalize
       nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi            57
       D- Haftada birkaç kez tekrarlayan ve kontrol
       edilemeyen psikomotor epilepsi               57
    3   Konuşma bozuklukları
       A- Dizartiriler, motor afazi               30
       B- Sensoriyel afaziler                  30
       C- Mikst afaziler                     58
       D- Felçle birlikte konuşma bozukluğu            65
    4   Vasküler, enfeksiyon, entoksikasyon veya travmaya
       bağlı denge bozuklukları, vertigo
       A- Günlük hayatın sürdürülmesine engel olmayanlar      10
       B- Baston gerektirenler                  30
       C- Başkasının yardımını gerektirenler            65
    5   Ekstra pramidal sistem hastalıkları
       A- Parkinsonizm (bazı parkinson semptomları gösteren,
       parkinsona benzer haller)               13
       B - postensefalitik veya arteriyoskleroza bağlı
       parkinson hastalığı (paralizi ajitan)
          a- Hafif                     13
          b- Orta                     50
          c- Ağır                     65
       6   Serebro vasküler hastalıklar
       A - Kalıcı parazi veya paralizi yapmayan gelip geçici
       iskemik ataklar                     13
       B - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya
       intraserebralkanama sonucu oluşmuş ve sekel
       halini almış monoparazi, monopleji, hemiparazi,
       hemiplejiler, pedunkulus, pons ve bulbustaki kafa
       çiftleri, alternparazi, paraliziler (Weber sendromu vb.)
       ve konuşma bozukluğuyla birlikte paraliziler
          a- Hafif                     35
          b- Orta                     57
          c- Ağır                     65
    7   Vasküler, enfeksiyon, tümör ve travmaya bağlı paraparaziler
       A- Baston gerektirmiyenler               30
       B- Günlük fizyolojik gereksinimlerin giderilebilmesi için
       iki baston veya diğer bir gereç veya başkasının yardımını
       gerektirenler                     57
       C- Enkontinensle birlikte yatağa bağımlı kılanlar         65
    8   7 arıza sıra numarasında yazılı nedenlerle meydana gelen
       dipleji, parapleji ve kuadropleji               65
    9   Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları ve beyin dokusu enfeksiyonu sekelleri
       a- Hafif (günlük hayatı çok az etkileyenler)         13
       b- Orta (günlük hayatı oldukça etkileyen ve birkaç kafa
       çifti veya hareket sistemi bozukluğu yapanlar)         57
       c- Ağır (günlük hayatı yardımcısız yürütülemeyecek
       derecede etkileyen ve kafa çifti felçleri, epileptik
       veya mental bozukluklarla birlikte olanlar)            65
    10   Herediter, heredo-familyal dejeneratif ve henüz sebebi bilinmeyen hastalıklar
       A- Serebrum (kranial sinirler, serebral palsi)         65
       B- Bazal ganglion (kronik progresif kore, paralizi ajitan)      50
       C- Serebellum hastalıkları (Friedreich ataksisi)         60
       D- Omurilik hastalıkları (skleroz, lateral amyotrofik, sirengomiyeli)
          a- Hafif ve orta                  45
          b- Ağır                     65
       E- Kas hastalıkları (miyastenis gravis, miyopatiler)
          a- Başkasının yardımını gerektirmeyenler         45
          b- Başkasının yardımını gerektirenler         65
       F- Miyelin kılıfı hastalıkları (multipı skleroz)
          a- Hafif (belirtiler kesin değil)            30
          b- 0rta (kronik, tekrarlayıcı, yaygın)         57
          c- Ağır (kronik, ilerleyici, yaygın)            65
    11   Boyun sapının (pedunkulus, pons, bulbus)         Raporda belir-
       travmatik, vasküler, enfeksiyoz, toksik vb.         tilen bulgulara
       lezyonları sonucu oluşan kafa çifti paralizileri         göre değerlendirilir
    12   Kafa travmaları (konmosyo, kontizyo serebri), kafa
       kemikleri fissuru, çökme kırığı sonucu oluşan psişik
       bozukluklar (vertigo, amnezi, semptomatik epilepsi vb.)
       a- Hafif                        30
       b- Orta                        45
       c- Ağır                        65
    13   Travmatik, enfeksiyoz (apse), vasküler nedenlere, tümör-
       lere bağlı beyin arızalarıyla bunların ameliyatları
       sonucu meydana gelen sekeller, ameliyat edilemeyen beyin
       tümörleri
       a- Hafif                        30
       b- Orta                        50
       c- Ağır                        57
       d- Kötü tabiatlı                     65
    14   Poliradikülönevrit, radikülit, polinevrit ve polinöropatiler
       a- Hafif                        30
       b- Orta                        45
       c- Ağır                        57
    15   Psikozlar
       A- Organik psikozlar
          a- Senil demans (basit tip, depresif tip, paranoid,
       akut konfizyonal)                  65
          b- Presenil demans               45
       B- Alkolik psikozlar
          a- Korsakof psikozu               65
          b- Alkolik demans, alkolik hallusinoz         57
       C- İlaç psikozları
          a- Tedavi edilebilen               35
          b- Tedavi edilemeyen               57
       D- Şizofrenik psikozlar
          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45
          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65
       E- Effektif psikozlar (psiko-manyak depresif)
          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45
          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65
       F- Paranoid psikozlar
          a- Basit                     0
          b- Paranoya                  57
          c- Parafreni                  57
       G- Organik olmayan psikozlar (depresif veya eksite tipler
        veya psikojenik paranoid psikozlar)
          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45
          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65
    16   Nevrotik bozukluklar, kişilik bozuklukları
       ve başka psikotik olmayan ruhsal bozukluklar
       A- Navrotik bozukluklar (anksiyete, nisteri,
       fobik, obsesif, kompulsif, nevrotik dep-
       resyon, nevrasteni, hipokondirizazis,
       depersonalizasyon sendromu psikozları)
          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45
          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65
       B- Kişilik bozuklukları
        (Paranoid kişilik, affektif kişilik,
       şizoid kişilik, eksplozif kişilik, his-
       terik kişilik, astenik kişilik, sosyopa-
       tik kişilik ve asosyal yönü ağır basan
       bozukluklar)                     57
    17   Alkol ve ilaç (morfin, esrar, kokain, bar butrik, omretamin) bağımlılığı
       a- Tedaviyle çalışma olanağı veren            35
       b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen            57
    18   Organik beyin zedelenmesinden sonra oluşan psikotik olmayan özgül bozukluklar
       A- Frontal lob sendromu                  65
       B- Post kontuzisyon sendromu
          a- Tadaviyle çalışma olanağı veren         35
          b- Tadaviyle çalışma olanağı vermeyen         57
    19   Oligofreniler
       a- İdiosi (İQ 20 den küçük)               65
       b- Embesilite (İQ 20-40 arası)               59
       c- Debilite (İQ 40-85 arası)               25
    20   Travma veya travma dışı cinsel sapma ve bozukluklar
       a- Tedavi edilebilen                  35
       b- Tedavi edilemeyen                  57
    A CETVELİ : II.Liste
    Göz Arızaları (X)
    Arıza                  Arıza
    Sıra                  Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi         Ölçüsü
    1   Bir gözün 1,0, diğerinin 0 görmesi      35
    2   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,1 görmesi      30
    3   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,2 görmesi      25
    4   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,3 görmesi      20
    5   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,4 görmesi      15
    6   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,5 görmesi      5
    7   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,6 görmesi      3
    8   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,7 görmesi      2
    9   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,8 görmesi      Meslekte kazanma
                      gücünü etkilemez
    10   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma
                      gücünü etkilemez.
    11   Bir gözün 0,9, diğerinin 0 görmesi      35
    12   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,1 görmesi      30
    13   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,2 görmesi      25
    14   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,3 görmesi      20
    15   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,4 görmesi      15
    16   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,5 görmesi      10
    17   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,6 görmesi      5
    18   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,7 görmesi      3
    19   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,8 görmesi      Meslekte kazanma
                      gücünü etkilemez.
    20   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma
                      gücünü etkilemez.
    21   Bir gözün 0,8, diğerinin 0 görmesi      40
    22   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,1 görmesi      35
    23   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,2 görmesi      30
    24   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,3 görmesi      25
    25   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,4 görmesi      17
    26   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,5 görmesi      14
    27   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,6 görmesi      12
    28   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,7 görmesi      5
    29   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,8 görmesi      3
    30   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma
                      gücünü etkilemez.
    31   Bir gözün 0,7, diğerinin 0 görmesi      40
    32   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,1 görmesi      38
    33   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,2 görmesi      35
    34   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,3 görmesi      30
    35   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,4 görmesi      32
    36   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,5 görmesi      20
    37   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,6 görmesi      15
    38   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,7 görmesi      12
    39   Bir gözün 0,6, diğerinin 0 görmesi      45
    40   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,1 görmesi      43
    41   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,2 görmesi      40
    42   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,3 görmesi      37
    43   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,4 görmesi      30
    44   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,5 görmesi      25
    45   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,6 görmesi      20
    46   Bir gözün 0,5, diğerinin 0 görmesi      48
    47   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,1 görmesi      45
    48   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,2 görmesi      43
    49   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,3 görmesi      40
    50   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,4 görmesi      35
    51   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,5 görmesi      30
    52   Bir gözün 0,4, diğerinin 0 görmesi      50
    53   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,1 görmesi      48
    54   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,2 görmesi      45
    55   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,3 görmesi      40
    56   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,4 görmesi      35
    57   Bir gözün 0,3, diğerinin 0 görmesi      55
    58   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,1 görmesi      50
    59   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,2 görmesi      48
    60   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,3 görmesi      45
    61   Bir gözün 0,2, diğerinin 0 görmesi      59
    62   Bir gözün 0,2, diğerinin 0,1 görmesi      55
    63   Bir gözün 0,2, diğerinin 0,2 görmesi      50
    64   Bir gözün 0,1, diğerinin 0 görmesi      61
    65   Bir gözün 0,1, diğerinin 0,1 görmesi      59
    66   Bir gözün 0, diğerinin 0 görmesi      65
    67   Travma ve çeşitli hastalıklara bağlı,      Meslekte kazanma gücü azalma
       sekel olarak kalan ve görüşü bozan retina,   oranları, görme derecelerine
       kanamaları iltihapları         göre değerlendirilir.
    68   Çift görmeye neden olan her iki göz
       kaslarının sekel halindeki paralizisi      57
    69   Bir gözün hareketsizliğine ve çift görmesine
       neden olan göz kaslarının sekel halindeki
       paralizisi               41
    70   Göz yuvarlarını hareketsiz kılan ve görüş
       derecesini bozan, sekel bırakan orbita
       yaralanmaları, tümörleri ve iltihapları
          a- Tek gözde         41
          b- İki gözde         57
    71   Sekel halinde lagoftalmi
          a- Tek gözde         1
          b- İki gözde         35
    72   Optik sinir hastalıkları iltihapları, tümörleri,   Meslekte kazanma gücü
       vasküler göz hastalıkları         azalma oranları, görme
                      derecelerine göre değerlendirilir.
    73   Sekel halindeki hemianopsiler (bitemporal,
       binazal vb.)            41
    74   Sekel halindeki ektropiyon veya entropiyon
          a- Tek gözde         10
          b- İki gözde         20
    75   Göz kanalının tıkanması ve kese iltihapları
          a- Tek gözde         10
          b- İki gözde         20
    76   Sekel halinde tam pitozis
          a- Tek gözde         35
          b- İki gözde         57
       Sekel halinde yarım pitosiz
          a- Tek gözde         5
          b- İki gözde         30
    77   Şaşılık (nistagmus)         Meslekte kazanma gücü
                      azalma oranları, görme
                      derecelerine göre değerlendirilir.
    78   Periferik görme alanının azalması
       A- Görüş alanı 30
          a- Tek gözde         5
          b- İki gözde         45
       B- Görüş alanı 10
          a- Tek gözde         15
          b- İki gözde         60
    B- İki taraflı afak nedeniyle binoküler görmesi olanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 10 eklenir.
    (X) A- Anizometropi varsa, meslekte kazanma gücü azalma oranına Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 2 eklenir.
    C- Afakın tek taraflı olması nedeniyle binoküler görmesi olmayanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 12 eklenir.
    D- Retina kanamalarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
       a- Tek göz için % 5
       b- İki göz için % 10
    eklenir.
    E- Retina dekolmanlarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
       a- Tek göz için % 5
       b- İki göz için % 10
    eklenir.
    F- Glokomda, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
       a- Tek göz için % 10
       b- İki göz için % 15
    eklenir.
    G- Şaşılıkta (nistagmus), görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
       a- Tek göz için % 10
       b- İki göz için % 15
    eklenir.
    H- Optik sinir hastalıklarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,
       a- Tek göz için % 5
       b- İki göz için % 10
    eklenir.
    A CETVELİ : III.Liste
    Kulak Arızaları
    Arıza                        Arıza
    Sıra                        Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü
    1   A- Her iki kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen
       tam işitme kaybı                  51
       B- Bir kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen tam
       işitme kaybı                  13
       C- Doğuştan (konjenital) sağır ve dilsiz         57
    2   Odiometrik incelemeyle teşhis edilen iletim,
       sensorinöral ve mikst tip işitme kayıpları (X)
    3   Plastikle düzeltilemeyen tek taraflı sayvan yokluğu      5
    4   Plastikle düzeltilemeyen iki taraflı sayvan yokluğu      10
    5   Kronik orta kulak iltihabı               10
    6   Kulaklarda akıntılı, labirent komplikasyonu sonucu sürekli
       baş dönmeleri ve denge bozukluklarıyla birlikte iki taraflı tam
       işitme kaybı                  57
    7   Dış kulak yolunun ve orta kulağın kötü tabiatlıtümörleri,
       ameliyat edilemeyen akustik nörinoma         65
    8   Psikoz oluşturacak ağır kulak çınlaması (tinnitüs)      6
    (X) İşitme kayıplarının belirlenmesinde, ISO standartları uygulanır. Bu kayıplar ve bunların neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranları, aşağıdaki biçimde hesaplanır:
    A- Bir kulağın işitme kaybı, purton odiogramda 500-1000-2000 hertz frekanslardaki konuşma seslerinin işitme eşik değerleri, desibel cinsinden toplanıp ortalaması alınarak saptanır. 40 tan sonraki her yaş için 0,5 desibel yaşlılık değeri düşülür. Bundan hata payı sabitesi olarak 15 çıkarılır. Kalan, 1,5 ile çarpılır. Bu, bir kulağın işitme kaybı yüzdesidir.
    39 yaşındaki bir sigortalının bir kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı yukarıdaki esaslara göre belirlenen bir kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak bir kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı bulunur.
    B- İki kulağın işitme kaybı yüzdesi, iyi işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin 5 katıyla, kötü işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin toplamının 6 ya bölünmesiyle bulunur.
    39 yaşındaki bir sigortalının iki kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı, yukarıdaki esaslara göre belirlenen iki kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak iki kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı saptanır.
    35 desibelden az işitme kayıpları, kısmi işitme kaybı olarak değerlendirilmez.
    A CETVELİ : IV. Liste
    Yüz Arızaları
    Arıza                              Arıza
    Sıra                              Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                     Ölçüsü
    1   Çiğneme ve konuşmayı ileri derecede güçleştiren alt ve üst çene kırıkları sekeli (x)   41
    2   Dil yokluğu veya konuşma ve yutmayı zorlaştıracak derecede dil harabiyeti (x)   57
    3   Tükrük bezleri kanallarının yaralanması veya hastalıkları sonucu sürekli ve
       tedavi edilemeyen fistül                        7
    4   Periferik fasial sinir paralizisi                     10
    5   Burun kaybı
          A- Tam                           40
          B- Kısmi                        10
    6   Koklama ve tatma duygularının azalması                  10
    7   Burnun kemik ve kıkırdak kısımlarının nefes almayı ileri derecede
       güçleştiren harabiyetleri                        40
    8   Protezle düzeltilemeyen damak defektleri
          A- Tam                           55
          B- Kısmi                        37
    9   Septum deviasyonu                        0
    10   Primer atrofik rinit (ozena)                     20
    11   Komplikasyonlu sinuzitler
       A- Osteomiyelit sekelleri                     0
       B- Görme bozukluğu yapan orbita absesi         A Cetveli II. Listesi uygulanır.
       C- Mental bozukluklar yapan beyin apseleri         A Cetveli I. Listesi uygulanır.
    12   Ameliyat edilemeyen burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks tümörleri   65
    13   Bütün dişlerin kaybı (protez olanaksız)                  20
    14   Tam fonsiyon bozukluğu yapan dudak arızaları               35
    (x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, fonksiyonların sağlam kalışı oranında azaltılır.
    A CETVELİ : V. Liste
    Boyun Arızaları
    Arıza                        Arıza
    Sıra                        Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü
    1   Larenks yokluğu sonucu sürekli kanül takılmasını
       gerektiren hastalık ve arızalar             60
    2   Ses organlarının tedavi edilemeyen arızaları
          a- Tek taraflı (disfoni)            10
          b- İki taraflı (afoni)            25
          c- Dispneyle birlikte afoni         57
    A CETVELİ : VI. Liste
    Göğüs Hastalıkları
    Arıza                              Arıza
    Sıra                              Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                     Ölçüsü
    Pnömokonyozlar dışında kalan solunum, dolaşım hastalıkları
    1   Klinik ve radyolojik bulgularla belirlenmiş, solunum ve dolaşım
       fonsiyonlarını etkileyen akciğer dokusunun, bronşların, plevranın,
       kemik kafesinin (toraks) hastalıkları, kaburgaların (kot) kırılma ve
       rezeksiyonu, akciğer fıtığı ve bunların sekelleri
          a- Hafif                        6
          b- Orta                        30
          c- Ağır                        57
    2   Solunum organlarının, (larenks, akciğer, plevra) işyeri koşullarına ve göreve
       bağlı olan veya olmayan nedenlerle ortaya çıkan, uyumu bozan ve görevin
       yapılmasına engel olan ve tedaviyle giderilmesi umulmayan ağır tüberkülozları
       veya buna bağlı sekeller                     60
    3   Sağ kalp yetmezliği bulunmayan, fakat pulmoner hipertansiyon belirtileri olan
       ve sağ kalp büyümesi gösteren veya sağ kalp yetmezliğiyle birlikte kronik
       korpulmonale
          a- Kompanse (nükseden)                  57
          b- Dekompanse (tam)                  65
    4   Kalp ve dolaşım hastalıkları
       A- Alışılmıştan daha ağır bedensel efora rağmen fonsiyon kısıtlaması olmayan   6
       B- Ağır eforda fonsiyon kısıtlaması olan               30
       C- Hafif eforda fonsiyon kısıtlaması olan (dekompanse)         57
       D- Dinlenme halinde fonsiyon kısıtlaması olan (tam dekompanse)      65
    5   İskemik kalp hastalıkları               Bu listenin 4 üncü arıza
                            sıra numarasının ilgili arıza
       A- Kronik stabil anjina pektoris            çeşidine göre işlem yapılır.
       B- Anstabil anjina pektoris   (Akut koroner yetersizliği, intermedier   
       koroner sendromu, variant anjina vb.)
       C- Romatizmal kalp hastalığı (bir veya birkaç kapak afeti)
       D- Endokardit, miyokardit, perikardit, primer miyokardiopati vb.
    6   Kalp ameliyatları
       A- Kapalı komissürotomi                     26
       B- Kalp kapağı protezi                     30
       C- Kalıcı pasemaker                     56
       D- Koroner revaskülerizasyonu                  58
       E- Eforu kısıtlayan perikardioektomi                  30
       (Bu arızalar, yukarıda yer alan arızalara Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine
       göre eklenir.)
    7   Geçirilmiş stabil miyokart infarktüsü                  57
    8   Sistemik hipertansiyonlar
       A- Komplikasyonu olmayan, labil dönemde olan esansiyel hipertansiyonlar   8
       B- Gunn belirtileri (Stad II), koroner sklerozu, sol ventrikül hipertrofisi
       ile birlikte esansiyel hipertansiyonlar               45
       C - Tedavi edilemeyen kötü tabiatlı Hipertansiyonlar            57
       D - Maksime, minime tansiyon yükselmesiyle birlikte hipertansif ensefalopati,
       böbrek ve kalp yetersizliğiyle birlikte kötü tabiatlı hipertansiyonlar      65
       Pnömokonyozlar (x)
    9   A - Düzenli veya düzensiz küçük opasiteler
       Tip      Küçük opasitenin sıklığı
             (perfusion)
       p ve s      1/0, 1/1, 1/2                  -
             2/2                     6
             2/3, 3/2                     11
             3/3                     16
             3/4                     21
       q ve t      1/1                     6
             1/2, 2/1                     11
             2/2                     16
             2/3, 3/2                     21
             3/3                     26
             3/4                     31
       r ve u      1/1                     6
             1/2, 2/1                     16
             2/2                     21
             2/3, 3/2                     26
             3/3                     31
             3/4                     36
       B - Geniş opasiteler
       Kategori      Genişlik alanı (ekstend)
       A      Büyük çapı 1-5 cm. arasında olan opasite         11
             Çapların toplamı 5 cm.yi geçmeyen, herbirinin
             büyük çapları 1 cm.yi geçen birçok opasite         16
       B      A kategorisinde gösterilenlerden daha büyük, ancak,
             yüzölçümü sağ üst zon genişliğini geçmeyen bir opasite-   26
             A katagorisinin gösterilenlerden daha büyük, ancak,
             yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçmeyen
             birçok opasite                  46
       C      Yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçen bir
             veya birçok opasite               58
       (x) 1 - p, ortalama çapları 1,5 mm.ye kadar,
       q, 1,5 - 3 mm. arasında,
       r, 3-10 mm. arasında olan düzenli,
       s, ince,
       t, orta kalınlıkta,
       u, kalın, düzensiz, çizgisel (linear),
    opasiteleri simgelemek üzere kullanılmıştır.
    2 - Her olayda dispne, eksprium uzaması, siyanoz aranır, bunlardan biri veya birkaçı varsa aşağıdaki biçimde değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre eklenir:
    a - Ancak zorlu çalışma ve ekzersizlerle meydana çıkan hafif dispne % 5
    b - Olağan çalışma ve eksersizlerle meydana çıkan orta dispne % 10
    c - Dinlenme halinde görülen ağır dispne % 20
    Uzamış eksprium veya belirgin siyanoz
    a - Hafif   % 5
    b - Orta   % 10
    c - Ağır   % 15
    3 - Dispne, eksprium uzaması ve siyanozun klinik belirtileriyle radyolojik görünümü arasında belirgin bir çelişki olursa, akciğer fonksiyon testlerine başvurulur.
    Bu testlerin ortalaması değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:
    a - Hafif % 10
    b - Orta % 20
    c - Ağır % 30
    Akciğer fonksiyon testleri yapılan olaylarda dispne, eksprium uzaması, siyanoz gibi belirtiler için meslekte kazanma gücü azalma oranına ayrıca ekleme yapılmaz.
    4 - Aktif akciğer tüberkülozu aşağıdaki üç katagoride değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:
    a - Hafif (kavite bulunmayan, apeksten 2 aralığa kadar) % 10
    b - Orta (yaygınlığı bir lobu aşmayan veya kaviteli olmakla birlikte tek veya toplam kavitelerin çapı 4 cm.yi geçmeyen, orta derecede ilerlemiş) % 20
    c - Ağır (çok ilerlemiş, orta derece ilerlemiş olandan daha geniş alan kaplayan) % 30
    5 - Pnömokonyoza bağlı sağ kalp yetmezliği (korpulmonale) aşağıdaki üç katagoriye göre değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:
    a - Hafif (dolaşım bozukluğu oluşmamış) % 10
    b - Orta (kompanse sağ kalp yetmezliği) % 20
    c - Ağır (dekopanse sağ kalp yetmezliği) % 30
    A CETVELİ : VII. Liste
    Omuz ve Kol Arızaları (x)
    Arıza                                 Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   Köprücük kemiğinin, damarlarda, sinirlerde, komşu organlarda arıza yapmayan ve
       düzeltilemeyen kırıkları ve ters kaynamaları
          a - Tek taraflı                           0
          b - İki taraflı                           5
    2   Omuz eklem ankilozu
       A - Kürek kemiği serbest fonksiyonel pozisyonda
          a - Tek taraflı                           30
          b - İki taraflı                           45
       B - Kürek kemiği fonksiyonel pozisyonda değil
          a - Tek taraflı                           35
          b - İki taraflı                           50
       C - Kürek kemiği sabit
          a - Tek taraflı                           45
          b - İki taraflı                           65
    3   Omuz ve kolda çalışmayı zorlaştıran tendosinovit, bursit, periostitler
          a - Tek taraflı                           15
          b - İki taraflı                           20
    4   Geniş kemik kaybı sonucu omuz yokluğu (sallanan kol)
          a - Tek taraflı                           57
          b - İki taraflı                           60
    5   Yanık vb.nedenlerle koltuk altı yapışmaları
          a - Tek taraflı                           35
          b - İki taraflı                           50
    6   Kol kemiği (humerus) amputasyonları
       A - Kolun kürek kemiği hizasından dezartikülasyonu
          a - Tek taraflı                           62
          b - İki taraflı                           65
       B - Kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu                  65
       C - Kolun omuzla dirsek arası amputasyonu
          a - Tek taraflı                           60
          b - İki taraflı                           65
    7   Ön kol amputasyonları
       A - Ön kolun dirsek ekleminden kaybı veya dezartikülasyonu
          a - Tek taraflı                           58
          b - İki taraflı                           65
       B - Ön kolun dirsekle bilek arası amputasyonu
          a - Tek taraflı                           49
          b - İki taraflı                           60
    8   Kol kemiği (humerus) kırıklarının kısalık yapan yanlış kaynamaları
       A - 2-5 cm. arası
          a - Tek taraflı                           6
          b - İki taraflı                           10
       B - 5-6 cm.arası
          a - Tek taraflı                           15
          b - İki taraflı                           20
    9   Yalancı eklemler
       A - Kol kemiği (humerus) ortasından
          a - Tek taraflı                           33
          b - İki taraflı                           45
       B - Dirsek yakınından
          a - Tek taraflı                           q33
          b - İki taraflı                           45
       C - Omuz yakınından
          a - Tek taraflı                           50
          b - İki taraflı                           60
    10   Dirsek ekleminin tam ekstansiyon veya fleksiyon halinde ankilozu
          a - Tek taraflı                           41
          b - İki taraflı                           55
    11   Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon hareketlerinin kısıtlanması (xx)
       A - 0
    - 60
    arası
          a - Tek taraflı                           40
          b - İki taraflı                           55
       B - 60
    - 90
    arası
          a - Tek taraflı                           35
          b - İki taraflı                           40
       C - 90
    - 110
    arası
          a - Tek taraflı                           31
          b - İki taraflı                           45
       D - 110
    den fazla
          a - Tek taraflı                           41
          b - İki taraflı                           55
    12   Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon    halinde hareket serbestisi (xx)
       A - 70
    - 110
    arası
          a - Tek taraflı                           10
          b - İki taraflı                           19
       B - 110
    den fazla
          a - Tek taraflı                           7
          b - İki taraflı                           15
    13   Ön kolun tam supinasyonu
          a - Tek taraflı                           20
          b - İki taraflı                           40
    14   Ön kolun tam puronasyonu
          a - Tek taraflı                           16
          b - iki taraflı                           35
    15   Radius kemiği arızaları
       A - El ve bileğe zarar verir şekilde radius kemiği kırığı
          a - Tek taraflı                           15
          b - İki taraflı                           30
       B - Dirsekte radius başı rezeksiyonu
          a - Tek taraflı                           10
          b - İki taraf1ı                           20
    16   Ön kol iki kemiğinin yalancı eklemleri
          a - Tek taraflı                           35
          b - İki taraflı                           60
    17   Ön kol kemiklerinden birinin hareketi zorlaştıran yalancı eklemi
          a - Tek taraflı                           18
          b - İki taraflı                           25
    18   Kol ve ön kol atrofileri
       A - 2 - 3 cm.arası ( 3 cm.dahil)                        3
       B - 3 - 6 cm.arası ( 6 cm.dahil)                        7
       C - 6 cm. den yukarı                           10
    19   Kol ve ön kol paralizileri (xxx)
       A - Bir kolun total paralizisi                        57
       B - Yukarı tip radiküler paralizi (Erb)                     40
       C - Aşağı tip radiküler paralizi (Klumpke)                     52
       D - N.Aksillaris paralizisi                           15
       E - N.Radialis paralizisi                           47
       F - N.Medianus paralizisi                        47
       G - N.Ulnaris paralizisi                           47
       H - N.Torasikus paralizisi                        15
       K - N.Serratus paralizisi                           15
    (x) Bu liste, çalışan omuz ve kol için düzenlenmiş olup çalışmayan tarafın aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
    (xx) Bükülme kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.
    (xxx) Birden çok sinirin paralizisindeki meslekte kazanma gücü azalma oranı, amputasyondaki meslekte kazanma gücü azalma oranından çok olamaz.
    A CETVELİ : VIII.Liste
    El Bileği ve El Arızaları (X)
    Arıza                        Arıza
    Sıra                        Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü
    1   El bileği dezartikülasyonu
       a - Tek taraflı                  48
       b - İki taraflı                  65
    2   El bileği ankilozu
       A - Fonksiyonel pozisyonda
          a - Tek taraflı               20
          b - İki taraflı               30
       B - Fonksiyonel pozisyon dışında gelişmiş ankilozlar
       (supinasyon, fleksiyon, akstansiyon, pronasyon)
          a - Tek taraflı               30
          b - İki taraflı               45
       C - El bileği ekleminde ve elde, çalışmayı
       zolaştıran tendosinovit, bursit ve periostitler
          a - Tek taraflı               12
          b - İki taraflı               19
    3   Navikuler psödoartrozu veya oslunatum nakrozu (Kienböck)
          a - Tek taraflı               15
          b - İki taraflı               20
    4   Tüm belirtileriyle Volkmann kontraktürü
          a - Tek taraflı               49
          b - İki taraflı               60
    5   El bileğinde tüm fleksör ekstansör tendon kesileri
          a - Tek taraflı               42
          b - İki taraflı               52
    (x) Bu liste, çalışan el ve bilek için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
    A CETVELİ : IX. Liste
    El Parmakları Arızaları (X)
    Arıza                     Arıza
    Sıra                     Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi            Ölçüsü
    1   A - Başparmak amputasyonu
          a - Karpo - metakarpal eklemden
             aa - Tek taraflı         24
             ab - İki taraflı         30
          b - Metakarpo - falangeal eklemden
             ba - Tek taraflı         20
             bb - İki taraflı         26
          c - Falango - falangeal eklemden
             ca - Tek taraflı         16
             cb - İki taraflı         22
       B - Başparmak sertlikleri, ankilozları
          a - Karpo - metakarpal eklemde
             aa - Tek taraflı         13
             ab - İki taraflı         16
          b - Metakarpo - falangeal eklemde
             ba - Tek taraflı         10
             bb - İki taraflı         13
          c - Falango - falangeal eklemde
             ca - Tek taraflı         7
             cb - İki taraflı         10
    2   A - İşaret parmağı amputasyonu
       a - Karpo - metakarpal eklemden
          aa - Tek taraflı            7
          ab - İki taraflı            10
       b - Metakarpo - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            7
          bb - İki taraflı            10
       c - Falango - falangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            6
          cb - İki taraflı            9
       d - Distal - interfalangeal eklemden
          da - Tek taraflı            2
          db - İki taraflı            5
       B - İşaret parmağı sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo - metakarpal eklemde
          aa - Tek taraflı            4
          ab - İki taraflı            7
       b - Metakarpo - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            4
          bb - İki taraflı            7
       c - Falango-falangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            2
          cb - İki taraflı            5
       d - Distal - interfalangeal eklemde
          da - Tek taraflı            2
          db - İki taraflı            5
    3   A - Orta parmak amputasyonu
       a - Karpo-metakarpol eklemden
          aa - Tek taraflı            5
          ab - İki taraflı            8
       b - Metakarpo - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            5
          bb - İki taraflı            8
       c - Falango - falangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            6
       d - Distel - interfalangeal eklemden
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            3
       B - Orta parmak sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo-metakarpal eklemde
          aa - Tek taraflı            5
          ab - İki taraflı            8
       b - Metakarpo-falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            5
          bb - İki taraflı            8
       c - Falango-falangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            4
       d - Distal-interfalangeal eklemde
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            2
    4   A - Yüzük parmağı amputasyonu
       a - Karpo - metakarpal eklemden
          aa - Tek taraflı            3
          ab - İki taraflı            6
       b - Metakarpo - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            3
          bb - İki taraflı            6
       c - Falanqo-falangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            4
       d - Distal - interfalangeal eklemden
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            2
       B - Yüzük parmağı sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo-metakarpal eklemde
          aa - Tek taraflı            1
          ab - İki taraflı            4
       b - Metakarpo - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            1
          bb - İki taraflı            4
       c - Falango - falangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            3
       d - Distal - interfalangeal eklemde
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            2
    5   A - Küçük parmak amputasyonu
       a - Karpo - metakarpal eklemden
          aa - Tek taraflı            2
          ab - İki taraflı            5
       b - Metakarpo - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            2
          bb - İki taraflı            5
       c - Falango - falangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            4
       d - Distal - interfalangeal eklemden
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            2
       B - Küçük parmak sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo - metakarpal eklemde
          aa - Tek taraflı            1
          ab - İki taraflı            4
       b - Metakarpo - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            1
          bb - İki taraflı            4
       c - Falango - falangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            3
       d - Distal - interfalangeal eklemde
          da - Tek taraflı            1
          db - İki taraflı            2
       A - Başparmak ve işaret parmağının birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            30
          ab - İki taraflı            45
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            20
          bb - İki taraflı            30
       B - Başparmak ve işaret parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Metakarpo - falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            23
          ab - İki taraflı            28
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            13
          bb - İki taraflı            18
    7   A - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            35
          ab - İki taraflı            50
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            22
          bb - İki taraflı            32
       B - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Metakarpo - falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            30
          ab - iki taraflı            35
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            15
          bb - İki taraflı            20
    8   A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            40
          ab - İki taraflı            60
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            30
          bb - İki taraflı            35
       B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Metakarpo - falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            35
          ab - İki taraflı            40
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            27
          bb - İki taraflı            32
    9   A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            43
          ab - İki taraflı            60
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            33
          bb - İki taraflı            38
       B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Metakarpo - falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            40
          ab - İki taraflı            46
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            23
          bb - İki taraflı            28
    10   A - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            20
          ab - İki taraflı            30
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            6
          bb - İki taraflı            10
       c - Distal - interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            5
       B - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte    sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            13
          ab - İki taraflı            18
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            4
          bb - İki taraflı            9
       c - Distal - interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            5
    11   A - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemden
          aa - Tek taraflı            28
          ab - İki taraflı            35
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            16
          bb - İki taraflı            20
       c - Distal - interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            4
          cb - İki taraflı            9
       B - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            23
          ab - İki taraflı            30
       b - Falango-falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            10
          bb - İki taraflı            15
       c - Distal-interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            4
          cb - İki taraflı            6
    12   A - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            35
          ab - İki taraflı            57
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            18
          bb - İki taraflı            25
       c - Distal - interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            5
          cb - İki taraflı            11
       B - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemde
          aa - Tek taraflı            25
          ab - İki taraflı            31
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            11
          bb - İki taraflı            16
       c - Distal - interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            5
          cb - İki taraflı            8
    13   A - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            15
          ab - İki taraflı            20
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            5
          bb - İki taraflı            9
       c - Distal - interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            5
       B - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemde
          aa - Tek taraflı            11
          ab - İki taraflı            16
       b - Falango - falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            4
          bb - İki taraflı            9
       c - Distal - interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            5
    14   A - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemden
          aa - Tek taraflı            25
          ab - İki taraflı            40
       b - Falango - falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            13
          bb - İki taraflı            20
       c - Distal - interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            7
       B - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            14
          ab - İki taraflı            31
       b - Falango-falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            7
          bb - İki taraflı            13
       c - Distal-interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            3
          cb - İki taraflı            5
    15   A - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları
       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden
          aa - Tek taraflı            13
          ab - İki taraflı            20
       b - Falango-falangeal eklemden
          ba - Tek taraflı            9
          bb - İki taraflı            16
       c - Distal-interfalangeal eklemden
          ca - Tek taraflı            2
          cb - İki taraflı            4
       B - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları
       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde
          aa - Tek taraflı            9
          ab - İki taraflı            13
       b - Falango-falangeal eklemde
          ba - Tek taraflı            3
          bb - İki taraflı            9
       c - Distal-interfalangeal eklemde
          ca - Tek taraflı            1
          cb - İki taraflı            3
    16   Şekil bozukluğu yapan metakarp kırıkları
       A - 1 - 2 metakarp kırığı
          a - Tek taraflı            5
          b - İki taraflı            10
       B - 2 den fazla metakarp kırığı
          a- Tek taraflı            10
          b- İki taraflı            18
    (x) 1 - Bu liste, çalışan el için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.
    2 - 1 inci parmağın falango - falangeal eklemden amputasyonu veya bu eklemdeki sertlik ve ankilozuyla II, II + III, II+III+IV, II+III+IV+V inci parmakların distal - interfalangeal eklemden amputasyonları veya bu eklemlerdeki sertlikleri ve ankilozlarının birleşmesi halinde, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.
    3 - Çeşitli parmakların çeşitli eklemlerinin (DİP, PİP, MP) listede bulunmayan birlikte amputasyonları, sertlikleri ve ankilozlarında, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.
    A CETVELİ : X. Liste
    Omurga Arızaları
    Arıza                                 Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   A - Bir omurun (vertebra) ezilmesi (kompresyon) veya parçalı kırıkları (X)
          a - Hafif (omur yüksekliğinin 1/3 kaybı)               15
          b - Orta (omur yüksekliğinin 1/2 kaybı)               22
       B - Bir omurun çıkıkla birlikte ezilmesi veya parçalı kırıkları
          a - Servikal bölgede                     40
          b - Dorsal bölgede                     25
          c - Lomber bölgede                     35
       C - Bel bölgesinde indirekt muskulus kuadratus kesilmesine bağlı bir veya birkaç omur
       prosessüs spinozus, prosessüs transversus kırıkları            10
    2   Omur kırıkları sonrası veya kırıkları nedeniyle yapılmış füzyon ameliyatlarında oluşan
       omurların iki veya daha fazla segmentte ankilozu               33
    3   Omurganın (kolumna vertebralis) kırıkları, çıkıkları veya kırıklı çıkıkları nedeniyle oluşan
       omurilik    (medulla spinalis) yaralanmaları veya kesilmeleri (seksiyonları)
          a - Kuadropleji (XX)                     65
          b - Parapleji (XX)                        65
    4   Omurga travmalarından sonra oluşan
       A - Kronik radikulitler                        10
       B - Disk hernileri (cerrahi ve tıbbi tedaviden istifade etmemiş diskopatiler)
          a - Nörolojik defisit yapmamış olanlar                30
          b - Nörolojik defisit yapmış olanlar                57
       C - İleri derecede sertlik veya ankiloza neden olan omurga travmaları veya hastalıkları 65
    5   Post travmatik veya hastalık sonucu gelişmiş
       A - Jibbozite                           15
       B - Kifoz                           25
       C - Kifo - iskolyoz
          a - Hafif                           20
          b - Orta                           30
          c - Ağır                           45
    (X) Her fazla omur kırığında meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 5 eklenir.
    (XX) Parapleji ve kuadroplejinin inkontinensle birlikte olması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı % 100 dür.
    A CETVELİ : XI. Liste
    Karın Hastalıkları ve Arızaları
    Arıza                                 Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   Ameliyat ve plastikle düzeltilemeyen eventrasyonlar
       a - Hafif (çapı 5 cm.)                        7
       b - Orta (çapı 10 cm. ye kadar)                     35
       c - Ağır (çapı 10 cm. den yukarı)                     57
    2   A - Sindirim kanalı hastalıkları
          a - Ozefagusun korozif darlıkları, akalazya, kronik peptik ülserler,
          hiatus hernileri, post gastrektomik, postvagotomik sendromlar      27
          b - Kronik, iltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn hastalığı, kolit
          ülseroza, sekel bırakan tüberküloz vb.)               57
          c - Tedavi edilemeyen anal inkontinens               60
          d - Daimi anus kontrnaturalis                  65
          e - 1 metreden çok ince bağırsak rezeksiyonları            5
          f - Hemi kolektomi                     15
          g - Total kolektomi                     60
          h - Karın organlarının işlevlerini önemli derecede bozan ve çeşitli nedenlerden
          ileri gelen peritonitlerin yapışık sekelleri               57
       B - Karaciğer hastalıkları
          a - Fibrozis, minimal nekrozla birlikte karaciğer fonksiyon testleri orta veya
          ortadan fazla bozuk kronik ve tekrarlayan hepatitler         35
          b - Fibrozis veya ağır derecede hücre harabiyetiyle birlikte karaciğer
          fonsiyon testleri ileri derecede bozuk olan kronik, aktif (agressif) hepatitler   60
          c - Değişik etiyolojili tam teşekkül etmiş karaciğer sirozu         65
          d - Safra kesesi yokluğu                     1
       C - Pankreatitler
          a - Kronik pankrestitler                     35
          b - Residivli, kronik pankrestitler                  51
    3   Kan hastalıkları dışındaki nedenlere bağlı splenektomi            15
    4   Nefrolojik hastalıklar
       A - Nefrektomi
          a - Diğer böbrek sağlam                     25
          b - Diğer böbrek arızalı                  Arıza ağırlık ölçüsü
                                  ropatiler için öngörülen
                                  esaslara göre bulunur
       B - Nefropatiler (X)
       Böbrek fonksiyon testleri sonuçlarına ve tedaviyi gerektirip gerektirmediğine göre
          a - % 10 a kadar arızalı (tedavi ve takibi gerektirmeyen)         10
          b - % 10 - % 30 arızalı (sık tedaviyi ve devamlı takibi    gerektiren)   45
          c - % 30 - % 60 arızalı (cerrahi veya devamlı tıbbi tedavilerle tam kontrol
          altına alınamayan)                     60
          d - % 60 - % 90 arızalı (tedaviye rağmen arızalı aynen devam eden)   65
    5   Hemodiyalizi gerektirir durumlar                     65
    6   Böbrek transplantasyonu                     Arıza ağırlık ölçüsü
                                  nefropatiler için
                                  öngörülen esaslara
                                  göre bulunur.
    7   Travmatik bir veya iki taraflı böbrek düşüklüğü
          a - Böbrek fonksiyonlarını bozmamış            0
          b - Böbrek fonksiyonlarını bozmuş            Arıza Ağırlık ölçüsü
                                  nefropatiler için
                                  öngörülen esaslara
                                  göre bulunur.
    8   Ürolojik hastalıklar
       A - İş gücünü etkilemeyen ve ürogenital organların fonksiyonlarınıbozmayan
       böbrek, üreter, mesane, üretra, prostat ve penisin şekil bozuklukları, hafif
       varikosel, hidrosel, doğuştan (konjenital) anomaliler, iyi tabiatlı, ameliyat edebilir
       tümörler, idrar akımını bozmayan, enfeksiyonsuz ve komplikasyonsuz
       üriner taşlar, arasıra oluşan enurezisler, kadınlarda hafif sistoseller         10
       B - İş gücünü orta dereceye yakın bozacak şekilde fonksiyonel    düzensizlikler yapmış
       ürogenital sistem anomalileri ve hastalık sekelleri, devamlı idiopatik enurezis, ameliyat
       ve tedavi ile giderilmeyen penis, üretra, prostat hastalıkları, arasıra dilatasyon ve
       sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları               35
       C - Laboratuvar bulguları ile saptanan ve koruyucu tedavi ile iyileşmeyen üriner sistem
       tüberkülozları, üretero - sigmoidostomi, üretero-kutaneustomi, postoperati oluşan devamlı
       fistüller, inkontinensler, ekstrofolis vezikalis, total epispadias ve hipospadias, devamlı
       sistostomi veya sonda kullanmayı gerektiren ileri derecede üretra darlıkları      65
       D - Üriner sistemin kötü tabiatlı tümörleri                  65
    9   Komplikasyonsuz travmatik üretra darlıkları               13
    10   Penis yokluğu                           19
    11   Testis yokluğu
          a - Tek taraflı                        1
          b - İki taraflı                        41
    12   Penis ve testisin birlikte yokluğu ve idrarın sürekli akması            64
    13   Overlerin yokluğu
          a - Tek taraflı (50 yaştan küçük)                  1
          b - İki taraflı (50 yaştan küçük)                  41
    14   Ameliyat edilemeyen prolapsus uteri                  41
    (X) Böbrek fonksiyonları, kreatinin klirens, fenol sulfa fitaleyn (P:S:P) veya diğer laboratuvar testleriyle değerlendirilir.
    A CETVELİ : XII. Liste
    Pelvis ve Alt Ekstremite Arızaları
    Arıza                                 Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   Pelvis kemiklerinden birinin kırığı sonucuoluşan hafif deformiteler         5
    2   Pelvis organlarına zarar vermeyen, fakat şekil bozukluğuyla kalça eklemlerinde
       hareket güçlüğü meydana getiren kırıklar                  35
    3   Pelvis kemiklerinin ürolojik ve nörolojik komplikasyonlarla birlikte olan kırıkları   50
    4   Koksa-femoral eklemin 15
    fleksiyon, 10
    abdüksiyondan fazla olmamak üzere ankilozu
       a - Tek taraflı                           35
       b - İki taraflı                           55
    5   Koksa-femoral eklemin 15
    fleksiyon, 15
    abdüksiyondan daha fazla oluşmuş kötü
       durumda tam ankilozu
       a - Tek taraflı                           40
       b - İki taraflı                           57
    6   Koksa-femoral eklemin normal hareketlerinin % 50 sini kaybettirecek şekilde sertliği
       a - Tek taraflı                           25
       b - İki taraflı                           35
    7   Uyluk kemiği (femur) boynunda yerleşmiş psödoartroz, asetabular, kırıklı çıkıklardan sonra
       kalça ekleminde yerleşmiş tam veya yarı sertlikler
       a - Tek taraflı                           35
       b - İki taraflı                           56
    8   Koksa-femoral eklem dezartikülasyonu veya trokanter seviyesinde amputasyon
       a - Tek taraflı                           60
       b - İki taraflı                           65
    9   Uyluk kemiği (femur) amputasyonları
       A - 1/3 üstten (proksimal)
          a - Tek taraflı                        56
          b - İki taraflı                        65
       B - 1/2 (ortadan)
          a - Tek taraflı                        50
          b - İki taraflı                        62
       C - 1/3 alttan (distal)
          a - Tek taraflı                        45
          b- İki taraflı                        60
    10   Uyluk kemiğinin (femur) ameliyat edilemeyen diafiz psödoartrozu
       a - Tek taraflı                           40
       b - İki taraflı                           56
    11   Uyluk kemiğinin boyun kırıkları
       A - Ortopedik uygulama ile iyileşmiş olanlar
          a - 2 - 5 cm. arası kas atrofisi olan
             aa - Tek taraflı                     5
             ab - İki taraflı                     10
          b - 5 cm. den fazla kas atrofisi olan
             ba - Tek taraflı                     10
             bb - İki taraflı                     15
       B - Ortopedik ameliyat sonucu
          a - Parsiyel protez uygulanması
             aa - Tek taraflı                     30
             ab - İki taraflı                     55
          b - Total protez uygulanması
             ba - Tek taraflı                     40
             bb - İki taraflı                     60
       C - Ameliyat edilemeyen uyluk kemiği başı nekrozu
          a - Tek taraflı                        40
          b - İki taraflı                        55
    12   Alt bacak amputasyonları
       A - 1/3 üstten (proksimal) veya diz ekleminden dezartikülasyonu
          a - Tek taraflı                        45
          b - İki taraflı                        60
       B - 1/2 (ortadan)
          a - Tek taraflı                        37
          b - İki taraflı                        57
       C - 1/3 alttan (distal) veya ayak bileği dezartikülasyonu
          a - Tek taraflı                        33
          b - İki taraflı                        57
    13   Ayak amputasyonları
       A - Tars kemikleri hizasından (chopart)
          a - Tek taraflı                        25
          b - İki taraflı                        45
       B - Metatarstan
          a - Tek taraflı                        20
          b - İki taraflı                        35
    14   Ayak başparmağının dipten (metatarsofalangeal) amputasyonu
       a - Tek taraflı                           7
       b - İki taraflı                           15
    15   Ayak parmaklarının tümünün dipten ampitasyonu
       a - Tek taraflı                           15
       b - İki taraflı                           23
    16   Ayak parmaklarının amputasyonu ve sertlikleri
       A - II, III, IV ve V inci parmakları birlikte dipten amputasyonu
          a - Tek taraflı                        5
          b - İki taraflı                        7
       B - III, IV ve V inci parmakların birlikte dipten amputasyonu
          a - Tek taraflı                        3
          b- İki taraflı                        5
       C - Ayak parmaklarının fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları
       ve sikatrisleri
          a - Tek taraflı                        15
          b - İki taraflı                        23
       D - II, III, IV ve V inci parmakların fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil
       bozuklukları ve sikatrisleri
          a - Tek taraflı                        5
          b - İki taraflı                        7
       E - III, IV ve V inci parmakların fonksiyan yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları ve sikatrisleri
          a - Tek taraflı                        3
          b - İki taraflı                        5
    17   Ayağın tarsal kemikler arası eklemlerinde sertlik veya artrodez (tripler, subtalarvb.)
       a - Tek taraflı                           10
       b - İki taraflı                           18
    18   A - Tars kemiklerinden birinin eksikliği (aseptik nekrozu)
          a - Tek taraflı                        10
          b - İki taraflı                        18
       B - Talus ve kalkaneus kırıkları
          a - Tek taraflı                        5
          b - İki taraflı                        10
    19   Metatarsların travmatik şekil bozukluğu, lüksasyonu, eksikliği, travmatik pes planus
       a - Tek taraflı                           10
       b - İki taraflı                           18
    20   Bacak kısalıkları
       a - 10 cm. den çok                           24
       b - 8 - 10 cm. (8 cm. dahil)                        19
       c - 6 - 8 cm. (6 cm. dahil)                        7
       d - 4 - 6 cm. (4 cm. dahil)                        1
       e - 4 cm. den az                           0
    21   Diz ekleminin tam ankilozu veya artrodezi
       A - 0
    - 10
    fleksiyonda
          a - Tek taraflı                        25
          b - İki taraflı                        40
       B - 10
    - 20
    fleksiyonda
          a - Tek taraflı                        30
          b - İki taraflı                        55
       C - 20
    den yukarı fleksiyonda
          a - Tek taraflı                        35
          b - İki taraflı                        57
    22   Diz eklem hareketlerinde kısıtlanmaya neden olan sertlikler (X)
       A - 140
    - 90
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        40
          b - İki taraflı                        60
       B - 140
    - 60
    arası hareketli
          a- Tek taraflı                        30
          b- İki taraflı                        57
       C - 140
    - 30
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        20
          b - İki taraflı                        35
       D - 140
    - 10
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        10
          b - İki taraflı                        17
       E - 0
    - 10
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        30
          b - İki taraflı                        57
       F - 0
    - 30
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        25
          b - İki taraflı                        45
       G - 0
    - 60
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        20
          b - İki taraflı                        35
       H - 0
    - 90
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        15
          b - İki taraflı                        20
       İ - 0
    - 130
    arası hareketli
          a - Tek taraflı                        10
          b - İki taraflı                        15
    23   Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,
       sinoviyal, menisküs yırtılmaları
       a - Tek taraflı                           20
       b - İki taraflı                           30
    24   Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,
       sinoviyal, menisküs yırtılmaları nedeniyle meydana gelen sarsak diz
       a - Tek taraflı                           30
       b - İki taraflı                           45
    25   Total veya parsiyel diz eklem protezleri uygulanmasını gerektirmiş diz eklemlerinin
       travmatik lezyonları
       a - Tek taraflı                           20
       b - İki taraflı                           45
    26   Ayak bileği ekleminin ligament, kapsül, sinoviyal yaralanmaları sonucu yerleşmiş
       eklem gevşekliği
       a - Tek taraflı                           15
       b - İki taraflı                           28
    27   Ayak bileğinin
       A - Tam ankilozu veya artrodezi
          a - Tek taraflı                        15
          b - İki taraflı                        30
       B - Planter fleksiyonu % 50 den az
          a - Tek taraflı                        10
          b - İki taraflı                        25
       C - Planter fleksiyonu % 50 den çok
          a - Tek taraflı                        7
          b - İki taraflı                        15
    28   Ayak bilek ekleminin sertliği
       A - Normal hareketlerin % 50 kaybı
          a - Tek taraflı                        10
          b - İki taraflı                        20
       B - Normal hareketlerin % 50 den çok kaybı
          a - Tek taraflı                        15
          b - İki taraflı                        25
    29   Diz bölgesi (femur kondilleri, tibia platosu, patella) kemiklerinde oluşan kırık ve yaralanma-
       lardan sonra kalan genurekurvatum, genuvarum, genuvalgum gibi şekil bozuklukları
       A - 25
    den çok (25
    dahil)
          a - Tek taraflı                        20
          b - İki taraflı                        35
       B - 25
    den az
          a - Tek taraflı                        17
          b - İki taraflı                        25
    30   Ameliyat edilemeyen diz kapağı (patella) kırığı, kuadrosepa kas, tendon, ligament
       kopması konucu ekstensiyon hareketlerinin yapılamaması
       a - Tek taraflı                           20
       b - İki taraflı                           30
    31   Diz kapağının fonksiyon bozukluğu    yapmamış, iyileşmiş kırıklıkları
       a - Tek taraflı                           1
       b - İki taraflı                           5
    32   Tibianın, fibulanın veya krurisin iyileşmiş, komplikasyonsuz kırıkları
       a- Tek taraflı                           1
       b- İki taraflı                           5
    33   Tibia, fibula, tibio-fibulanın
       A-10 ye kadar angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları
          a- Tek taraflı                        10
          b- İki taraflı                        18
       B-10 den çok angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları
          a- Tek taraflı                        15
          b- İki taraflı                        22
       C-Psödoartrozları
          a- Tek taraflı                        20
          b- İki taraflı
       D-Geniş kemik defektleri
          a- Tek taraflı                        30
          b- İki taraflı                        45
    34   Kalça (trokanter) ve bacakta, çalışmayı etkileyen tendosinovitler, bursitler, periostitler
       a- Tek taraflı                           15
       b- İki taraflı                           20
    35   Uyluk diafiz kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri ve bacak
       sinirlerinin felci dışındaki nedenlerden ileri gelen, kas kopma harabiyetlerinin kalıntısı
       uyluk bölgesi kas atrofileri veya hipertrofileri
       a- 2-3 cm. (3 cm.dahil)                        3
       b- 3-5 cm. (5 cm. dahil)                        6
       c- 5 cm.den çok                           10
    36   Miyozitis ossifikans
       a- Tek taraflı                           1
       b- İki taraflı                           3
    37   Alt bacak kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri, kas kopma
       harabiyetlerinin kalıntısı, bacak sinirleri felci dışındaki nedenlerden ileri gelen kas atrofileri,
       hipertrofileri
       a- 3 cm.ye kadar (3 cm. dahil)                     3
       b- 3-5 cm. (5 cm. dahil)                        6
       c- 5 cm.den çok                           10
    38   Alt tarafın sinir sistemi arızaları (pleksus lumbalis, pleksus sakralis lezyonu sonucu oluşan
       alt taraf periferik sinir paralizileri)
       A-Dejenerasyonla birlikte N. Peroneusun kısmi veya tam paralizisi         45
       B-Dejenerasyonla birlikte N. İskiadikusun kısmi veya tam paralizisi         30
    39   Post travmatik veya travma dışı enfeksiyonlar (osteomiyelit, tüberküloz, mantar vb.)
       A-Aktif olmayanlar
          a- Uzun kemiklerde
             aa- Tek taraflı                     16
             ab- İki taraflı                     28
          b- Omurgada
             ba- Servikal                     30
             bb- Dorsal                     20
             bc- Lomber                     25
       B-Aktif olanlar (tedaviye cevap vermeyen, akıntılı)
          a- Uzun kemiklerde
             aa- Tek taraflı                     57
             ab- İki taraflı                     57
          b- Omurgada
             ba- Servikal                     57
             bb- Dorsal                     57
             bc- Lomber                     57
    40   Kalıcı nitelikte osteoporozlar                     10
    (X) Hareket kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.
    A CETVELİ : XIII. Liste
    Endokrin, Metabolizma, Kollagen Doku, Periferik Damar Hastalıkları, Hemotolojik ve Rumotoid Hastalıklar
    Arıza                                    Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   Endokrin hastalıkları
       A-Hipotalamik hastalıklar
          a- Devamlı replasman tedavisini gerektirir primer, sekonder diabetes insipidus      45
          b- Organik nedene bağlı diabetes insipidus
             ba- Primer, herediter, sekonder, nefrojenik diabetes insipidus         45
             bb- Multipl miyelomoya bağlı nefrojenik diabetes insipidus      65
       B-Hipofizer hastalıklar
          a- Gelişim salgı (STH) fazlalığı
             aa- Gıgantizm                     0
             ab- Komplikasyonsuz akromegali                  6
             ac- Akromegali + diabetes mellitus +artropati + kompresyon belirtileri (X)
          b- Adrenokortikotrop hormon (ACTH) fazlalığına bağlı Cushing sendromu
          (hipertansiyona bağlı arterioskleroz gelişmesi sonucu kardiak komplikasyonlar) (X)
          c- Hipofizer nanismus                     0
          d- Hipofiz tümörleri, (görme, görme alanı defektleri) (X)
          c- Hipofizin hormon yetersizlikleri
             ea- Hipopitiutarizm                  45
             eb- Panhipopitiutarizm (Simmond kaşeksisi)               65
       C-Tiroid hastalıkları
          a- Yaygın tiroid kanser metastazı                  65
          b- Nodüler, diffüz, multinodüler, toksik guatriler, subakut tiroiditler (X)
             ba- İyileşme                        0
             bb- Kalıcı hipoparatroidi (replasmar    tedavisi uygulanır)         45
             bc- Rekurrens felci (X)
             bd- Kalıcı hipotiroidi (replasman tedavisi uygulanır)            45
             be- Replasman tedavisi yapılamayan hipotiroidi (böbrek yetmezliği,
             arteriosklerotik koroner kalp yetmezliği                65
             bf- Kretinizm (X)
             bg- Anaplastik tiroid karsinomları                  65
       D-Paratiroid
          a- Primer hiperparatiroidi
             aa- Böbrek yetersizliği ile birlikte                  65
             ab- İskelet sistemine ait deformitelerle birlikte
                aba- Hafif                     25
                abb- Ağır                     60
          b- Paratiroid karsinomları                        65
       E-Adrenal hastalıkları
          a- İki taraflı hiperplazi
             aa- Karsinomaya bağlı                     65
             ab- Adenomaya bağlı                     25
          b- Adrenal korteks yetersizliği (Addison hastalığı)               45
          c- Primer hiperaldosteronizm
             ca- İyileşme                        0
             cb- Kan basıncı normalin üstünde                  45
             cc- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar (X)
          d- Feokromasitoma
             da- Pust operatif kontrol altında                  45
             db- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar               65
       F-Gonad hastalıkları (X)
       G-İnterseksualite sendromları (X)
       H-Diabetes mellitus
          a- Diyet ve oral antidiabetikle kontrol altına alınan, organ komplikasyonu gösteren,
          fakat fonksiyon bozukluğu yapmamış tip II diabetes mellitus            25
          b - Organlarda arızalar ve fonksiyon bozuklukları gösteren ve tedaviyle düzeltilemeyen
          tip II diabetes mellitus                        57
          c - Komplikasyon yapmamış olan, açlık kan şekeri 200 mgr.ın altında tutulabilen, ketoz
          ve hipoglisemi göstermeyen tip I diabetes mellitus               30
          d - Açlık kan şekeri sürekli olarak 200 mgr.ın altında tutulamayan, organ fonksiyon
          bozuklukları gösteren tip 1 diabetes mellitus                  57
    2   Metabolizma hastalıkları
       A- Diffüz primer osteoporoz
          a - Kemikte radyolojik dekalsifikasyon mevcut, fakat spontan kırık ve şekil bozukluğu
          yapmayan                            25
          b - Radyolojik dekalsifikasyonla birlikte spontan kırıklar, şekil bozuklukları yapan      50
       B- Osteomalasi
       Tıbbi tedaviye
          a - Cevap veren                           0
          b - Yavaş cevap veren                        25
          c - Cevap vermeyen                        65
       C- Gut hastalığı
          a - Tedaviyle kontrol altında tutulabilen geçirimiş akut gut artiriti         25
          b - Kronik gut artiriti
             ba - Eklemlerde deformite, hareket kısıtlaması yapan            45
             bb - Yeterli tedaviye rağmen böbrek yetmezliği oluşturan tıbbi ve cerrahi
             tedaviyle düzeltilemeyen                     65
       D- Alkaptanuria (Akronotik artiritin meydana getirdiği eklem fonksiyon bozuklukları) (X)
       E- Osteogenezis imperfekta
          a - Tip 1-4 (İşitme kaybı ve iskelet deformasyonlarıyla birlikte)            50
          b - Tip 2-3 (ağır vak'alar)                        60
       F- Porfiria (doğuştan eritropoetik porfiri)                     60
    3   Hematolojik hastalıklar
       A- Anemiler
          a - Sideroblastik (tedaviye cevap vermeyen)                  25
          b - Aplastik anemi (pansitopeni)                     65
          c - Miyelofitizik anemi                        65
          d - Orak hücreli anemi                        65
          e - Thalassemia major                        65
          f - Thalassemia minor                        25
          g - Paroksismal nokturnal hemoglobinuri                  65
          h - Komplikasyonlu polisitemia vera                     65
          i - Komplikasyonsuz polisitemia vera                  57
       B- Lökozlar (lösemiler)
          a - Kronik, lenfoid, kronik miyeloid
             aa- Remisyonda olanlar                     35
             ab- Tedaviye cevap vermeyenler                  65
       C- Hemorajik distezler
          a - Allerjik purpura                        0
          b - İdiopatik trombositopenik purpura (werlhof hastalığı)            65
          c - Psüdohemofili (von willebrand hastalığı)                  25
       D- Hemofililer
          a - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 dan az                  65
          b - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 - % 30                  25
       E- Dissemine intravasküler kuagulasyon                     65
       F- Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multiplmiyeloma)               65
       G- Kötü tabiatlı lenioma
          a- Hodgkin hastalığı
             aa- Evre I-II                        25
             ab- Evre III-IV                        65
          b- Diğer kötü tabiatlı lenfoma ve sarkomlar                  65
    4   Rumatoloji
       A- Eklem hareketlerinde hafif kısıtlanmaya ve ağrıya rağmen günlük aktivitelerin tümüyle
       yapılabildiği haller                           0
       B- Günlük aktivitelerin hastaların ancak kendi bakımını yapabilecek kadarsınırlanması hali
          a- Orta (ileri derecede hareket kısıtlanmasına neden olan)            35
          b- Ağır (ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan)         57
          c- Hastanın yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kalması hali         65
    5   Kollagen doku hastalıkları
       A- Wegener granulomatozisi (nekrotizan granulomatoz)               65
       B- Periartiritis nodosa (poliartiritis)                        65
       C- Sistemik lupus eritematosis                        57
       D- Komplikasyonlu ve ağır sistemik    lupus eritemotosis               65
    6   Periferik damar hastalıkları
       A- Arter hastalıkları
          a- Hafif (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent
          ağrılarla birlikte uzun mesafede klodikasyonu olanlar ve ameliyatı başarılı,
          komplikasyonsuz olanlar)
             aa- Tek taraflı                        3
             ab- İki taraflı                        9
          b- Orta (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent
          ağrılarla birlikte kısa mesafede klodikasyonu olanlar veya bypass ameliyatı geçirenler)
             ba- Tek taraflı                        19
             bb- İki taraflı                        43
          c- Ağır (postural renk değişikliği, solukluk, soğukluk, devamlı klodikasyon intermitent,
          istirahatte şiddetli ağrılar, skleroderma, atrofi, ödem, arterlerde tıkanma, nekroz, gangren
          veya arter hastalıklarında ameliyat edilemeyenler, ameliyattan yararlanmayanlar veya kabul
          etmeyenler, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmalar, arteriovenöz fistüller)         65
       B-Ven hastalıkları
          a- Hafif (variköz venler, uzun süre ayakta durmakla meydana çıkan künt ağrılar, gece
          gelen kramplar, lokalize oldukları yerlerde yanma, kaşıntı, dermatit),         6
          b- Orta (yaygın, derin ventrombozisi geçirmiş olanlarda meydana gelen ödem, sıcaklık
          artması, yüzeysel venlerde belirginlikle postural renk değişikliği gösterenler)
             ba- Tek taraflı                        29
             bb- İki taraflı                        43
          c- Ağır (post trombotik sendrom) (yaygın ödem, belirgin sekonder varikozis, femo-ingiunal
          bölgede    aşırı kolleteral, deride kalınlaşma, pigmentasyon, ulserasyon, lokal sıcaklık artması
          veya aynı belirtileri veren venöz yetmezlik)                  65
       C- Kronik lenf ödemi
          a- Bir ekstremiteyi bütünüyle içine alan, normal ekstremiteye nazaran 10 cm.den fazla
          çap gösterenler
             aa- Tek taraflı                        26
             ab- İki taraflı                        46
          b - Elefantiazis
             ba- Tek taraflı                        46
             bb- İki taraflı                        65
    (x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, arıza veya arızaların yer aldığı liste veya listelerdeki arıza ağırlık ölçüleri esas alınarak Tüzüğün 6 ncı veya 7 nci maddesi hükümlerine göre hesaplanır.
    A CETVELİ : XIV. Liste
    Deri Arızaları ve Yanıklar
    Arıza                                 Arıza
    Sıra                                 Ağırlık
    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü
    1   Yanıklar (x)
       A- Vücut yüzeyinin % 10 unu kaplayan ve plastik ameliyatla giderilemeyen keloid
       ve hipertrofik sikatrisler                        7
       B- Vücut yüzeyinin % 50 sini kaplayanlar                  10
       C- Vücut yüzeyinin % 50 den fazlasını kaplayanlar            13
       D- Saçlı derinin yarıdan çok alanını kaplayan yanıklar ve yaralar         7
    2   Deri hastalıkları
       A- Nüks eğilimli ekzama                        5
       B- Psoriazis
          a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan )               1
          b- Orta (vücudun % 20 - % 50 sini kaplayan )            10
          c- Ağır (artropatik şekilde vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan )   60
       C- Mucoid funguides
          a- Eritem evrede                        50
          b- İnfiltratif ve tümoral                     65
       D- Pemfigus
          a- Kronik evre başlangıcında ( 5 yıllık )               15
          b- Kronik evrede ( 5 yıldan fazla )                  60
       E- Cüzzam (lepra)
          a- Tedavi evresinde                     15
          b- Mutulasyon evresinde                     65
       F- Eritrodermi                           10
       G- Doğuştan ıcthiosis
          a- Hafif                           0
          b- Ağır (kokulu ve Çirkin görünüşlü)               65
       H- Darier hastalığı                        1
       İ-Doğuştan ve ilerleyici meleda hastalığı                  57
       J- Hiperkeratoz (tabanda geniş alan kaplayan verru-kallus)            65
       K- Skleroderma
          a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan )               5
          b- Ağır (vücudun % 20 sinden çoğunu kaplayan)            57
    (x) Yanıklar, aynı zamanda ortopedik arızalara da neden olmuşsa, meslekte kazanma gücü azalma oranı, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.
    EK B CETVELİ
    B CETVELİ : I - AĞAÇ SANAYİİ VE ORMAN İŞLETMESİ İŞKOLLARI (Değişik cetvel: 12/11/1978 - 7/16989 K.)
    Kereste, tahta, kontrplak, mobilya, kibrit yapımı, doğramacılık, marangozluk ve benzerleri
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    __________________________      _____________
    Ağaç kesici usta ve yardımcıları         4
    Alet bileyiciler               6
    Bıçkıcılar (el ile)               6
    Bıçkıcılar (makine ile)            12
    Boyacılar ve cilacılar               6
    Budama makinesi işçileri            12
    Budak kesiciler (el ile)            4
    Çıkrık yapımcıları               6
    Damgacılar                  6
    Doğramacılar               6
    Döşemeciler (mobilya)            4
    Dülgerler                  4
    Elek yapımcıları               4
    Fıçı yapımcıları               4
    Fırça yapımcıları               2
    Formika yapımı işçileri            4
    Formika kaplayıcılar               4
    Firezeciler                  6
    Gemi (kayık, mavna vb.) inşaat marangozları      21
    Hasır ve sepet yapımcıları            4
    Hızarcılar                  6
    İskele kurma işçileri               10
    Kalas yapımcıları               4
    Kalite kontrolcuları ve ayırıcıları         10
    Kalıp yapıcılar (ayakkabı, şapka v.b.)         4
    Kaplama yapıcı, tabaka kesici ve hazırlayıcılar   6
    Kancacı işçiler               3
    Karoser yapımcıları               6
    Kasnakçılar                  4
    Kaşıkçılar                  4
    Katrakçılar                  6
    Kibrit fabrika işçileri (ağaç ve kimyasal maddeler)   8
    Kontrplak yapımcıları            4
    Kurşun kalem yapımcıları            4
    Kutu yapımcıları               4
    Kürdan yapımcıları               6
    Marangozlar                  4
    Matkap, tezgah işçileri            6
    Mekikçiler                  6
    Mobilyacılar                  6
    Modelciler (her türlü tahta işi)         10
    Mühendisler                  34
    Nakliyatçılar (su yolu ile)            10
    Nalıncılar                  2
    Presçiler                  4
    Tomruk, direk ve odun hazırlayıcı usta ve işçileri   6
    Yapay kereste yapımcıları            4
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : II - AĞIR SANAYİİ İŞKOLLARI
    1 - Demiryolları (Lokomatif ve yol yapım, onarım ve bakım)
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _______________________________   _____________
    Aktarma organları yapım işçisi      20
    Akü yapım ve onarım işçisi         10
    Akü şarj işçisi            6
    Boyacılar               20
    Boya hazırlayıcılar            6
    Buji yapım ve montajcıları         16
    Dingil yapımcıları            16
    Dökümcüler               12
    Demirciler               30
    Dizel ve elektrik motoru yapım usta işçileri   20
    Elektrik ve bobinaj işçileri         8
    Fosfatlama işçileri            20
    Galvaniz ve galvanoplasti işçileri      16
    İzoleciler               8
    Kalıp ve maçacılar            6
    Kaynakçılar               16
    Kasnak geçirenler(tekerleğe)         16
    Lokomotif onarım ve montajcıları      16
    Lokomotif deneme merkez işçileri      15
    Makas yapımcıları            16
    Motor boyacı ve vernikçileri         21
    Modelciler               16
    Maden kaplama işçileri         16
    Polisajcılar               12
    Poliyester işçileri            12
    Ray ve travers döşeyiciler         24
    Susta hazırlayıcılar            12
    Su vericiler (demir-çelik)         10
    Şahmerdan operatörü         16
    Şahmerdan operatörü(ağır)         9
    Takım tezgahları işçileri (torna, freze,
    tesviye, taşlama, matkap, zımparalama,
    planya, giyotin, makas, pres)      16
    Takım tezgahları (ağır)         19
    Uzman ustalar, nezaretciler, ustabaşılar,
    ekip ve posta başılar            27
    Vinç (kreyn) işçileri            3
    Yol yapım makinelerini kullananlar, greyder,
    buldozer, ekskavatör v.b.)         41
    Yardımcı işçiler            2
    Düz işçiler               1
    2 - Gemi yapım sanayii (tersaneler)
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Armador işçileri            12
    Akü yapım ve onarım işçileri         10
    Akü şarj işçileri            6
    Boru temizleyiciler (kazan)         16
    Boya hazırlayıcılar            6
    Boyacılar (karine)            21
    Cayrocular(onarım ve ayar)         19
    Dökümcüler               12
    Dökümcüler (endüksiyon)         16
    Deniz postası işçileri         20
    Deniz altı kemere işçileri         19
    Deniz altı gövde işçileri         19
    Elektronik ve elektrik cihazları yapım,
    bakım ve taj işçileri            19
    Forkliftçiler               3
    Galvanoplasti ve galvaniz işçileri      16
    Gemi kazanı ve motoru onarım
    ve montaj işçileri(gemi içinde)      19
    Geyiççiler(bakım ve onarım)         31
    Gemi gövde kaynakçıları         19
    Havuz ve dok kaptanları         19
    Havuz ve dok işçileri            16
    Karine temizleyiciler            16
    Kazan, yapım, bakım, onarım ve montaj
    işçileri (buharlı ve mazotlu gemilerde)      29
    Kalıp ve maşacılar            6
    Kaynakçılar               16
    Kauçuk terkipçileri            8
    Kauçuktan can yeleği vb.yapanlar      3
    Kauçuk işçileri (diğer işler)         4
    Kreyn operatörü            10
    Modelhane işçileri (ağaç)         16
    Pervane yapım ve onarımcıları      16
    Raspacılar(kum ve zımpara)         16
    Röntgenciler ve film değerlendiriciler      29
    Şahmerdan operatörü         16
    Şahmerdan operatörü (ağır)         19
    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye,
    planya, matkap, giyotin, pres v.b.)      16
    Takım tezgahları işçileri (ağır gemi şaftı v.b.)   19
    Uzman ustalar, ustabaşılar, nezaretçiler, ekip
    ve posta başılar            27
    Vinç işçileri               3
    Yardımcı işçiler            2
    Düz işçiler               1
    3 - Harp Sanayii
    A. Mühimmat, top, otomotiv ve silah
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    ________________________________   _____________
    Aktarma organları yapım işçileri (ağır araç)      16
    Bobinaj ve izoleciler               8
    Çelik ve hadde işçileri            17
    Dökümcüler                  12
    Demirciler                  30
    Dipçik ve kasatura sapı yapımcıları (plastik)      12
    Elektrojen(jeneratör) işçileri            16
    Elektrik usta ve işçileri (yüksek gerilim)      19
    Forklift operatörü               3
    Galvanoplasti ve galvanizciler            16
    Kalıp ve maçacılar               6
    Kaynakçılar                  16
    Laborantlar (kimya ve fizik)            8
    Modelciler                  16
    Şarjör yapım ve temizleyicileri         10
    Tüfek yapım işçileri (piyade, makineli ve tabanca)   16
    Tüfek deneyiciler               8
    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,
    matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres)   16
    Takım tezgahları (ağır)            19
    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve
    postabaşıları               27
    Vinç işçileri                  3
    Yardımcı işçiler               2
    Düz işçiler                  1
    B. Parlayıcı ve Patlayıcı Maddeler Sanayii
    (Barut, T.N.T., Dinamit)
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    ________________________________   _____________
    Asitleme (nitrasyon) işçileri            10
    Barut kurutucuları(alkol ve eterle)         4
    Barut kurutucular(vakum ve tavlama ile)      4
    Barut hamur makinesi işçileri         4
    Barut kesiciler               4
    Barut cilalayıcılar               4
    Santrolitçiler               4
    Jelatinleyiciler               4
    Eleme işçileri               4
    Kaynatma dairesi işçileri            4
    Linter(ham pamuk temizleme makinesi) işçileri   4
    Presleme işçileri               4
    Püsüs ve ambalaj kutuları yapanlar         3
    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar ekip
    ve postabaşılar               27
    Yardımcı işçiler               2
    Düz işçiler                  1
    4 - Oto Sanayii
    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.
    ___________________________________   ____________
    Ağaç ve döşeme işçileri               6
    Arıza bakım servisi işçileri               7
    Buji, şasi, dingil yapım işçileri            21
    Buji, şasi, dingil yapım ustaları            27
    Boya hazırlayıcıları                  6
    Boyacılar                     20
    Banyo havuzu işçileri               17
    Boya(elektroforezle astar boyası)            11
    Döküm işçileri                  12
    Elektrik donatım işçileri               20
    Fosfatlama işçileri                  20
    Fren, amortisör v.b. parçaların yapım ve montaj işçileri      19
    Forklift operatörü                  3
    Fırın işçileri                     16
    Kalıp ve maçacılar                  6
    Modelciler                     10
    Motor, aktarma organları yapım, onarım ve montajcıları   20
    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,
    matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres)      16
    Takım tezgahları (ağır)               19
    Temizleyiciler(asit ve elektrolizle)            10
    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve postabaşılar   27
    Yardımcı işçiler                  2
    Düz işçiler                     1
    5 - Uçak Sanayii
    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.
    ___________________________________      _____________
    Açkıcı işçiler                  6
    Asitle temizleyiciler                  10
    Boya yapım ve hazırlayıcılar               6
    Borda atelyesi işçileri (göstergeciler)            31
    Çelik yüzey karbonlamacıları               17
    Demirciler (dövme, tavlama)               30
    Deney makinistleri                  36
    Deney pilotları                  50
    Elektrikçiler ve elektrik aksesuarcıları            20
    Elektronikçiler, elektronik kalibrasyon işçileri         20
    Emayitçiler                     19
    Fotoğraf onarım ve bakım işçileri            31
    Geyiççiler (gösterge)               31
    Gövde onarım işçileri               19
    Honlamacılar                  19
    İniş takımları bakım ve onarımcılar,            19
    Jet ekzoz tamircisi                  25
    Jet motoru temizleyicileri               31
    Kaplama atelyesi işçileri (elektroliz, amalgam)      16
    Kalıp ve maçacılar                  6
    Kalibrasyoncular (yakıt kalibasyon işçileri)         17
    Kalite kontrolcular                  17
    Kimyasal maddelerle test laborantları            8
    Komple iş gören büyük tezgah operatörleri         19
    Montaj ve demontaj atölyesi işçileri             31
    Napalm başlıkları yapım işçileri            16
    Polisaj işçileri(zımpara, keçe, bez ile)         12
    Pik eritme ocağı işçileri               6
    Plazma sprey kaplama işçileri            21
    Radar onarımcıları                  31
    Röntgenciler (x ışınlarıyla
    materyel muayenesi)               20
    Roket yapımcıları                  16
    Salmastracılar                  4
    Silah onarım ve bakım işçileri            16
    Saç sıvama atölyesi işçileri   6 Starter deneme atleyesi işçileri   12
    Takım tezgahları işçileri (torna, tesviye, freze, planya,
    taşlama, matkap, pres, giyotin)            16
    Takım tezgahları işçileri (ağır)            19
    Teknik ressam                  31
    Telsiz makinisti (onarım)               31
    Tuz banyosu işçileri                  17
    Temizleme işçileri (asittrikloretilen-elektronik)         10
    Tavlama atelyesi işçileri               30
    Uçak yıkama ve erozyon önleyici -atölye işçileri      27
    Vinç işçileri                     3
    Yüksek atınosferli ocak işçileri            17
    Jet motorları özel yıkama İşçileri            27
    Jet yakıtı denemecileri               17
    Jet yakıtı denemecileri               17
    Zaygle ve magnoflaksçılar               19
    Düz işçiler                     1
    B CETVELİ : III - AŞCILIK, MUHALLEBİCİLİK, FIRINCILIK, PASTACILIK ŞEKERLEMECİLİK VE BENZERİ İŞ KOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    ______________________________   _____________
    Aşçılar                  12
    Aşçı yardımcıları               6
    Börekçi ve çörekçiler            3
    Bulaşıkçılar                  3
    Çikolata imalathane işçileri            3
    Dondurmacılar               10
    Fırıncı ustaları               12
    Fırın işçileri                  3
    Güllaç ve benzeri yapımcıları            3
    Kadayıf ve yufka yapımcıları            3
    Makarna v.b. yapımı işçileri            3
    Mezeciler                  12
    Muhallebiciler               12
    Nişasta yapım işçileri            12
    Pasta yapımcıları               12
    Presçiler                  6
    Şekerleme ve benzeri yapımcıları         12
    Tatlıcılar (baklava, tulumba tatlısı ve benzeri )      3
    Tezgahtarlar                  24
    Un değirmeni işçileri               4
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : IV - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇKİLER SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.
    ______________________________________   _____________
    Bira yapımı işçileri                  11
    Boza ve şira yapımı işçileri               10
    Çeşniciler ( şarap )                  40
    Distilasyon usta ve işçileri               11
    Doldurucular(şişe ve fıçı)               9
    Ezici ve sıkıcı işçiler                  3
    Fermantasyonda çalışanlar               10
    Filtrasyonda çalışanlar               10
    Gazoz ve benzeri (meyveli, meyvesiz ) içki yapımcıları      12
    Likör yapımı usta ve işçileri               10
    Mahzenciler                     4
    Maya yapım usta ve işçileri               4
    Pastörizasyonda çalışanlar               10
    Salepçiler                     10
    Sirke yapıcılar                  10
    Şarap yapımında çalışanlar               11
    Düz işçiler                     1
    B - CETVELİ : V - BİTKİSEL YAĞ SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.
    _________________   ____________   
    Ateşçiler            3
    Ayakçılar            2
    Baskıcılar            6
    Bezirhane işçileri         6
    Çekirdek veya tane toplayıcılar   6
    Elevatör işçileri         6
    Filtreciler            6
    Hamurcular            6
    Hidrojenizasyon işçileri      6
    Kalıpçılar            4
    Kavurma işçileri         4
    Kazan işçileri         4
    Kırma işçileri         4
    Linter işçileri         4
    Makine ustaları         6
    Oksijen üretiminde çalışanlar   8
    Rafineciler            6
    Sawgin işçileri         4
    Taşçılar            6
    Torbacılar            3
    Yağ yapımı işçileri         6
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : VI - ÇAY SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _________________________________   _____________
    Çay yaprak alım ve sınıflandırma memurları      23
    Depo işçileri                  9
    Ekip başları (çavuşlar)            4
    Elekçi işçiler               4
    Elek makinesi çalıştıranlar            6
    Fermantasyon işçileri            9
    Harmancılar                  11
    İmalathane işçileri               4
    Kantarcılar                  3
    Kavurucular                  11
    Kıvırıcılar (çay yaprağı)            4
    Kurutucu işçiler               7
    Makine dairesi işçileri            4
    Makine dairesi ustaları            10
    Öğütücüler                  11
    Tasnifçiler                  7
    Vardiya işçileri               4
    Yaprak ayırıcılar               7
    Yaprak serme ve kurutma çavuşları         11
    Yaprak serme ve kurutma işçileri         7
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : VII- ÇİMENTO SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi    Meslek Grup No.
    _____________________ _____________
    Alçı ocağı işçileri         13
    Ateşçiler            3
    Çimento değirmeni işçileri      8
    Çimento torbalama makinesi işçileri   4
    Dizel jeneratör makinistleri      8
    Döner fırın işçileri         10
    Havai hat işçileri         8
    Kalker ocağı işçileri         11
    Kalsinatör usta ve işçileri      8
    Kil ocağı işçileri         11
    Kömür değirmeni işçileri      8
    Kurutma işçisi         3
    Külcüler (kuvvet santralı)      6
    Numuneci            8
    Öğreticiler            41
    Pişiriciler            10
    Silo ve değirmen işçileri      4
    Taşocağı işçileri         11
    Turbo jeneratör makinistleri      8
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : VIII- DERİCİLİK VE DERİ MAMULLERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _________________________   _____________
    Astarcılar               3
    Av derisi işleyenler            6
    Ayakabı dikicileri            6
    Bavul, çanta ve benzerlerini yapanlar      7
    Beyazlatıcılar            4
    Biçme makinesi işleticileri         6
    Deri boyacıları            4
    Deri eşya dikim ve temizleme işçileri      3
    Deri işçileri               2
    Deri germe makinesi işletenler      8
    Deri kesiciler            3
    Dikiş makinesi işleticileri         8
    Döşemeciler (maroken v.b.)         22
    Fırça makinesi işleticileri         4
    Havuz dairesi işçileri            10
    Kavaflar               3
    Kazıma makinesi işleticileri         6
    Kesme makinesi işleticileri         3
    Kıl kesme makinesi işleticileri      3
    Koşum yapımı işçileri         6
    Kundura makinesi işleticileri         3
    Kürkçüler (kalifiye işçiler )         16
    Lastik ayakkabı yapımcıları         6
    Perdahcılar (kösele)            38
    Saraçlar               3
    Sayacılar               3
    Semerciler               3
    Şerbetçiler (tabakhane)         10
    Tanenleyiciler            38
    Teksifciler (tabakhane)         12
    Temizleme makinesi işletenler      3
    Topukçular (kadın ayakkabısı için)      3
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : IX- ELEKTRİK HAVAGAZI ENERJİ MERKEZLERİ VE SU TESİSLERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.
    _______________________________      _____________
    Dinamo dairesi işçileri               11
    Gaz ayarcıları                  40
    Hat işçileri                     19
    Havagazı depo kontrolcuları               11
    Havagazı hat teknisyenleri               19
    Havagazı üretim merkezi işçileri            11
    Havagazı tesisat kontrolcuları            11
    Kablo döşeyiciler                  19
    Kömür kazan dairesi işçileri               12
    Kömür öğütme ve eleme işçileri            30
    Mühendisler                     34
    Pompa dairesi işçileri               11
    Saat muayeneci ve onarımcıları (elektrik, havagazı, su)   11
    Santral kablo teknisyenleri               6
    Su deposu ve şebekesi ustaları            11
    Tesisat ve onarım işçileri               11
    Düz işçiler                     1
    B CETVELİ : X- ET, BALIK VE KONSERVE SANAYİİ İŞKOLLARI
    (Mezbahalar, balıkhaneler, et, sebze, meyve konserveciliği ve benzeri işyerleri)
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _______________________________   _____________
    Bağırsak işlerinde çalışan işçiler         38
    Balık konserveciliği işçileri            3
    Balık satıcıları               3
    Balık, sünger ve diğer su ürünleri tutanlar      16
    Balık tuzlayıcı işçiler               3
    Boynuz işlerinde çalışan işçiler         37
    Deri ayırma ve istif işçileri            4
    Kara avcıları                  16
    Kasaplar ve yardımcıları            37
    Kasaplık hayvan ayırma ve tartma işçileri      12
    Kavurmacılar               3
    Kemik işçileri               4
    Konserve yapım işçileri            3
    Konserve yapım ustaları            11
    Konserve muayenecileri            7
    Konserve sterilizasyon işçileri         8
    Mezbaha kesim, yüzme v.b. işçileri         37
    Post yolucu işçiler               37
    Sakatat satıcıları               3
    Sakatat temizleyici ve hazırlayıcıları         38
    Soğuk hava depolarında çalışan işçiler (stok yerinde)   45
    Soğuk havalı (frigorifik) taşıyıcılar         45
    Sucuk, sosis, pastırma v.b. yapım işçileri      37
    Turşu yapım işçileri ve satıcıları         10
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : XI- GENEL HİZMETLER İŞKOLLARI
    (Lokanta, otel, han, kahvehane, hamam, berber, salon ve benzerleri)
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _____________________   _____________
    Ahır işçileri            2
    Ayakkabı boyacıları         2
    Bahçıvanlar            4
    Bar artistleri            23
    Berberler            16
    Bilet satanlar         23
    Çayhane ve kahvehane İşçileri   3
    Garsonlar            23
    Genelev sermayeleri         23
    Hamamcılar (tellaklar)      22
    İş iderehanesi işletenler      23
    Katipler            23
    Kuaförler            16
    Makyajcılar            16
    Manikürcüler         16
    Otelciler ve pansiyoncular      23
    Pedikürcüler         16
    Peruk yapıcılar         16
    Afişörler            13
    Telefoncular (santral memurları)   26
    Tuvalet işletenler (WC)      10
    Vestiyerciler         23
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XII - GİYİM EŞYASI DİKİM, TEMİZLEME, YIKAMA VE BOYAMA YERLERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Apolet işçileri            4
    Ajor, plise ve akardiyon yapanlar      12
    Balina yapım işleri            4
    Boncuk yapım işçileri         6
    Boyahane işçileri            4
    Broderi atölyesi işçileri         3
    Çadır yapım ve onarım işçileri
    (oto örtüleri, tenteciler v.b. dahil)      4
    Çamaşır yıkayıcılar            6
    Dikiş makinesi işçileri         8
    Düğme dikiciler            6
    Düğme yapım işçileri         6
    Eldiven yapım işçileri         6
    El işleri işçileri (nakış v.b.)         12
    Gömlek ve benzeri terzileri         12
    İlikçiler               4
    Kasket yapım işçileri         4
    Kirli ve temiz elbise kabul ve teslim edenler   23
    Kola işçileri               3
    Korse yapım işleri            3
    Kravat yapım işçileri            4
    Kurutucular               6
    Kürk yapım işçileri            16
    Makastarcılar            3
    Makaracılar               6
    Mendil ve benzeri yapımcılar         4
    Örücüler               4
    Yapma çiçek işçileri            4
    Şapka yapımcıları            12
    Şapka perdahçıları            8
    Tamirciler (çamaşır ve elbise)      7
    Temizleyiciler (kimyasal madde ve buharla)   8
    Terziler               12
    Ütü dairesi işçileri            4
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XIII - İNŞAAT İŞLERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    ____________________________   _____________
    Alçı modelcileri               14
    Badana ve sıvacılar               21
    Betonyer makinistleri            4
    Boru takıcıları (su)               11
    Boru takıcıları (buhar)            18
    Boru takıcıları (zehirli gaz)            18
    Boyacılar (el veya tabancayla)         21
    Camcılar                  3
    Cilacılar (ahşap)               3
    Cilacılar (metal)               13
    Cilacılar (taş)               5
    Dekoratörler                  21
    Demirci ustaları               30
    Desinatörler                  31
    Duvarcı ustası               6
    Duvar kağıtlayıcılar               20
    Döşemeciler ve marleyciler            4
    Ekskavatör makinistleri            10
    Elektrik tesisatçıları               16
    İnşaat işçileri               4
    İnşaat postabaşıları               6
    Kaldırımcılar                  2
    Kalorifer tesisatçıları               6
    Kanalizasyon işçileri               23
    Kalıpçılar                  6
    Köprü işçileri usta ve yardımcıları         18
    Kumcular ve eleyiciler            2
    Marangozlar ve dülgerler            4
    Mermerciler                  6
    Mermer ve benzeri döşeyenler         6
    Minare yapım ve onarımcıları (ve benzeri işler)      18
    Motifciler                  22
    Mühendisler                  34
    Nakkaşlar                  18
    Parkeciler (tahta ve taş)            4
    Radyotörcüler               20
    Sıhhi tesisatçılar               11
    Taşçılar                  4
    Tenekeciler                  9
    Tesviyeciler (beton)               6
    Tezyinatçılar (tahta işleri)            18
    Vinç işçileri ve asansörcüler            4
    Yapı ustaları               6
    Yıkıcılar                  4
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : XIV - KAĞIT VE SELLÜLÖZ SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _________________________   _____________
    Atölyelerde çalışan işçiler         4
    Atölye yedek parça hazırlayıcıları      8
    Ayırma işçileri            44
    Bagar makine işçileri         4
    Bobin dairesi işçileri            4
    Boyacılık (kağıt boyama ve
    desenleme) işçileri            21
    Buhar dairesi ve tesisatı usta ve işçileri   29
    Cam suyu makine işçileri         4
    Didikleme işçileri            7
    Elyaf işçileri               7
    Hamur dairesi işçileri         4
    Hidropulper işçileri            4
    Hızar işçileri               6
    Hollender işçileri            4
    İkmal dairesi işçileri            4
    Isıtıcı işçileri               6
    Kağıt yapımı işçileri            4
    Karton yapım işçileri            10
    Katrak dairesi işçileri         6
    Kavlatıcılar (odun soyma işçileri)      4
    Kazan dairesi işçileri         11
    Keçe işçileri               3
    Kesiciler               4
    Kimyasal basit maddelerle çalışan
    işçiler (eriyik hazırlama, elektroliz,
    beyazlatma, tephir, izabe v.b.      8
    Kimyasal tahriş edici ve yakıcı maddelerle
    (asitler, alkaliler, klor, v.b.) çalışan işçiler   10
    Kırpıntı kağıt ve paçavra işçileri      4
    Konkasörcüler            8
    Kompresör işçileri            2
    Kule işçileri               4
    Kurutma işileri            4
    Makasçılar               4
    Makinistler               4
    Makine tamir ve bakım işçileri      6
    Montaj işçileri            10
    Ölçü aleti tamir ve bakım işçileri      16
    Perdah işçileri            4
    Pişirme işçileri            7
    Presçiler               8
    Prot işçileri               8
    Rafınörler               6
    Rafayner işçileri            4
    Rule sarma işçileri            6
    Sellülöz yapım işçileri         6
    Silo işçileri               4
    Su bakım ve tamir işçileri         4
    Su poma istasyonları işçileri         4
    Su tesisat işçileri            11
    Süzgeç dairesi işçileri         4
    Şerit makinesi işçileri         7
    Şlyfer işçileri            4
    Tomruk işçileri            6
    Tromel doldurucu işçileri         4
    Türbün dairesi işçileri         4
    Tutkal ve reçine dairesi işçileri      7
    Ustalar ve ustabaşılar         23
    Usta eğitimciler ve uzmanlar         23
    Usta kontrolcular            23
    Vardiya işçileri            4
    Yoğunlaştırma işçileri         4
    Yongalama işçileri            4
    Zamklı band yapım işçileri         8
    Zarf ve kese kağıdı yapımcıları      10
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XV - KAUÇUK VE KAUÇUKTAN YAPILAN EŞYA SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Bez sarıcılar (hortum v.b.)         3
    Branda örtü işleyicileri (hortum v.b.)      4
    Dokuyucular (hortum v.b.)         4
    Hortum v. b. buharlayıcıları         4
    Hortum v. b. kalıpçıları         4
    Hortum yapımcıları ve sarıcılar      4
    Kayış yapımcıları (hortum v.b.)      4
    Kauçuk yapımcıları            3
    Kauçuk arıtıcılar            3
    Lastik eşya yapımcıları         4
    Parça kesicileri            3
    Piston salmastrası yapımcıları      4
    Presçiler               4
    Vakumla kurutucular (hortum v. b.)      11
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XVI -- KİMYA VE İLAÇ SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _______________________________   _____________
    Alkali ve karışımı maddeler üretim işçileri      10
    Ampul doldurucu ve kapatıcılar         8
    Ampul kontrolcular               31
    Antibiyotik üretim işlerinde çalışanlar         31
    Asitler ve karışımları üretim işlerinde çalışan işçiler   11
    Boya yapım işlerinde çalışanlar         11
    Distilasyon işçileri               8
    Ensektisit yapım işçileri            31
    Etiketçiler                  3
    Filtrasyon işçileri               4
    Fırın işçileri                  12
    Galenik preparatları hazırlayan işçiler         8
    Hassas makine veya cihazlar operatörleri      10
    Hormon ve benzeri biyolojik preparasyon
    hazırlayıcı ve kontrolcuları            31
    İkmalciler (malzeme)            4
    Kavurucular                  11
    Kimyasal maddeler üretim sanayii işçileri      11
    Kristalizasyon işlerinde çalışanlar         8
    Laboratuvar işçileri               8
    Makine işçileri               6
    Mühendisler                  34
    Ocakcı işçileri               10
    Öğütücüler                  13
    Patlayıcı madde üretim işçileri         11
    Pomat imalathane işçileri            8
    Propagande işlerinde çalışanlar (ilaç roprezatanları)   23
    Presçiler                  12
    Steril çalışmalar personeli            8
    Steril çalışmalar kontrol şefleri         23
    Tablet ve draje hazırlama işçileri         12
    Tüp (oksijen ve benzeri) doldurma işçileri      4
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : XVII - KUYUMCULUK, OYMACILIK, AYNACILIK VE BENZERİ İŞK0LLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ______________________   _____________
    Abajur yapımcıları            3
    Ağızlık yapımcıları            2
    Antikacılar               2
    Ayarcılar (kıymetli maden ayarlamak)      4
    Ayna yapanlar            5
    Bakır ve diğer kıymetli maden
    plaka gravürcüleri            31
    Bagalit ve galanit yapanlar         10
    Bastoncular (adi işler)         3
    Bastoncular (gümüş veya altın işleme)   31
    Cam ve elmas traşlayıcılar         16
    Çarhlama işlerinde çalışanlar         16
    Dökümcüler (kuyumculukta)         16
    Düğme yapımcıları            6
    Eriticiler (kuyumculukta)         12
    Hakkaklar (kakmacılar)         31
    Kabartmacılar            16
    Kaşık yapımcıları            7
    Kehribar işçileri            3
    Kuyumcular ve mineciler         31
    Kornişçiler               6
    Lüleciler               5
    Parlatıcı ve temizleyiciler         5
    Saat yapımcıları            31
    Sedefçiler               6
    Sim yapımcıları            3
    Şemsiye yapımcıları            4
    Tesbihçiler               3
    Yaldızcılar               15
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XVIII - MADEN ÇIKARMA, ERİTME, TEMİZLEME VE BUNLARLA İLGİLİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _____________________   _____________
    Ambarcılar ve depocular      6
    Araba kullananlar         2
    Ateşçiler            12
    Benzol ustaları         36
    Bobinciler            3
    Boru döküm makinesi işleticileri   3
    Boru kalıpçıları         2
    Boru kesici işçileri         6
    Boru muayenecileri         4
    Cevher değerlendirme işçileri      10
    Cevher dibekleme işçileri      10
    Civata ve somun yapımcıları      5
    Curufcular            4
    Çamur duba işçileri         2
    Çamur duba ustaları         12
    Çavuşlar            6
    Çeliğe su verenler         10
    Çelik halat ayırıcılar         12
    Çelik halat yapımcılar      10
    Çelik telleri birleştiriciler      44
    Daldırıcılar            4
    Daldırma fırını ateş işçileri      10
    Delici işçiler            2
    Demirciler            30
    Direkçiler            33
    Distilasyon işçileri         11
    Duvarcılar            4
    Doğrultma işçileri         4
    Dökümcüler            12
    Dolamit işçileri         4
    Döküm kasası yapanlar      5
    Eğiriciler            5
    Ekip başları            6
    Ekskavatör makinistleri      10
    Elevatörcüler         6
    Fırın işçileri            2
    Gaz ayarcılar         40
    Gaz boru döşeme ve işletmeişçileri   16
    Gaz temizleme işlerinde çalışanlar   36
    Gaz tulumba usta ve işçileri      30
    Haddeciler            36
    Haddeciler (elle)         19
    Hadde çevirenler         17
    Halat makinesi işletenler      7
    Halat makinesi onarıcılar      4
    Ham çelik işçileri         6
    Ham fosfat deposu işçileri      4
    Havuz işçileri         10
    Hızarcılar            6
    Hurdacı işçiler         4
    İngot kalıp yapanlar         6
    İngot kalıbı yapan maçacılar      10
    İngot kalıp modelcileri      12
    İngot kalıp temizleyiciler      6
    İngot temizleme işçileri      2
    İnşaat demirleri yapanlar      19
    İnşaat demirleri yapım işçileri   5
    İzabeciler            12
    Jeneratör makinistleri      16
    Karıştırma işçileri         6
    Katran işçileri         12
    Katlayıcılar            2
    Kaynakçılar            16
    Kazan işçileri         12
    Kepçeciler (çelik sanayii)      10
    Kesici işçiler         2
    Kimyasal maddelerle çalışanlar   12
    Kireç işçileri            4
    Kok araba yapım ustaları      13
    Kok elek işçileri         30
    Kok hazırlama işçileri      13
    Kok klavuz ustaları         13
    Kok rampa işçileri         12
    Kok silo işçileri         4
    Kok şerit işçileri         4
    Kompresör ustaları         36
    Kompresör işçileri         4
    Kondansörcüler         6
    Konveyör işçileri         2
    Körükçüler            12
    Kule işçileri            4
    Kum işçileri            2
    Kupol tamir işçileri         6
    Kurşun kaynakçıları         12
    Kurutma fırını ateşçileri      10
    Maçacı işçiler         2
    Maçacı ustalar         6
    Maden yıkama işçileri      4
    Madeni levha işçileri         19
    Madeni yağ arıtıcıları         11
    Makascı işçiler         2
    Makine yağcıları         12
    Malzeme muayenecileri      6
    Markacılar            6
    Matkapçılar            6
    Mekik şartelcileri         6
    Modelciler            14
    Montajcılar            10
    Moturcu ustalar         6
    Muayeneci ve ayırcılar      40
    Mühendisler            34
    Numune ustaları         9
    Otomatik ızgara işçileri      2
    Öğütücüler            11
    Petrol sanayii işçileri      11
    Pik işçileri            2
    Pik ustaları            6
    Pirit işlerinde çalışan işçiler      4
    Ptanyacılar            6
    Pompacılar            4
    Pompacılar (petrol)         11
    Pota tamircileri         6
    Pota temizleyiciler         2
    Presçiler            16
    Pürüzleyiciler (çelik sanayii)      44
    Püskürtücü işçiler         4
    Ray frezecileri         16
    Ray yapım işçileri         4
    Ray matkapçıları         16
    Sapancı işçileri         2
    Sıcak ızgara işçileri         4
    Sıyırmacılar            4
    Sodyum klor sülfat işçileri      10
    Somya ve mobilya yayı yapımcıları   2
    Sondajcılar (petrol ve maden)      10
    Sülfat işçileri         12
    Sülfat ustaları         16
    Şalterciler            4
    Şarjcılar            4
    Tabelacılar            12
    Tahlil ve kontrolcular         40
    Takıcılar (çelik sanayii)      12
    Takipçiler (maden işleri)      3
    Takım yapımcıları (madencilikte
    kullanılan alet ve edevat)      16
    Taşlayıcılar            4
    Tavcılar            6
    Teksif işçileri         4
    Tel döküm işçileri         7
    Tel muayenecileri         4
    Temizleyiciler         4
    Tertip ve sıralayıcılar         12
    Testereciler (maden)         6
    Tolerans kontrolcuları      4
    Tulumbacı işçileri         4
    Tulumbacı ustalar         10
    Türbinciler            4
    Vanacılar            4
    Vardiya işçileri         4
    Yıkayıcı işçiler (maden)      4
    Yüksek fırın işçileri         10
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XIX - METAL SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    __________________________   _____________   
    Ağ atma makinesi işçileri         4
    Alüminyum eşya ve malzeme yapımcıları   7
    Bakırcılar               30
    Balta, keser, bıçkı vb. yapanlar      10
    Baskül ve terazi yapımcıları         12
    Bıçakçılar ve makasçılar         10
    Çemberciler               2
    Çilingir ustaları            10
    Çinko eşya yapımcıları         7
    Çivi v.b. yapanlar            10
    Çocuk arabası v.b. yapanlar         10
    Demirci ustalar            30
    Demirci işçileri            4
    Demir kalıpçıları            6
    Demir tornacıları            6
    Dökümhane işçileri            12
    Emayeciler               4
    Fermuar yapımcıları            12
    Galvanizciler            16
    Havan yapım ve dökümcüleri         10
    Kahve değirmeni nargile v.b. yapımcılar   10
    Kalaycı ustalar            8
    Karyola imalathane ustaları         16
    Kasarcılar               2
    Kaynakçı ustalar            16
    Kaynakçı işçiler            6
    Kepenk yapım ustaları         8
    Kepenk yapım işçileri         2
    Kilit ve benzeri yapım ustaları      10
    Körük yapımcılar            4
    Kromajcılar               16
    Kurşun eşya ve malzeme döküm İşçileri   12
    Madeni eşya temizleme ve onarım ustaları   10
    Markacılar               4
    Musluk v.b. yapımcılar         10
    Nalcılar               4
    Nikelajcılar               16
    Ölçü aleti yapımcıları         16
    Ocak işçileri            10
    Perdahçılar               4
    Presçiler               8
    Raspacılar               4
    Rendeciler               4
    Saçak ustaları            6
    Sapan yapım ustaları         10
    Silahcılar, tüfekçiler            16
    Sobacılar               4
    Somya yapımcıları            4
    Söndürme cihazları yapımcıları      6
    Tenekeciler               7
    Zincir yapımcıları            6
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XX - ONARIM İŞKOLLARI
    (Makine alet, edevat, cihaz ve benzerleri)
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _______________________________   _____________
    Akümülatör onarım ve yapımcı ustaları      10
    Akümülatör yapım ve onarım usta yardımcıları      7
    Alet bileyicileri               6
    Asansör onarımcıları               10
    Bıçak, makas, testere yapımcı ve satıcıları      4
    Bileyiciler                  6
    Bisiklet onarımcıları               4
    Bobin sarma ustaları               9
    Buhar boru takıcıları               18
    Buz dolabı onarım ve montajcıları         4
    Buz ve soğuk hava depo ustaları         6
    Dikiş v.b. makine ustaları            17
    Dikiş v.b. makine onarımcıları         6
    Dikiş v.b. makine işçileri            8
    Elektrik v.b. motorcuları            6
    Gazocağı onarımcıları            6
    Kalem onarımcıları v.b. (dolmakalem v.b.)      4
    Karoserciler                  6
    Kaynakçı ustaları    (elektrik, oksijen)      16
    Kaynakçı usta yardımcıları (elektrik, oksijen)      6
    Kurşun döküm v.b. işçileri            21
    Lehimci ustaları               21
    Makine ve motor onarımcıları            8
    Musluk ve valf onarımcıları (su)         11
    Musluk ve valf onarımcıları (zehirli gaz)      17
    Müzik aletleri yapım ve onarımcıları         10
    Nikelajcılar ve kornişçiler            4
    Oto boyacıları               20
    Oto camcıları               16
    Oto döşemecileri               6
    Oto ekzozcuları               16
    Oto elektrikçileri               41
    Oto onarımcıları (kaportacı)            16
    Oto lastik onarımcıları            4
    Perçinciler                  18
    Pres makinesi onarımcıları            8
    Radyatörcüler               20
    Radyo, teyp, pikap v.b. montaj ve onarımcıları      31
    Röntgen cihazı montaj ve onarımcıları         31
    Saat onarımcıları               31
    Soba onarım ve kurucu ustaları         6
    Su saati onarımcıları               10
    Şemsiye onarımcıları            4
    Telefon onarımcıları               31
    Tesviyeciler (maden)               16
    Tesviyeciler (beton)               6
    Tesviyeciler (ahşap)               8
    Tornacılar (maden)               16
    Vapur kazanı onarımcıları            29
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : XXI - PALAMUT SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.
    __________________   _____________
    Ateşçiler            3
    Elekçiler            6
    Kurutucu ve ıslatıcılar      6
    Koyulaştırma (teksif) işçileri      4
    Makine dairesi işçileri      4
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXII - PLASTİK, YAPAY İPEK VE BENZERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi       Meslek Grup No.
    _______________________   _____________
    Ayıklayıcı ve ayırıcı işçiler         2
    Bıçakçılar (plastik işkolu)         6
    Budünöz işçileri (plastik işkolu)      4
    Cımbızcılar               6
    Dikiciler               8
    Ditme işçileri            6
    Emprime işçileri            12
    Enjektör işçileri            6
    Formülcüler (laborant)         8
    Hamurcular               6
    Karıştırıcılar               8
    Kaynakçılar (plastik)            16
    Kesim işçileri            6
    Kırma işçileri            4
    Kompresör işçileri            2
    Kondensçiler            6
    Macuncular               6
    Malzemeciler            2
    Markalama işçileri            4
    Pensçiler               6
    Plastik eşya yapımcıları (mutfak,
    oyuncak, v.b.)            12
    Plastik boru yapımcıları         16
    Plastofor işçileri            4
    Sarıcılar               8
    Süzücü işçiler            8
    Tecrit malzemesi işçileri         4
    Üretme banyosu işçileri         6
    Vericiler               4
    Yancılar               9
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XXIII - PORSELEN, ÇİNİ VE TOPRAK SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Ateşçiler               11
    Bandırıcılar               4
    Çamurcular               4
    Çini yapımcıları (porselen ve fayans)      6
    Çömlek yapımcıları            6
    Ezici ve yoğurucular            4
    Fırıncılar               11
    Modelciler               4
    Muayeneciler            4
    Oymacılar               14
    Pişmiş toprak işçileri (alçı v. b.)      13
    Porselen ve çini sanayii ressamları      17
    Porselen ve çini biblo eşya yapımcıları   13
    Presçiler               14
    Şabloncular               22
    Tuğla, kiremit yapımcıları         4
    Temizleyiciler            4
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XXIV - SABUN SANAYİİ İŞKOLLARI
    (Sabun, deterjan, temizleme tozları, kozmetik ve benzerleri)
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _________________________   ____________
    Ayarlayıcılar (prodüksiyon işleri)   16
    Deterjan işçileri         11
    Doldurucular         4
    Esanslama işlerinde çalışanlar   4
    Etiketleyiciler         3
    Etiket otomatik makine işçileri   4
    Fırın işçileri            4
    Fırın ustaları            12
    Ham madde işçileri         4
    Kalıp işçileri            2
    Karışım hazırlayıcıları      11
    Karıştırma makinesi işleticileri   11
    Kazan ustaları         11
    Kesici işçiler         2
    Kazan işçileri kurutma makinesi
    işleticileri            10
    Kutu yapıcıları         3
    Kurutucu işçiler         4
    Kürekçiler            9
    Pompa işçileri         4
    Pompa işletici ustaları      11
    Presçiler            7
    Sabun işçileri         6
    Sabun yapım kontrolcüleri      11
    Sarıcılar            7
    Silo işçileri (deterjan)      4
    Şerit v.b. makine işçileri      4
    Ustabaşılar (şef)         9
    Vakum işçileri         11
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXV - SİNEMA, FOTOĞRAF, GAZETE, BASIMEVİ, KİTAPÇILIK, OYUNCAK VE KIRTASİYECİLİK İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _______________________   ____________
    Baskı makinesi ustaları (otoma-
    tik veya yarı otomatik)      32
    Baskı makinesi kalfaları (oto-
    motik veya yarı otomatik)      16
    Baskı ustaları (el ve ayakla)      16
    Baskı kalfaları (el ve ayakla)      6
    Ciltleyiciler            4
    Çinkograf ressamları         16
    Dizgi ustaları (elle)         16
    Dizgi ustaları (makineyle)      32
    Dizgi kalfaları (elle)         6
    Dizgi kalfaları (makineyle)      16
    Eritici ve kalıpçılar (harf)      12
    Film kameramanları         17
    Film kontrolörleri         23
    Film muhafaza ve sevk memurları   23
    Fotoğrafçılar            23
    Gazete satıcıları         24
    Gazete idare memurları      16
    Gazete muhabirleri         23
    Gazete yazarları         23
    Klişe freze işçileri         6
    Klişe yapım ustaları         10
    Klişe yapım işçileri         4
    Litograf işçileri         31
    Mukavva kutu ve benzeri yapanlar   10
    Mürekkep yapım işçileri      23
    Okul ders araçları yayapımcıları   23
    Oyuncak yapanlar         6
    Renkli baskı sanatkar ustaları   16
    Ressamlar            16
    Rotatif, ofset, tifdruk
    makinelerinde çalışanlar      32
    Sinema operatörleri         17
    Stüdyo artisleri         23
    Stüdyo işletenler         17
    Stüdyo laboratuvar personeli      23
    Stüdyo teknisyenleri         23
    Tiyatro, opera ve bale artisleri   23
    Tiyatro işletenler         17
    Yazarlar            23
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXVI - SÜT, TEREYAĞI, PEYNİR VE YOĞURT SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Ayran, yoğurt, peynir, tereyağı
    yapanlar               10
    Yapım uzmanları            23
    Pastörizasyon dairesi işçileri         11
    Soğukhava depo işçileri         4
    Süt sağanlar            10
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XXVII - ŞEKER SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ________________________   _____________
    Arıtma işçileri            9
    İstifçiler               4
    Pancar ayırma işçileri         4
    Kazan dairesi işçileri         11
    Pancar otomatik yıkama işçileri      9
    Pancar nakliyat işçileri         4
    Pancar parçalama ve ezme işçileri      9
    Pancar tartma işçileri         3
    Santrfüj dairesi işçileri         9
    Süzme işçileri            4
    Şeker işçileri (pişirici ve santrfüjcüler)   9
    Şerbetçiler (üretim, tephir v.b.)      4
    Konsantrasyon işçileri         9
    Torbalama ve tartma işçileri         4
    Türbin işçileri            9
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XXVIII - ŞİŞE VE CAM SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.
    _______________________________   ___________
    Atölye ustaları (torna, tesviye, freze v.b.)      20
    Cam sanayiinin çeşitli kollarındaki Uzmanlar      31
    Depo daireleri işçileri            4
    Finisaj işçileri               16
    Fırın dairesi işçileri               4
    Gazojen dairesi işçileri            4
    Gazojen dairesi teknisyenleri            11
    Goble dairesi üfleyicileri            51
    Goble dairesi çubukçuları            6
    Goble dairesi kalıpçıları            4
    Ham maddelerle uğraşan işçiler         11
    Harman dairesi işçileri            11
    Kesme işçileri               11
    Presçiler                  11
    Soğutma dairesi kontrolcüleri         11
    Tezyinatçılar (motif yapanlar, desinatör,
    dekaratör v.b.)               22
    Triyaj dairesi işçileri               11
    Yapım dairesi işçileri (elle çalışanlar)         11
    Yapım dairesi işçileri (otomatik makineyle
    çalışanlar)                  12
    Düz işçiler                  1
    B CETVELİ : XXIX - TEKSTİL SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    ____________________      ____________
    Açma makinesi işçileri      3
    Akortçular            12
    Akort işçileri         4
    Aktarma işçileri         4
    Apre işçileri (yaş)         6
    Apre işçileri (kuru)         4
    Apre kırma işçileri         6
    Apre ustaları         10
    Atkı işçileri            4
    Atkı ustaları            8
    Ayarcılar            16
    Ayırıcı işçiler         4
    Balya makinesi işçileri      4
    Baskı işçileri         4
    Basma işçileri         4
    Basma tertipçileri         32
    Bez yazıcıları         12
    Bobin işçileri         4
    Boyacılar            6
    Boya tartan ve hazırlayan işçiler   6
    Buhar dağıtım santralı işçileri      4
    Büküm makinesi işçileri      4
    Cer işçileri            4
    Cımbızcı işçiler         6
    Çerçeveciler            3
    Çırçırcılar            3
    Damgacılar            4
    Dekatir işçileri         4
    Desenciler ve kontrolcuları      12
    Dikiciler            4
    Dink yıkayıcıları         4
    Diyazo işçileri         4
    Dokuma tezgahı işçileri      12
    Döküntü ayırıcıları         3
    Döküntü kontrolcuları      4
    Dürücüler            4
    Emprime ustaları         12
    Emprime işçileri         8
    Enstrüktörler         12
    Fitil işçileri            4
    Fitil ustaları            12
    Gergef işlerinde çalışanlar      6
    Gravür işlerinde çalışanlar      8
    Halka açma işçileri         4
    Hallaçlar            4
    Ham kumaş muayenecileri      8
    Hamutçular            4
    Harmancılar            3
    Haşılcılar            4
    Istampa işçileri         8
    İğ işlerinde çalışanlar      4
    İkmal makinesi işçileri      3
    İp, halat v.b. yapımcıları      4
    İplik boya işlerinde çalışanlar   6
    İplikhane işçileri         3
    İplik telef dairesi işçileri      4
    İplik yapma makinesi işçileri      4
    İzolasyon işçileri         6
    Jiger işçileri            6
    Kaliteciler ve kontrolcular      8
    Kalıpçılar            4
    Kanalizasyon işçileri         4
    Karbonizeciler         4
    Kasar işçileri         4
    Kasar ustaları         10
    Katlama işçileri         4
    Katlama makinesi işçileri      6
    Kazan işçileri         11
    Keçe desinatörleri         7
    Keçe işçileri            3
    Keçe düzelticileri         7
    Kendir döküm işçileri      4
    Kendir dokumacıları         7
    Kimya laboratuvarı işçileri      10
    Kırpıntı makinesi işçileri      4
    Klimatizasyon işlerinde çalışanlar   6
    Klorlama işlerinde çalışanlar      6
    Kontrolcular            8
    Kovacılar            4
    Kumaş boyacıları         6
    Kumaş muayenecileri      4
    Kumaş tartıcıları         2
    Kumaş yıkayıcıları         4
    Kurutucular            4
    Leventçiler            4
    Lostromlar            4
    Makasçılar            4
    Makas makinesi işçileri      4
    Makaracılar            4
    Masura ayıklayıcılar         3
    Masura işçileri         4
    Mekikçiler            8
    Merserize işçileri         6
    Metrajcılar            6
    Modelciler            17
    Örücüler            4
    Parçacı işçileri         2
    Patlakçı işçiler         4
    Permotit ve vebolit işlerinde
    çalışanlar            8
    Presçiler            4
    Raklist işlerinde çalışanlar      4
    Renk işçileri            6
    Ressamlar            17
    Revizyoncu işçiler         4
    Rutubet işçileri         6
    Rutubet tesisat işçileri      6
    Sargıcılar            4
    Serme makinesi işçileri      3
    Siliciler            4
    Silkme işçileri         4
    Su tesviye işçileri         6
    Şardoncular            4
    Şerit dikiciler         4
    Şerit makinesi işçileri      4
    Tahar işçileri         4
    Tahar ustaları         6
    Takacılar            4
    Takım değiştiriciler         4
    Tarak makinesi bileyiciler      17
    Tarak makinesi işçileri      4
    Tarak makinesi ustaları      17
    Tarak makinesi onarımcıları      17
    Tesisat işçileri         4
    Tesviyeci işçileri         6
    Tıraşçılar            8
    Top kesiciler         4
    Torba makinesi işçileri      4
    Turacı işçiler         2
    Türbin işçileri         4
    Türbin ustaları         16
    Üstüpü işçileri         4
    Ütücüler            4
    Vargel makinesi işçileri      4
    Varyozcu            6
    Vater işçileri         4
    Vater ustaları         12
    Vatkalı cer işçileri         4
    Yapağı boyacıları         4
    Yapağı kurutucuları         2
    Yapağı yıkayıcıları         3
    Yapıştırıcılar            4
    Yıkayıcılar            4
    Yolluk makinesi işçileri      4
    Yumak yapıcıları         4
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXX - TRİKOTAJ, HALI, YORGAN VE BENZERİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.
    ___________________   ___________
    Çıkrık işçileri         4
    Çorap yapım işçileri         6
    Flaturacı işçiler         12
    Hallaçlar            4
    Halı yapım işçileri         12
    Halı iplik boyacıları         12
    Halı ressamları         17
    Halı temizleyici ve yıkayıcılar      6
    İplikçiler            3
    İplik sarıcı ve boyacıları      4
    İşlemeciler            6
    Kağıt masura yapımcıları      3
    Kanaviçe v.b. yapımcıları      3
    Kasarcılar            3
    Keçe yapım işçileri         12
    Somyalı yatak yapımcıları      16
    Trikotaj işçileri         3
    Yazmacılar (yemeni)         3
    Yazma basıcı işçileri      4
    Yatak, yastık v.b. işçileri      4
    Yorgancılar            22
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXXI - TÜTÜN VE SİGARA SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.
    __________________   _____________
    Ayırıcılar (yaprak)         7
    Çuval dikiciler         3
    Çuvallayıcılar         7
    Diziciler (yaprak)         7
    Filitreci işçiler (sigara)      4
    Harman işlerinde çalışanlar      4
    Kağıt dairesi işçileri         4
    Kalburcular            7
    Kıyımhane işçileri         4
    Kıyımhane ustaları         7
    Kurutucular            7
    Kutucular (sigara)         3
    Makine dairesi işçileri      4
    Montajcı (sigara kutusu)      3
    Paçacılar            11
    Paket dairesi işçileri         4
    Presçiler            4
    Sigara dairesi işçileri      4
    Sigara dairesi kontrolcuları      7
    Sıyırma dairesi işçileri      8
    Sıyırma dairesi ustaları      8
    Tavcılar            7
    Tongacılar            7
    Toplayıcılar            7
    Tozcular            7
    Toz tütün çuvallayıcılar      7
    Yaprak tütün açıcılar         7
    Yapım dairesi işçileri      4
    Yapım dairesi ustaları      8
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXXII - ULAŞTIRMA İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _______________________   ____________
    Ahır işçileri               2
    Araba sürücüler            2
    Araba yapım ve onarımcıları         10
    Ardiyeciler               2
    At cambazları            2
    Ateşçiler               12
    Benzinciler               23
    Biçerdöğer makinistleri         41
    Biçerdöğer işçileri            4
    Dekovil tamircisi            6
    Emanetçiler               23
    Frenciler (tren)            17
    Garaj işletenler            23
    Gaz veya buhar motoru makinistleri
    (gemilerde)               41
    Gişe memurları            23
    Haberciler               9
    İşaret kulesi uzmanları (uçak)      50
    Kaptanlar               9
    Kayıkçılar               8
    Kayıkhane işçileri            2
    Kondüktörler            49
    Makasçılar (tren ve dekovil)         17
    Makinistler (tren ve dekovil)         41
    Motorlu veya motorsuz deniz taşıtları
    kullananlar               8
    Motorlu kara taşıtları kullananlar      41
    Muayeneciler (motorlu taşıtlar)      42
    Nalbantlar               3
    Şoför ve yardımcıları            41
    Tayfalar               2
    Düz işçiler               1
    B CETVELİ : XXXIII - ÜZÜM VE İNCİR SANAYİİ İŞKOLLARI
    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.
    _________________   _____________
    Basıcılar            3
    Diziciler            11
    Ellemeciler            11
    Hasır kutu örücüler         4
    İstifçiler            3
    Yapım ustaları         11
    Yapım işçileri         4
    Kalburcu ustaları         11
    Kalburcu işçileri         4
    Kalite ayırıcılar         11
    Kükürtçüler            6
    Kurutma işçileri         6
    Makaronacılar         11
    Markacılar            3
    Ocakçılar            4
    Paçal işçileri         11
    Telero işlerinde çalışanlar      11
    Toplayıcılar            11
    Düz işçiler            1
    B CETVELİ : XXXIV - İŞKOLLARI LİSTELERİ DIŞINDA KALAN MESLEKLER VE İŞLER
    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.
    _________________________   ____________
    Acenta memurları            23
    Ambalaj malzemesi pazarlama işçileri   6
    Ambalaj işçileri (balya)         3
    Ambalaj işçileri (çemberleme)      6
    Ambalaj işçileri (otomatik makine)      11
    Ambalaj işçileri (paketleme)         6
    Ambar ve depo memurları         23
    Asansör çalıştıranlar (binalarda)      4
    Asansör elektrik tesisatı işçileri      10
    Asansör yapım işçileri         10
    Asansör montajcıları            19
    Asfalt işçileri (hazırlama eritme, yayma v.b.)   12
    Avukatlar               23
    Ayakkabı boyacıları            2
    Ayniyat muhasipleri            28
    Bakkaliye işçileri            23
    Barutçular, dinamitçiler (kaya patlatmada)   33
    Bekçiler               9
    Bilet satanlar            23
    Boncuk yapım işçileri         2
    Buz yapım yeri işçileri         10
    Büfeciler               23
    Çeltik işçileri            16
    Çocuk bakıcı ve eğiticileri         23
    Daktilolar ve stenolar         27
    Damgacılar (lastik)            3
    Darphane işçileri (madensel işler)      8
    Darphane işçileri (kağıt işleri)         7
    Değirmenciler            2
    Desinatörler               31
    Diş hekimleri            24
    Diş yapımcıları (protezciler)         10
    Doktorlar (tıp)            31
    Ebe, hemşire v. b.            23
    Eczacılar               28
    Eczacı kalfaları            23
    Eksperler               24
    Havacılar (bütün uçucular)         50
    Hayvan üretici ve terbiyecileri         10
    Hayvanat bahçesi işçileri         4
    Hesap uzmanları            23
    Hurdacılar (gezici veya sabit)         4
    İtfaiyeciler               41
    Jokeyler               41
    Kaloriferciler               4
    Kantarcı ve teraziciler         3
    Kasiyerler               23
    Kimyagerler               31
    Kontrol memur veya uzmanları (kalite)   23
    Kömür dağıtım ve taşıyıcıları         11
    Kundura onarımcıları            4
    Kuş kafesçileri            4
    Laborantlar               23
    Laboratuvar işçileri            10
    Mesaha ölçücüleri (topografya)      36
    Müfettişler               23
    Mühendis (her çeşit)            34
    Mühendis (tarım)            34
    Mühendis (jeolog)            34
    Mühendis (sabit ve büro)         31
    Müzisyenler               50
    Muhasebeciler            23
    Oto ve bisiklet levazımı satanlar      23
    Oksijen v. b. yapım yeri işçileri      8
    Öğretmenler               24
    Programcılar (radyo, televizyon)      13
    Propagandistler            23
    Posta ve telgraf dağıtıcıları         23
    Presçiler (kömür sanayii)         10
    Pres makinesi temizleyici ve yağlayıcı işçileri   4
    Protezciler (ortopedik)         4
    Pülverizasyon işçileri         21
    Ressamlar ve heykeltraşlar (genel)      31
    Röntgen ve benzeri teşhis ve
    tedavi laboratuvarları personeli      24
    Sağlık memurları            23
    Satıcılar               23
    Silo işçileri               6
    Soğukhava deposu işçileri         4
    Tabelacılar (boya ve yazı işi)         20
    Teknikerler               31
    Telgraf telefon memurları         26
    Tezgahtarlar (kasap tezgahtarları dahil)   23
    Tezyinatçılar (kaşık ve benzeri)      22
    Topograf teknisyenleri         18
    Transmisyon kayışı işçileri         7
    Üstüpü yapımcıları            4
    Veterinerler               31
    Vinç işleten ustalar            10
    Vinç onarımcıları            4
    Vinç işçileri               3
    Vitrin düzenleyicileri            11
    Yapma çiçekçiler            4
    Zımpara taşı ve kağıdı yapımcıları      5
    Zincirciler (yapım ve satış)         3
    Düz işçiler               1
    BU BÖLÜMDEKİ TABLO İÇİN 22/06/1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETEYE BAKINIZ.
    D CETVELİ (Değişik cetvel: 12/11/1987 - 7/16989 K.)
    38 - 39 YAŞLARINDAKİ SİGORTALININ MESLEKTE KAZANMA GÜCÜNÜN AZALMA ORANLARI
    Arıza
    ağırlık         Sürekli İşgörmezlik Simgeleri
    ölçüleri   A B C D E F G H I J K L M N O P R
    ----- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- ---
    0   3 4 5 6 7 8 8 9 9 1 1 1 1 1 2 2 2
    1   5 7 9 11 13 16 18 20 22 2 2 2 2 2 2 2 2
    2   6 8 10 12 14 17 19 21 23 4 2 2 2 2 2 2 2
    3   7 9 11 13 16 18 20 22 24 5 3 3 3 3 3 3 3
    4   8 10 12 14 16 19 21 23 25 6 3 3 3 3 3 3 3
    5   9 11 13 15 17 20 22 24 26 7 4 3 3 3 3 3 3
    6   10 12 14 16 19 21 23 25 27 8 6 4 4 4 4 4 4
    7   11 13 15 17 20 22 24 26 28 9 6 4 4 4 4 4 4
    8   12 14 16 18 20 23 25 27 29 10 7 5 5 5 5 5 5
    9   13 15 17 19 22 24 26 28 30 11 9 6 5 5 5 5 5
    10   14 16 18 20 23 25 27 29 31 12 10 7 6 6 6 6 6
    11   15 17 19 21 24 26 28 30 32 13 11 8 6 6 6 6 6
    12   16 18 20 22 25 27 29 31 33 14 12 9 7 7 7 7 7
    13   17 19 21 24 26 28 30 32 34 15 13 11 8 7 7 7 7
    14   18 20 22 24 27 29 31 33 35 16 14 11 9 8 8 8 8
    15   19 21 23 25 28 30 32 34 36 17 15 12 10 8 8 8 8
    16   20 22 24 26 29 31 33 35 37 18 16 13 11 9 9 9 9
    17   21 23 25 28 30 32 34 36 38 19 17 15 12 10 9 9 9
    18   22 24 26 29 31 33 35 37 39 20 18 16 13 11 10 10 10
    19   23 25 27 30 32 34 36 38 40 21 19 16 14 12 10 10 10
    20   24 26 28 30 33 35 37 39 41 22 20 17 15 13 11 11 11
    21   25 27 29 32 34 36 38 40 42 23 21 19 16 14 12 11 11
    22   26 28 30 33 35 37 39 41 43 24 22 20 17 15 13 12 12
    23   27 29 31 34 36 38 40 42 44 25 23 21 18 16 14 12 12
    24   28 30 32 35 37 39 41 43 45 26 24 22 19 17 15 13 13
    25   29 31 33 36 38 40 42 44 46 27 25 23 20 18 16 14 13
    26   30 32 34 37 39 41 43 45 47 28 26 24 21 19 17 15 14
    27   31 33 35 38 40 42 44 46 48 29 27 25 22 20 18 16 14
    28   32 34 36 39 41 43 45 47 49 30 28 26 23 21 19 17 15
    29   33 35 37 40 42 44 46 48 50 31 29 27 24 22 20 18 16
    30   34 36 38 40 43 45 47 49 51 32 30 28 25 23 21 19 17
    31   35 37 39 41 44 46 48 50 52 33 31 29 26 24 22 20 18
    32   36 38 40 43 45 47 49 51 53 34 32 30 27 25 23 21 19
    33   37 39 41 44 46 48 50 52 54 35 33 31 28 26 24 22 20
    34   38 40 42 45 47 49 51 53 55 36 34 32 29 27 25 23 21
    35   39 41 43 46 48 50 52 54 56 37 35 33 30 28 26 24 22
    36   40 42 44 47 49 51 53 55 57 38 36 34 31 29 27 25 23
    37   41 43 45 48 50 52 54 56 58 39 37 35 32 30 28 26 24
    38   42 44 47 49 51 53 55 57 60 40 38 36 34 31 29 27 25
    39   43 45 48 50 52 54 56 58 61 41 39 37 35 32 30 28 26
    40   44 46 49 51 53 55 57 59 62 42 40 38 36 33 31 29 27
    41   45 47 50 52 54 56 58 60 63 43 41 39 37 34 32 30 28
    42   46 48 51 53 55 57 59 61 64 44 42 40 38 35 33 31 29
    43   47 49 52 54 56 58 60 62 65 45 43 41 39 36 34 32 30
    44   48 50 53 55 57 59 61 63 66 46 44 42 40 37 35 33 31
    45   49 51 53 56 58 60 62 64 67 47 45 43 41 38 36 34 32
    46   50 52 54 57 59 61 63 65 68 48 46 44 42 39 37 35 33
    47   51 53 55 58 60 62 64 66 68 49 47 45 43 40 38 36 34
    48   52 54 57 59 61 63 65 67 69 50 48 46 44 41 39 37 35
    49   53 55 58 60 62 64 66 68 69 51 49 47 45 42 40 38 36
    50   54 56 59 61 63 65 67 69 70 52 50 48 46 43 41 39 37
    51   55 57 60 62 64 66 68 70 71 53 51 49 47 44 42 40 38
    52   56 58 61 63 65 67 69 71 71 54 52 50 48 45 43 41 39
    53   57 59 62 64 66 68 70 72 72 55 53 51 49 46 44 42 40
    54   58 60 63 65 67 69 71 72 72 56 54 52 50 47 45 43 41
    BU BÖLÜMDEKİ "TABLOLAR" İÇİN 22/06/1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETE'YE BAKINIZ.
    MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ
    (A) GRUBU
    KİMYASAL MADDELERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI
    A - I, a Arsenik ve bileşikleri (arsenikli hidrojen dışında)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         --------    ----------------------------------------------
    Akut            1 ay   
    - Akut gastro-intestinal bozukluklar         - Arsenikli minerallerin elde edilmesi, işlenmesi,
    (kusma, koleriform diare,            - Sülfirik asit yapımında içinde arsenik bulunan
    mide - barsak krampları, eksikoz),         piritin kavrulması, piritin taşınması ve depolanması,
                         kavurmanın yapıldığı kurşunlu hücrelerdeki artıklar,
    - Serebrospinal bozukluklar (baş         
    ağrısı, bilinç bozuklukları, delir,         
    kas krampları),               
    Kronik:            1 yıl      
    - Lokal deri lezyonları (eritem,         - Arsenik ve bileşiklerinin elde edilmesi, işlenmesi,
    follikülit, ülserasyon gibi),            - Piroteknik,
                         - İlaç sanayiinde arsenikli maddelerin kullanılması,
    - Konjonktivit, blefarit,            - Arsenikli pedisidlerin ve kereste empermeablize
    - Burun lezyonları (septum ülserasyonu,       edici maddelerin yapımı ve kullanılması,
    delinme),                  - Bazı yapay taşların fabrikasyonu (malachit)
    - Generalize deri lezyonları (hıperkeratos,       - Arsenik triklörür ile metal yüzeylerinin brüne edilmesi,
    saç dökülmesi, tırnak kırılması ve tırnaklarda      - Arsenikli boya maddeleri, tentür, pigment, cila, emaye,
    Mee çizgileri, hiperhidroz, melanoz gibi),      vernik yapımı, bunların özellikle yer ve duvar döşemeciliği
    - Polinevritler,               ile dokumaların boyanmasında kullanılması,
    - Toksik karaciğer ve böbrek parankim       - Lastik sanayii (vulkanizas   yon),
    zararları (ikter, albüminüri),            - Cam ve seramik sanayiinde arsenikli ham
    - Deri, solunum yolları ve kara-         maddelerin kullanılması,
    ciğer kanserleri,               - Tabaklıkta tüy ve kılların temizlenmesi, post ve
    - Periferik dolaşım bozukluğu,         kürklerin boyanması, dirençlerinin arttırılması,
    akrosiyanoz, gangren.            şarapçılık, hayvan derisi doldurma işlemleri.
    (Tanı için, gerektiğinde idrar, dışkı, tırnak ve saçlarda arsenik miktarı tayin edilir. B.A.L. verilerek yapılan provokasyon ile arsenüri sağlanır.)
    A - I, b Arsenikli hidrojen veya arsin (AsH3)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ---------   ------------------------------------------------------
    Akut               15 gün   
    - Baş ağrısı, karın ağrısı, nevralji,         - Arsenik bileşikleri ile kirlenmiş asitlere (klorhidrik
    parestezi,               asit, sülfürük asit gibi) metallerin aşındırılması,
    - Hemoliz, hemolitik ikter hemoglobinüri, cev-      - Kuvvetli asitler kullanarak arsenikli
    herlerin işlenmesi, anüri, akut böbrek yetmezliği               
    Kronik :               1 yıl      
    - Baş ağrısı, kas ağrısı uykusuzluk,         - Cüruf ve cevherlerin yaş işlenmesi,
                      - Ferrosilis veya mangan silisidlerin yapımı, taşınması
    - Anemi (basofil granunasyonlu, cabot         ve kullanılmasında bu maddelere nemin etkisi,
    halkaları),            
    - Böbrek fonksiyon bozukluğu         - Kimya sanayiinde kadmiumun geri kazanılması,
                      - Kurşunlu maden cevherlerinden gümüş elde edilmesi,
                      - Arsenikli cevherlerden asit sülfürik elde edilmesi,
                      - Arsenikli kirlenmiş asit sülfürikden klorhidrik asit
                      elde edilmesi,
                      - Kuvvetli asitlerin saklandığı kapların ve tankların
                      temizlenmesi,
                      - Asetilen yapımı,
                      - Kuvvetli asitlerle kazanlar   daki veya borulardaki kazan
                      taşlarının temizlenmesi.
    (Gerektiğinde idrarda, dışkıda, kusmukta arsenik tayini yapılır.)
    A - 2 Berilyum (glüsinyum) ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         -----------   ------------------------------------------------------
    Akut :               15 gün   
    - Metal humması,               - Cevherlerin işlenmesi ve berilyum elde edilmesi,
    - Toksik berilyum pnömonisi (dispne,       - Berilyum bileşik ve alaşımlarının elde edilmesi,
    siyanoz, solunum   yetmezliği, röntgende       - Alüminyum lehim tozu (berilyum fluorür) elde edilmesi,
    önce milier tbc. benzeri görünüm, sonra
    yaygın infiltrasyon),            
    Kronik (berilyoz) :            5 yıl   
    - Öksürük, dispne (toksikpnömoniyi         - Kristal, seramik, porselen ve ateşe dayanıklı
    izler) kronik kor pulmonale,            maddelerin yapımı,
    spontan pneumotorks,            - Fluoresans ekranlar ve diğer fluoresans materyal,
    - Deri lezyonları (dermatit, eritem, allerjik      telsiz tüpü, radyo lambaları, ampuller için flaman,
    dermatoz, granulomlar, keloid),         lüks gömleği yapımı,
    - Berilyum raşitizmi,            - Atom reaktör sanayiinde yanma çubuk ve
    - Karaciğer fonksiyon bozukluğu,          maddelerinin elde edilmesi,
                      - Füze ve uzay araçlarının yönetim sistemleri ve
                      ölçü gereçlerinin yapımı.
    (Gerektiğinde idrarda berilyum tayini, B - 2 dipnotunda olduğu gibi, kutan testler, solunum fonksiyon testleri yapılır; alveolar gaz difüzyonunda bozulma olup olmadığı saptanır.)
    A - 3, a Karbonmonoksit
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :               15 gün      
    - Bilinç kaybı, kas krampları, kalpte ritm      - Yanlış yapılmış ve defektli ısıtma sistemleri,
    bozukluğu, solunum yetmezliği,         - Havagazı şebekesi tamiri,
                      - Açık ocaklar,
    Kronik               6 ay      
    - Nervöz ve psişik bozukluklar (uyku      - İçinde karbonmonoksit bulunan gaz karışımlarının
    bellek bozuklukları, parkinsonizm,         elde edilmesi, dağıtımı ve sanayide kullanılması,
    görme ve konuşma bozuklukları),         - Garaj, depo ve tamirhanelerdeki çalışmalar,
    - Fonksiyonel veya organik kalp ve         - Kötü havalandırılan, kapalı yerlerde motor işletilmesi,
    dolaşım bozuklukları.            - Özellikle, yeraltı, kapalı yer ve tünellerdeki yangın
                      ve patlamalar,
                      - Metal karbonillerin elde edilmesi ve kullanılması,
                      - Kimya sanayiinde bazı sentezler için karbonmonoksit
                      kullanılması.
    (Gerektiğinde kanda karbonmonoksit veya karboksihemoglobin tayini, elektrokardiografi, elektroensafalografi ve elektromiyografi yapılır.)
    A - 3, b Fosgen (karbonilklorür)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut ve Subakut :      7 gün      - Fosgen elde edilmesi,
    - Üst solunum yolları irri-            - Kimya sanayiinde ilaç ham madde-
    tasyonu, öksürük,            lerinin ve bazı boya maddelerinin
    - Akut akciğer ödemi,            elde edilmesinde fosgen kullanımı,
    Kronik :            6 ay      
    Non spesifik respirasyonsendromu,         - Yangın söndürücü olarak kullanılan karbontetraklorür
                       gibi organik klorlu bileşiklerin, kloroforun, tetrakloretan,
                      trikioretilen v.b. nin ısınması sonucu fosgen meydana gelişi,
                      - Bu maddelerin bir ısı kaynağı ile teması sonucu (örneğin
                      kaynak yapımı) fosgen meydana gelişi.
    A- 3, c Hidrosiyonik asit, siyanidler ve siyan bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            7 gün      - Sıvı hidrosiyanik asit, siyanidler, ferro siyanat
    - Ağızda acı badem kokusu, kas         ve diğer türevlerin elde edilmesi,
    krampları, trismus,midriasis,         - Zararlı böceklere (tarım) farelere (değirmen,
    - Dispne, siyanoz, asfeksi,              gemi) karşı gaz şeklinde hidrosiyanik asit kullanımı
    bilinç kaybı koma.               
    Subakut :         1 ay      - Siyanizasyon ile asal madenlerin
    - Baş ağrısı, baş dönmesi,             (altın, gümüş) elde edilmesi,
    bulantı, halsizlik,               - Galvanizasyon işlemlerinde siyanat
    - Dispne,               kullanılması (altın, gümüş, nikel
    - Kas krampı nöbetleri,            kadmiyum, bakır v.b. galvanizasyonu),
    Kronik :            6 ay      
    - Ekzematiform dermatoz,            - Metal döküm parçalarının ısıtı-
    - Konjonktivit,               larak işlenmesi,
    - Parmaklarda ülserler,            - Pleksiglas (asetosiyanhidrin) yapımı,
    - Stenokardi (EKG değişiklikleri),         - Akrilnitrillerin pestisid olarak ve sentetik
    - Nötropenili lenfositoz,            elyaf yapımında kullanılması,
    - Nervöz belirtiler,               - Siyanidlerin elde edilmesi, bunlarla
                      temas ve yapay gübre olarak kullanımları,
    A - 4 Kadmium ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :               15 gün   - Kadmiyum elde edilmesi,
    - Metal döküm humması,            - Kadmiyum alaşım ve bileşiklerinin yapımı,
    - Trakeit, bronşit, bronkopnömoni,         - Nikel kadmiyum akümülatörlerinin yapımı,
    - Baş ağrısı, dönmesi, şiddetli susuzluk      - Daldırma, püskürtme veya elektroliz
    ve boğazda kuruluk duygusu,         yollarıyla metallere kadnuyum kaplama,
    - Kanlı kusma ve ishal,            - Kaplama, alaşım veya kirlilik olarak kadmiyum bulunan
    - Karaciğer ve böbrek parankim zararları.      metal eşyanın eritilmesi, lehimlenmesi, kesilmesi,
    Kronik :               5 yıl   
    - Üst solunum yolları irritasyonu,         - Atom reaktörleri için kontrol çubuğu yapımı,
    - Dişlerde sarı renk,            - Kadmiyumlu boyaların (kadmiyum)
    - Burun mukozasında ülserasyon ve       sarısı ve kırmızısı) yapımı ve ve kullanılması,
    atrofi, anosmi,               - Fotosel, lehim elektrodu, kadmiyum buharlı
    - Anemi,                   lambalar, donanma fişekleri, sis bombaları yapımı.
    - Karaciğer ve böbrek parankim zararları      
    - Kemik değişiklikleri (osteomalazi ve
    milkman sendromu biçiminde) ve buna bağlı
    yürüme bozuklukları.
    (Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda kadmiyum tayini, aminoasidürinin saptanması için Haler deneyi yapılır.)
    A - 5 Krom ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Dermatit, deride "kuş gözü"         - Krom, krom alaşım ve bileşiklerinin
    görünümünde ülserler,         1 yıl   elde edilmesi,
    - Allerjik dermatoz ve dermatitler         - Galvanoteknik (elektrolitik kromlama),
    - Konjonktivalarda ve üst solunum         - Mineral boya maddelerinin yapımı ve kullanılması
    yollarında irritasyon,            (çinkove kurşunlu boyalar), (Özellikle tekstil,
    - Burun septumunda ülser ve         halı, cam ve seramik sanayiinde)
    perforasyon,               - Kerestelerin empermeablize edilmesi, pastan
    - Ösofajıt, gastrit, mide ülserkleri         koruyucu maddelerin yapımı ve kullanılması,
    (6 değerli, suda eriyen krom         bitkisel zamklar ve kesme yağlarının yapımı,
    bileşiklerinin az ve uzun            - Tabaklık, deri ve ayakkabı sanayii,
    süre ağızdan alınması ile)            - Metallerin aşındırılma ve temizlenmesi, cam yapımı
    - Bronş karsinomu,            (sülfokromikasit ve kromik asitle),
    - Hemorajik nefrit, anüri,            - Boyanmış maddeleri beyazlatma suyu elde edilmesi
    - Pnömokonyoz (kromatlarla)         ve kullanılması,
                      - Lithografide, fotoğrafçılıkta kromik asit ve alkali
                      kromat olarak,
                      - Donanma fişeği yapımında,
                      - Çimento yapımında (6 değerli krom bileşikleri).
    (Gerektiğinde cilt testleri, idrarda krom tayini, allerjik dermatoz ve dermatitler için B - 2 dipnotunda yazılı testler yapılır.)
    A - 6 Cıva ve bileşikleri
    Cıva ve Anorganik Cıva Bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :               15 gün   - Civalı maden cevherlerinin
    - Ağızda metal tadı, salivasyon         çıkarılması ve işlenmesi,
    cıva stomatiti,               - Civa destilasyonu ve fabrikasyon artıklarından
    - Solunum yolları irritasyonu,          civanın geri kazanılması, amalgam ve civa bileşiklerinin
    - Dermatoz,               elde edilmesi,
    - Kusma, kanlı diyare barsak         - İçinde altın ve gümüş bulunan cevherlerin işlenmesi,
    mukozasında nekroz,            - Civa lambalarının floresans tüplerin, radyo ve
    - Önce diürezde artma, sonra anüri,         televizyon sanayiinde alıcı, verici, güçlendirici
    mesane tenezmi, böbrek fonksiyon         tüplerin, röntgen tüplerinin, flamanlı
    bozukluğu, kronik             elektrik ampullerinin yapımı
    (Hydrargyrismus) :         1 yıl   - Redresör tüpleri ve cıva buharlı lambaların
    - Salivasyon, gingivit, diş etlerinde         yapımı, bakımı, onarımı,
    civa çizgisi, stomatit, sinüzit, diş         - Termometre, barometre, manometre gibi ölçü ve
    dökülmesi, ağız kuruluğu, yutakta         laboratuvar gereçlerinin yapımı, bakımı onarımı,
    kızarıklık (cıva yutağı),            - Civa, pompa ve civa vakum pompalarının
    - Karaciğer ve böbreklerde            yapımı ve kullanılması,
    fonksiyon bozukluğu,            - Civa akümülatörlerinin yapımı ve onarımı,
    - Psişik bozukluklar (erethismus         - Elektro gereçlerde civanın iletken olarak kullanılması,
    mercurialis): ajitasyon, fobiler,         - Civa ve bileşiklerinin katalizatör olarak kullanılması,
    emosyonel labilite, dikkat ve bellek          - Civa katodlarıyla elektroliz,
    bozuklukları, kişilik değişikliği,         - İçinde civa bulunan ilaçların ve bitki koruma
    - Tremor mercurialis (parmak, dil         maddelerinin yapımı ve ambalajlanması,
    ve ağız köşelerinden başlayıp         - İçinde civa olan boya ve yapıştırıcı maddelerin
    ekstremitelere yayılan entansiyonel         yapımı ve kullanılması,
    tremor), yazıda değişme,            - Civa bileşikleri veya amalgam yardımı ile altınlama,
    - Paresteziler (en çok gövdede ve ekstremi-      gümüşleme, kalaylama, bronzlama, dalgalı
    telerin distal kısımlarında),            yüzey işleme gibi çalışmalar,   
    - Konuşma bozuklukları kekeleme (en çok       - Şapka sanayiinde ham materyalin hazırlanması,
    fısıltılı seslerde), konuşma zorluğu         fötr yapımı, (aşındırma, civa tuzları kullanarak
    (psellismus mercurialis),            hayvan derisi doldurma),
    Organik civa bileşikleri            - Tahıl ve tohumlarla çalışma, bunların
    Akut ve Subakut:            15 gün   dezenfeksiyonu, konserve edilmesi, tarla
    - Anorganik civa zehirlenmelerinde         çalışmaları, kerestelerin konserve edilmesi,
    belirtiler (daha hafif olarak),         - İşletme ve laboratuvarlarda civa   
    - Anestezi parestezi, motorik felçler,         ve civalı gereçlerle çalışma,
    Görme ve konuşma bozuklukları,         - Dişçilikte amalgamla çalışma,
    Kronik :            1 yıl   - Foto laboratuvarlarında çalışma.
    - Anorganik civa zehirlenmesindeki gibi,      
    - Merkezi sinir sistemi bozuklukları (irreversibl).            
                      (Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda civa miktarı tayini yapılır.)
    A - 7 Manganez ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:               15 gün   - Maden cevherlerinin çıkarılması,
    - Solunum yolları irritasyonu,         taşınması, işlenmesi (mangan ok-
    - Mangan pnömonisi,            sitlerin parçalanması),
    Kronik (manganismus):      1 yıl      - Alaşımların yapımı (ferro man-
    - Mangan parkinsonizmi (yü-         gan, manganlı bakır, manganlı
    rüme bozukluğu, ekstremite-         çinko, manganlı bronz),
    lerde motorik rijidite, tremor,         - Potasyum permanganat elde edil-
    maske, yüz, yutma zorluğu,            mesi ve kullanılması,
    salivasyon, konuşma bozuk-         - Demir sanayiinde mangan kulla-
    luğu),                  nımı (manganlı çelik raspası),
    - Kas tonusunda artma, yazıda         - Seramik ve cam sanayiinde oksi-
    değişme (mikrografi),            dasyon ve kükürtsüzleştirme,
    - Psişik bozukluklar (ağlama,         - Manganlı boya maddelerinin ya-
    gülme krizleri),               pımı ve kullanılması,
    - Karaciğer parankim zarar-         - Mangan sülfatlı yapay gübrele-
    ları,                  rin yapımı, taşınması ve kulla-
    - Basedow sendromu.            nılması,
                      - Manganlı kaynak elektrotları
                      yapımı ve kullanılması,
                      - Manganlı kuru pil yapımı.
    (Gerektiğinde kanda, safrada, saçlarda mangan miktarı tayini, idrarda koproporfirin ve provoke manganüri yapılır.)
    A - 8, a Nitrik asit
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Cilt yanıkları,         3 ay      - Nitrik asit yapımı,
    ciltte ülserasyon,               - Organik gübre, patlayıcı madde
    - Pigmentli sikatrisler, ke-            nitrosellüloz, sentetik ipek ve
    loid,                  deri, saat camı, cila, boya
    - Üst solunum yolları ve göz         maddeleri, kollodium yapımı,
    mukozasında irritasyon,            - Metallerin toplanması, ayıklan-
    - Gözde yanık, görme kaybı,         ması, fikse edilmesi, kazınma-
    - Akut akciğer ödemi,            sı, temizlenmesi, menevişlenmesi
    - Kollaps, şok,               galvenize edilmesi,
    - Ösofagusta atrezi ve perfo-         - Kezzapla aşındırma,
    rasyon (ağızdan alınmışsa),         - Keçe ve boncuk yapımı.
    A - 8, b Nitroz gazları
    (N0, N0 2, N 2,0 , N 2,0 3, N 2,0 5)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - A-8, a bölümünde belirtilmiş
    - Gözde ve solunum yollarında,         nitrik asit kullanılmasıyla il-
    irritasyon,               gili bütün işler, özellikle
    - Bronkopnömoni, akciğer öde-         kimya sanayii, bütün nitrasyon
    mi (birkaç saat-2 günlük            proçesleri, sülfirik asit yapı-
    bir latent dönemden sonra),         mı, sentetik boya maddeleri,
    - Kusma, ishal,               sentetik maddeler, patlayıcı
    - Methemoglobinüri, siyanoz,         maddeler, ilaç yapımı, hidro-
    Kronik:            1 yıl      karbonların nitre edilmesi,
    - Kronik, konjonktivit, kera-         - Ark, lambaları, yüksek gerilim-
    tit,                  li elektrik v.b. kullanılması,
    - Kronik bronşit, anfizem,            kaynak işleri,
    - El, saç, diş ve ciltte sarı renk,         - Bakırın cilalanması, aliminyumun
    dişlerde çürüme,               laklarla işlenmesi, metallerin
                      aşındırılması, gravür, fotogra-
                      vür, fötr yapımı (postların
                      kılsızlaştırılması), otojen kay-
                      nak, galvanoplasti,
                      - Tahtaların depolanması (silo
                      hastalığı),
                      - Dökümhanelerde arkla kesme iş-
                      lemleri,
                      - Nitrik asidin organik maddeler-
                      le (hasır, tekstil v.b.) kon-
                      taktı, nitre edilmiş maddeler
                      yapan
                      fabrikalardaki yangınlar, sinema
                      yangınları (eski sellüloid filmler),
                      patlayıcı madde kazaları.
    A - 8, c Amonyak
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    -------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Yapay gübre yapımı,
    - Solunum yollarında irritas-         - Üre yapımı ve bunun nitrik asit
    yon akut akciğer ödemi,            sentezinde ve bazı sentetik for-
    sekonder bronkopnömoni,            mol üre reçinelerinin yapılmasın-
    - Keratokonjonktivit, iris at-         da kullanılması,
    rofisi, kornea ve lens bula-            - Soğutucu olarak amonyak kullanıl-
    nıklığı,                  ması ile yapay buz yapımı,
    - Ciltte yanıklar,               - Solvay işlemi ile soda yapımı,
    - Sindirim sisteminde yanıklar,         - Kok ve havagazı fabrikaları, boya-
    - Larenks ödemi, şok,            cılıkta kazıma maddesi olarak kul-
    - Nervöz bozukluklar, koma,         lanılması,
    Kronik:            1 yıl
    - Kronik bronşit,
    - Astmatiform krizler,
    - Psödomembranöz konjoktivit-
    A - 9 Nikel ve bileşikleri
    a) Nikel ve nikel tuzları
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            7 gün      - Alaşım yapımı (bakır, mangan,
    - Mide - barsak kanalında akut         krom, demir ve molibdenle) ve
    zararlar (bulantı, kusma).            bu alaşımlarla madeni para, mut-
    Kronik:            1 ay      fak ve ev eşyası yapılması,
    - Mide barsak belirtileri,            - Demir ve çelik sanayiinde kulla-
    - Dermatozlar (prurit, eritem,         nılan özel çeliklerin (ferronikel)
    cilt ülserleri, ekzama, pig-            fabrikasyonu, korrozyona dayanıklı
    mentasyon).               çelik dökümü ve bunların tekerlek
                      yapımı v.b. işlerde kullanılması,
                      - Elektrogalvanizasyon (nikelleme),
                      - Nikel - kadmiyum akümülatörleri-
                      nin yapımı,
                      - Kimya sanayiinde katalizatör ola-
                      rak kullanılması.
    b) Nikel karbonil (Ni(CO) )
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Cevherlerinden nikel elde edil-
    1.Dönem:               mesi,
    - Sendeleme, bilinç bozukluğu         - Nikel ve bakır ayırma işlemleri,
    gibi merkezi sinir sistemin-            - Saf nikel elde edilmesi,
    de hafif zarar belirtileri            - Kimya sanayiinde bazı sentezler-
    - Solunum yolları irritasyonu.         de katalizatör olarak kullanılması.
    2. Dönem:
    - Solunum yolları irritasyonu
    (retrosternal delici ağrı ve
    siyanoz ile birlikte)
    - Tekrarlayıcı sakral ağrılar,
    - Genel durumda bozulma (hal-
    sizlik, baş ağrısı, ateş, sürek-
    li zayıf nabız, hipertermi),
    - Akciğer ödemi, subikter ve
    kalp yetmezliği,
    Kronik:            6 ay
    - Nöbet şeklinde astmatiform
    dispne,
    - Karaciğer fonksiyon bozuklu-
    ğu (ikter, kolik),
    - Nervöz ve psişik bozukluklar,
    - Anemi.
    (Gerektiğinde ilk günde kanda nikel, ilk iki günde kanda karbonmonoksit ve idrarda nikel tayinleri yapılır.)
    A - 10, a Fosfor ve anorganik fosfor bileşikleri
    Beyaz fosfor
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Maden cevherlerinden ve kemik-
    - Mide, barsak kanalı zararları         lerden fosfor elde edilmesi,
    (bulantı, kanlı kusma),            - Kimya ve ilaç sanayiinde fosfo-
    - Merkezi ve preferik sinir            run kullanılması,
    sistemi bozuklukları,            - Fosforlu bronz yapımı,
    - Cilt ve mukozalarda yanık,         - Fosforlu pestisidlerin yapımı ve
    Kronik:            1 yıl      kullanılması,
    - Yorgunluk, zayıflama, iştah-         - Donanma fişeği, duman çıkarıcı
    sızlık, sindirim bozukluğu,            maddeler, yangın bombası, işaret
    - Deri mukoza ve retina kana-         ve aydınlatma fişeklerinin yapı-
    maları,                  mı,
    - Osteonekroz, kemiklerde en-         - Beyaz fosfordan kırmızı fosfor
    feksiyonlara dirençsizlik (os-         elde edilmesi,
    teomiyelit, periostit, özellik-         - Sentezle Fosforlu Gübre yapımı,
    le alt çene kemiğinde),
    - Karaciğer ve böbrek paran-
    kim zararları.
    Fosforlu hidrojen (PH3)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Az miktarda fosfor ihtiva etmek
    - Baş ağrısı, bulantı, şiddetli         ve nemle birlikte olmak koşulu
    suzluk duygusu, kusma ishal,         ile Ferrosiliş mangansilis, Kal-
    - Dispne, siyanoz ve sıkıntı ile         siyum Karbit ve Kalsiyum siyana-
    birlikte göğüs ağrıları            mid yapımı ve kullanılması,
    - Ekstansor kaslarda spazm,         - Tahıl silolarında ensektisit ola-
    ajitasyon, kramplar, delir,            rak alüminyum ve çinko fosfitle-
    - Akut akciğer ödemi, koma         rin kullanılması,
                      - Kalsiyum karbitteki safsızlıklar-
                      dan asetilen elde edilmesi ve
                      kullanılması.
    Diğer anorganik fosfor bileşikleri
    (Klorlu fosfor bileşikleri)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Gözlerde, solunum yolları ve   15 gün      - Özellikle kimya sanayii, grafik
    ağız mukozasında irritasyon         sanatlar ve yapay gübre yapı-
                      mında, fosforik asit ve anor-
                      ganik fosfor bileşiklerinin
                      kullanılması,
    Tetra fosfor tri sülfit
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Eritem (fosfor eritemi),      1 ay      - Kibrit kutularındaki sürtme
    - Allerjik pruriginöz dermatoz.         yüzeyinin yapımı (tetrafos-
                      fortrisülfit: P 4 S 3)
    (Radyolojik olarak alt çene kemiği nekrozu saptanır)
    A - 10, b Organik fosfor bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Organik fosfor bileşiklerinin
    - Baş dönmesi nöbetleri, mig-         yapımı,
    ren, bulantı, iştahsızlık, sı-            - Bu bileşiklerin pestisit ola-
    kıntı hissi, ajitasyon, baş ağ-         rak kullanılması,
    rısı,                  - Böyle maddelerle bulaşmış kap-
    - Görme bozukluğu, salivasyon,         ların gündelik hayatta kulla-
    miyosis,                  nılması,
    - Dispne, bronşlarda hipersek-         - Bu maddelerle çalışan labora-
    resyon, larenks ve bronş            tuvarlar.
    spazmı,
    - Bradikardi, hipotansiyon,
    - Ekstremitelerde, göz kasların-
    da, cilde kas krampları,
    - Şiddetli terleme, bulantı, kus-
    ma ve defekasyon ile birlikte
    sindirim kanalı spazmları,
    - Akut akciğer ödemi, solunum
    felci,
    (Kanda kolinesteraz aktivitesi tayini yapılır)
    (Dietil paranitrofenil thiosulfat ihtiva eden alkilfosfat zehirlenmelerinde idrarda paranitrofenol tayin edilir.)
    A - 11, a Kurşun ve kurşun tuzları
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            1 ay      - Kurşun cevherlerinden ve çinko
    - Sindirim sistemi zararları            izabehanelerindeki kurşunlu
    (karın ağrısı, kusma),            küller ile kurşunlu piritlerin
    - Karaciğer ve böbrek fonksi-         kavrulmasından geri kalan ar-
    yon bozukluğu,               tıklarından kurşun elde edil-
    - Nervöz belirtiler (kramplar),         mesi, işlenmesi,
    - Şok.                  - Kurşunlu eski metallerden ve
                      eski kurşunlardan kurşunun
                      geri kazanılması,
    Kronik:            3 yıl
    1.Emilim dönemi:               - Kurşun, kurşun alaşımları ve
    - Klinik belirti yoktur,            kurşunlu metallerin izabesi,
    - İdrarda ve kanda kurşun art-         rafine edilmesi, haddelenmesi,
    mıştır,                  - Çinko izabesi, çinko ve kurşundan
    - İdrarda koproporfirin ve delta         külçe dökümü,
    aminolevülinik - asit artmış-         - Kurşun bileşiklerinin yapımı, iş-
    tır,                  lenmesi,
    - Kanda delta aminolevülinika-         - Kurşun veya kurşun alaşımları ile
    sit dehidraz aktivitesi azal-            kaynak, lehami, kalaylama, kur-
    mış ve protoporfirin IX art-            şun ve çinko izabehanelerindeki
    mıştır,                  çalışmalar,
    - Basofil noktalı eritrositler            - Püskürtme ile kurşun kaplama,
    artmıştır,                  - Kurşun ve kurşun alaşımlarından
    - Hemoglobin azalmıştır,            yapılmış bütün maddelerin yapı-
    - Dişetlerinde Burto çizgisi ola-         mı, dökümü, temizlenmesi, yüzey-
    bilir.                  lerinin düzeltilmesi,
    2.Presatürnizm (kritik başlan-         - Kurşunlu eğe ve zımparalarla,
    gıç dönemi):               eğeleme ve zımparalama işlem-
    - Halsizlik, ajitasyon, baş ağ-         leri,
    rısı, baş dönmesi, kas gücün-         - Kurşunlu metallerin kor haline
    de azalma,               getirilmesi, çekme işlemleri,
    - İştahsızlık, kabızlık,            - Kurşunlu ensektisitlerin yapımı,
    - Ciltte soluk - gri renk (kur-         işlenmesi ve kullanılması,
    şun kolorit),               - Kurşunlu boya, badana, cila, lak,
    - Normo veya hipokrom anemi,         mürekkep, yapıştırıcı maddeler,
    3.Satürnizm (belirli zehirlen-         koruyucu laklar, boya maddeleri
    me):                  (kurşun beyazı, çinko beyazı,
    - Yukarıda bütün belirtiler da-         krom sarısı, krom kırmızısı) ve
    ha da şiddetlenir,               sikatiflerin (kurşun naftenat) ya-
    - Kurşun kolikleri,               pımı, hazırlanması, kullanılması,
    - Polinevrit (en çok nervüs            - Karma, yakma, raspa yapma,
    radialis felci),               aşındırma, kaynak alevinde kes-
    - Ensefalopati (baş ağrısı, kas         me, sıcak perçinle kurşun kapla-
    krampları, menengial irritas-         ma, gemilerin ve demir yapıla-
    yon belirtileri, koma kurşun         rın sökülmesi, onarım, eski bo-
    eklampsisi),               yaların kazınması,
    4.Geç hastalık dönemi:            Kap kacak ve bazı kiremitlerin
    - Kronik, azotemik hipertansif         yapımı,
    nefrit,                  - Kurşunlu emaye yapımı, sırlama,
    - Kronik ansefalopati, Kronik         seramik eşyanın süslenmesi, iş-
    mide, barsak bozuklukları, za-         lenmesi, kurşunlu materyalle cam
    rarları,                  ve diğer eşyaların emaye edilme-
    - Romatizmal şikayetler (kur-         si,
    şun gutu),               - Kurşunlu cam kap, bardak yapımı,
                      - Kurşunlu cam dökümü, karıştırıl-
                      ması (kristal yapımı),
                      - Kurşunlu elmas tutucular kulla-
                      nılarak elmas yontulması,
                      - Kurşunlu harflerin dökümü ve
                      kullanılması,
                      - Matbaalarda dizgi makinelerinin
                      kullanılması (Monotip, Linotip gibi),
                      - Kurşunlu tozlarda kromithografi,
                      - Bazı sentetik maddelerin yapımın-
                      da organik kurşun bileşiklerinin
                      kullanılması (polivilklorür için
                      stabilizatör olarak kurşun stearat),
                      - İçinde kurşun tozu, dumanı veya
                      buharı bulunan işyerlerinde yapı-
                      lan işler.
    (Kanda kurşun miktarı tayini, kurşun zehirlenmesi için en iyi indikatördür. Ayrıca basofil granülasyonlu eritrositlerde artma, idrarda delta aminolevülinik asit, idrarda koproporfirin, idrarda kurşun, kanda delta aminolevülinik asit dehidraz, eritrositlerde protoporfirin IX tayinlerinden yararlanılır. Selatör ilaçlarla yapılan yükleme testi ile idrarda provoke kurşun miktarı tayini daha önce geçirilmiş kurşun zehirlenmelerinin tanısında yardımcı olur.)
    A - 11, b Organik kurşun bileşikleri
    (Kurşun tetraetil, kurşun tetra metil)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            1 ay      - Kurşun tetraetil ve metil elde
    - Hipotermi, hipotansiyon, bra-         edilmesi, bunlarla temas içinde
    dikardi,                  vuruntu önleyici olarak bu mad-
    - Psikoz (delirium tremens)            delerin bulunduğu akaryakıtların
    Kronik:            3 yıl      elde edilmesi,
    - Psişik bozukluklar, hipereksi-         - Akaryakıt tanklarının temizlen-
    tabilite,                  mesi ve onarımı,
    - Uykusuzluk, miyalji, baş dön-         - Bu gibi akaryakıtların yanması
    mesi, bulantı, kusma, hipotan-         ile atmosferin kirlenmesi,
    siyon,                  - İçine kurşunlu akaryakıt katıl-
    - Tremor, hiperrefleksi,            mış yapıştırıcı v.b. maddelerin
    - Karaciğer ve böbrek zararları.         kullanılması.
    (Kanda ve idrarda kurşun tayini yapılır.)
    A - 12, a Karbon sülfür
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Karbon sülfür ve türevlerinin
    - Yüzde kızarma, öfori,            (karbon tetraklörür) elde edilme-
    - Halüsinasyon delirleri, kar-         si,
    bon sülfür rausch'u, bilinç            - Karbon sülfürün çözücü olarak,
    kaybı, solunum felci, koma.            özellikle yağların, gutaperka, re-
    Subakut:            1 ay      çineler ve eterik yağların ekst-
    - Keratokonjonktivit,            raksiyonunda ve çözümünde kulla-
    - Nöropsişik bozukluklar (baş         nılması,
    ağrısı, agresivite, (Seksüel            - Viskoz, sentetik elyaf, sellülozik
    davranış bozuklukları, dikkat-         filmler ve selofen yapımı,
    te azalma, ajitasyon, depres-         - Bazı yapıştırıcıların yapımı,
    yon, uykusuzluk).               - Karbon sülfür ile kükürtün ekst-
    Kronik:            1 yıl      raksiyonu ve çözülmesi, bu eri-
    - Polinevrit (motoriksensibl),         yiklerin kauçuk vulkanizasyonun-
    - Retrobulber optik, nevrit, sko-         da ve kibrit fabrikalarında kul-
    tom, pupilla bozuklukları,            lanılması,
    - Nervüs akustikus zararı,            - Kauçuk eriyiklerinin karbon sül-
    - Piramidal ve ekstra pramidal         für içinde hazırlanması ve kul-
    sinir zararları,               lanılması,
    - Deprasyonlar,               - Karbon sülfürlü ilaç ve kozmo-
    - Mide, barsak şikayetleri,            tiklerin yapımı,
    - Hiperkolesterinemi, hiperli-         - Karbon sülfür veya karbon sül-
    poproteinemi,               fürlü maddelerin ensektisit veya
    - Damar sklerozu (öncelikle            parazit öldürücü olarak tarımda
    beyin ve böbreklerde),            ve tahıl silolarında kullanılma-
    - Gonad fonksiyonlarında bozulma,         ması,
    - Erken ihtiyarlama,            - Bazı kemirici hayvanları yokedi-
    - Kroner sklerozu.               ci ilaçların yapımı.
    (Gerektiğinde idrarda iyodazid testi, gonad hormonlarının tahlili, elektroansefalografi, elektromiyografi, odiyometri yapılır; idrarın Fehling reaktifi ile kahverengi olup olmadığına bakılır.)
    A - 12, b Kükürtlü hidrojen
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Sentetik elyaf sanayii (viskoz
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, tit-         ve selofon yapımı),
    reme, kas krampları,            - Sanayi gazlarının elde edilmesi
    - Göz ve solunum yolları mu-         (havagazı),
    kozasında irritasyon,            - Klorhidrik asit, sülfürik asit,
    - Bilinç kaybı, solunum felci.         karbon dioksit kükürtlü boyala-
    Subakut:            1 ay      rın ve diğer kimyasal maddelerin
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, uy-         yapımı,
    ku bozuklukları, ağızda ma-            - Şeker rafinerileri,
    deni tad, salivasyon, bulantı,         - Hela ve fosseptık temizlemeleri,
    ishal,                  boşaltma sırasında ve boşaltma-
    - Keratokonjonktivit, fotofobi.         dan sonraki çalışma ve kontrol-
    Görme bozuklukları göz-            ler.
    kapağı kasları krampları
    - Solunum yollarında irritas-
    yon, bronşit, kanlı balgam.
    Kronik (Sulfhidrismus)):      2 ay
    - Solunum ve sindirim sistemin-
    de karakteristik olmayan be-
    lirtiler,
    - Psişik bozukluklar.
    A - 12, c Sülfürik asit
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Sülfürik asit üretimi,
    - Ciltte yanık, nekroz,            - Patlayıcı madde sanayii,
    - Üst solunum yollarında irri-         - Sentetik elyaf yapımı,
    tasyon, akut bronşit,            - Boya ve boya maddeleri yapımı,
    - Konjonktivit, gözde yanık,         - Eterler ve esterlerin üretimi,
    Knonik:            3 ay      - Kurşunlu akümülatör fabrika ve
    - Ciltte sikatris, keloid,            onarım yerleri,
    - Kornea ülserleri, keratit, gör-         - Minaral ve bitkisel yağ rafineri-
    me zararları,               leri,
    - Üst solunum yollarında kro-         - Selülozdan glukoz elde edilmesi,
    nik iltihap, kronik bronşit,            - Dericilik ve tabaklık,
    - Dişlerde dekalsifikasyon, çü-         - Brom ve iyot üretimi,
    rüme, diş dökülmesi,            - Gaz kurutma işlemleri,
                      - Uranyum üretimi,
                      - Sabun sanayiinde yağ asitlerinin
                      geri kazanılması,
                      - İlaç sanayii,
                      - Laboratuvarlar.
    A - 12, d Kükürt dioksit
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Sülfürik asit üretiminde ara ürün
    - Üst solunum yollarında irri-         olarak,
    tasyon, bronşit, bronkopnö-         - Kağıt hamuru yapımı, nişasta sül-
    moni, akut akciğer ödemi,            fitler ve thiosulfatların üretimi,
    - Konjonktivalarda irritasyon,         - Şeker elyaf, deri ve tutkalların
    - Bulantı, kusma.               işlenmesinde beyazlaştırıcı ola-
                      rak,
    Kronik:            3 ay      - Organik sentezlerde, özellikle kar-
    - Ciltte deskuamasyon,            bonsülfür, thiofen, sulfonlar ve
    - Kronik bronşit, anfizem, bron-         sulfanatların üretiminde,
    şektazi, sağ kalp yetmezliği,         - Şarapçılıkta,
    - Koku ve tad duygusunun         - Pestisid olarak kullanılması,
    azalması veya kaybı,            - Cevherden bakır elde edilmesi ve
    - Parkinsonizm, refleks bozuk-         işlenmesi,
    lukları,                  - Buz dolaplarında soğutucu mad-
    - Dişlerde çürüme ve dökülme.         de olarak,
                      - Besin maddelerinin dezenfeksi-
                      yonu,
                      - Kok fırınları, petrol rafinerileri,
                      kömür ve fuel-oil yakılan ocaklar,
                      kazanlar.
    (Gerektiğinde idrarda sulfat miktarı tayini yapılır.)
    A - 13 Talyum ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Ağır metal cevherlerinden talyum
    - Susuzluk duygusu, bulantı,         elde edilmesi, geri kazanılması,
    kusma, kabızlık,               alaşımlarının ve bileşiklerinin
    - Taşikardi, stenokardi, hiper-         yapımı,
    tansiyon,               - Talyum veya bileşiklerinin ilaç
    - Yüzde, konjonktivalarda, üst         sanayinde, cam sanayiinde
    solunum yollarında hiperemi,         (Özellikle optik camlar ve yapay
    - Parmaklarda parestezi,            mücevher taşları) kullanılması,
    - Ayaklarda ağrı "burning            boya ve boya maddelerinin, piro-
    feet",                  teknik maddelerin yapımı,
    - Uykusuzluk,               - Ensektesit ve fare mücadele ila-
    - Assenda polinevrit,            cı olarak talyum sulfat elde edil-
    - Saç dökülmesi, tırnaklarda         mesi ve kullanılması,
    lunula çizgileri,               - Kızılötesi ışınlara duyar fono-
    - Psişik bozukluklar,            elektrik hücrelerin yapımı.
    - Korsakow sendromu, bulber
    paralizi,
    - Kafa sinirlerinde nervüs
    Okülomotorius ve nervüs
    optikus, nevrit
    Kronik:            1 yıl
    - Zayıflama, uykusuzluk,
    - Stomatit, anas-it gastrit,
    - Görme bozuklukları,
    - Dikkatte azalma,
    - Böbrek zararları (albüminüri,
    silindirüri, eritrositüri),
    - Saç dökülmesi.
    (Gerektiğinde idrar, dışkı, saç ve tırnakta talyum tayini yapılır.)
    A - 14 Vanadyum ve bileşikleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Cevherden ve vanadyum bulunan
    - Solunum yolları irritasyonu         cüruftan elde edilmesi, işlenme-
    (ses kısıklığı, yutakta kuru-         mesi,
    luk, kuru öksürük, dispne,            - Ferromangan yapımında kullanılan
    göğüsde daralma duygusu),         vanadyum pentoksidin hazırlanma-
    - Akut bronşit, bronkopnömoni,         sı,
    - Dilde ve ekstremitelerde ti-         - Demir ve çelik tasfiyesi, ferro-
    pik yeşil - siyah renk,            manganlı özel çelik yapımı,
                      - Alüminyum cevherlerinin işlenme-
    Kronik:            1 yıl      si,
    Kronik bronşit (anfizemli ve-         - Kimya sanayiinde katalizatör ve-
    ya emfizemsiz),               ya oksidasyon maddesi olarak
    - Nörolojik, psişik bozukluklar         kullanılması,
    (parmaklarda tremor, depres-         - Çeşitli mürekkep, boya maddeleri
    yon),                  kurutucu maddeler ve fotoğraf-
    - Kalpte fonksiyonel bozukluk-         çılık maddelerinin yapımı,
    lar (çarpıntı),               - Petrolden elde edilen akaryakıt
    - Ekzematiform dermatoz.            (Özellikle ağır yağ) ile çalışan
                      kazan, ocak, baca ve türbinlerin
                      temizlenme ve onarımı.
    A - 15, Halojenler
    A - 15, a Klor
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Klor elde edilmesi ve sıvılaştı-
    1. Dönem:               rılması,
    - Göz ve üst solunum yolları         - Sıvı klorun taşınması ve bununla
    mukozasında irritasyon, ök-         temas,
    sürük krizleri, göğüste sıkış-         - Kimya ve ilaç sanayiinde
    ma hissi,                  klor türevlerinin yapımı,
    2. Dönem :               - Metal yüzeylerinin klor-
    - 48 saat süren latent dönem,         hidrik asit ile aşındırıl-
                      ması,
    3. Dönem:               - Hipoklorürlere (klorlu su)
    - Akut akciğer ödemi, şok,            asit etkisi ile klor atom-
    - Taşikardi, hipotansiyon, oligoüri.         larının açığa çıkması.
    Kronik:            3 ay
    - Göz ve üst solunum yolları muko-
    zasında irritasyon, kronik bron-
    şit, anfizem,
    - Atipik mide, barsak şikayetleri.
    A-15, Halojenler
    A-15, b Brom
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Bromun deniz suyundan ve
    - Klorda olduğu gibi üç dönem         deniz tuzunun, yosunun ve
    vardır, belirtileri daha hafif-            sanayide potasyum tuzları-
    tir, solunum sistemi belirtileri         nın işlenmesinden kalan
    daha az, sindirim sistemi belir-         artıklardan elde edilmesi,
    tileri daha sıktır,
    - Ciltte yanıklar, nekrotik ülseras-         - Brom türevlerinin yapımı,
    yonlar,                  - Bromun kimya sanayiindeki
    Kronik:            3 ay      bazı sentezlerde oksidas-
                      yon maddesi olarak kulla-
    - Ekzama, akne, deride ülserasyon.         nılması.
    A-15, Halojenler
    A-15, c İyot
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Kronik            3 ay      - Deniz alglarından, Şili gü-
    Deride, göz ve üst solunum         herçilesinden ve petrol
    yolları mukozasında irritas-            rafinerlerindeki çeşitli
    yon,                  işlemler sırasında iyot
                      elde edilmesi,
    - Gözlerde yanık,
    - Akne, pemfigus.               - İyot ve iyot bileşikleri-
                      nin kullanılması,(örneğin
                      kimya, ilaç sanayii ve fo-
                      toğrafçılık.)
    A-15, Halojenler
    A-15 d, Fluor
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Fluorhidrik asit ve alkali
    - Cilt ve mukozada yanık, doku         fluorürlerin elde edilme-
    zararları (bir latent süre-            si, kullanılması,
    den sonra ağrılı derin nek-
    rozlar, doku kaybı),            - Kryolit banyosunda elekt-
                      roliz ile alüminyum elde
    - Solunum yollarında irritas-         edilmesi,
                      - Döküm parçalarının aşın-
                      dırılması ve çeliğin par-
                      latılması (fluorhid-
    yon, akut akciğer ödemi,            rik asit ve tuzları),
    - Kramplar, felçler,            - Cam ve porselenin dağlanması,
    - Akut böbrek zararları,            camın matlaştırılması, kristal-
    - Akut kalp ve dolaşım bozukluk-         lerin parlatılması, döküm par-
    ları                  çalarının ve çeliğin temiz-
    Kronik:            1 yıl      lenmesi (fluorhidrik asit ve
    - Fluor kaşeksisi (fluoroz),            tuzları),
    - Dişlerde lekeler (güve yeniği         - Fluor bileşiklerinin pestisid
    görünüm), çürükler,            ve kereste konserve edicisi
    - Osteoskleroz ve osteomalazi         olarak kullanılmaları,
    benzeri kemik değişiklikleri            - Amonyum flüorür ile emaye ya-
    (öncelikle kostalar, kolonna         pımı,
    vertebralis ve pelvisde),            - Düşük küllü filtre kağıdı ya-
    - Eklem bağlarında kireçlenme,         pımı,
    eklem hareketlerinde sınırlanma         - Temizlik tozu yapımı (sodyum
    (Morbus Bechtrew benzeri),         silisyum fluer bileşikleri),
    - Zayıflama, anemi,            - Özel çimento türlerinin yapımı
    - Deride kuruluk, tırnaklarda kırılma,          (kalsium fluorür),
    - Böbrek fonksiyon bozukluğu.         İçinde fluor bileşikleri bulu-
                      nan sanayii artıkları (örneğin
                      süperfosfat ve petrol sanayii).
    (Gerektiğinde idrarda fluor miktarı tayini yapılır.)
    A- 16 Alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar (Petroleter ve benzinin bileşiminde bulunan petroleter, petrol benzini, kerosin, diesel yağı, fuel oil v.b.gibi)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Ham petrolün distile ve rafine
    - Baş dönmesi, kulak çınlaması,         edilmesi,
    rausch hali, koma, Pnömoni,         - Hidrokarbonların yapılarını
    plörit.                  değiştirmeye hizmet eden kra-
    Kronik:            1 yıl      king ve reforming işlemleri.
    - Komedon, akne, follikülit,            - Distilasyon ürünlerinin çözü-
    - Fotosensibilite, cilt kanseri         cü, yakıt maddesi, yağları te-
                      mizleyici ve yanma maddesi
                      olarak kullanılması,
                      - Bu maddelerin depolandığı kap,
                      tank v.b.nin temizliği.
    A- 17 Alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar (Metil klorür, kloroform, karbon tetraklörür 1, 1, 1 ve 1, 1, 2 triklor etan, tetrakloretan, trikloretilen, perkloretilen metan ve etanın fluorlu ve klor-fluorlu türevleri, metil bromür, klorbrom metan, DDT-DDD, heksaklor sikloheksan, aldrin, dieldrin, endrin, texafen, vinil klorür, tetra fluor etilen, kloropen v.b.)
    A - 17 1. Doymuş alifatik halojenli hidrokarbonlar
    a. Metil klorür, metil bromür
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      - Bu gruptaki bileşiklerin ara
    - Konjonktivalarda ve solunum         veya son ürün olarak elde
    irritasyon,               edilmesi ve kullanılması,
    - Baş dönmesi, nistagmus, mid-         - Kuru temizleme işleri.
    riasis, ışığa karşı pupilla ref-         - Bunların yağ, cila, lak, reçine,
    leksi kaybı, konuşma bozukluk-         vernik, bitum, kükürt, balmumu,
    ları, intentionel tremor,            sentetik elyaf (sellüloz) için
    yürüme bozuklukları,            çözücü olarak kullanılmaları, me-
    - Fobi, somnolans delir,            tallerin temizlenmesi ve yağsız-
    - Kas krampları, pareziler,            laştırılması, boyama işleri,
    - Jackson tipi epilepsi,            - Soğutucuların içinde soğutma
    - Böbrek zararları (oligoüri,            maddesi olarak, bunların yapımı
    anüri, albüminüri, üremi),            ve onarımı,
    - Beyin ödemi, akut akciğer            - Ensektisit olarak kullanılmaları
    ödemi,                  (özellikle spray şeklinde),
    - Tedaviye cevap vermeyen ge-         - İlaç sanayiinde çeşitli dezenfek-
    neralize tremor (kalıcı).            siyon maddeleri anestetik ve an-
    Subakut         1 ay      tiseptiklerin yapımında,
    - İntestinal ve nervöz bozuk-         - Boyacılıkta kullanılan maddelerin
    luklar,                  çözücü, inceltici ve aşındırıcı
                      ( düzeltici) olarak yapımı ve
                      kullanılması
    - Miyokloni,
    Kronik:            1 yıl
    - İntestinal bozukluklar (bu-         - Yangın söndürücü maddelerin ya-
    lantı, kusma, kolik, diyare),            pımı ve kullanılması,
    - Nörolojik belirtiler (baş ağ-         (Bu maddelerin bazıları yüksek
    rısı, somnolans, koordinasyon         sıcaklık derecelerinde veya alevle
    bozukluğu, tremor, felçler).            temasta fosgen vb. A - 3, b de ol-
                      duğu gibi toksit halojen türevleri
                      meydana getirirler).
    b. Tetraklor etan ve karbon tetraklorür
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut            15 gün
    - Konjonktivalarda ve solunum
    yolları mukozasında irritasyon,
    - Bulantı, kusma, baş dönmesi,somnolans,
    - Hepatonefrit (latent bir dönemden sonra)
    Kronik:            3 ay
    - Dermatozlar.
    A - 17, II. Doymamış alifatik halojenli hidrokarbonlar
    a. Trikloretilen, tetrakloretilen
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:               15 gün
    - Baş ağrısı, dönmesi, uyuşukluk,
    - Mukoza irritasyonları,
    - Somnolans, narkoz,
    Kronik :               6 ay
    - Yorgunluk, tremor, karakter değişikliği,
    - Dermatozlar,
    - Ani kalp durması
    - Trikloretilen alışkanlığı
    A - 17, III. Halojenli alfatik ve alisiklik ensektisitler
    (DDT, Aldrin, Dieldrin v.b.)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün
    - Tremor, lokal ve generalize
    kramplar, felçler,
    Kronik:            1 yıl
    - Blefarokonjonktivit,
    - Dermatozlar,
    - Nörolojik bozukluklar,
    - Hipoplastik anemi (son ikisi
    daha çok hekzakloroheksanla olur).
    A - 17, IV. Metan ve etanın klor ve fluorlu türevleri (fluoranlar)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
                      - Bu maddelerin şimdiye kadar in-
                      sanlarda zehirleyici etkileri
                      görülmemiştir.Ancak ısıtılmala-
                      rında zehirleyici halojen madde-
                      ler açığa çıkar.
    A - 17, V. Sentetik maddelerin halojenli monomerleri (vinil klorur ve kloropren gibi)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün
    - Somnolans, bilinç kaybı
    Kronik:            1 yıl
    - İntestinal ve nörolojik bozukluklar,
    Alopesia (öncelikle kloroprenle),
    - Parmaklarda Raynaud send-
    romu tipinde vasomotor bo-
    zukluklar, falankslarda ak-
    roosteoliz, dermatozlar (vi-
    nilklorür polimerizasyonu sı-
    rasında).
    (Gerekirse idrarda Fujiwara reaksiyonu ile bazı klorlu alifatik hidrokarbonların tri ve per gibi parçalanma ürünlerinin saptanması yoluna gidilir.)
    A - 18, a Alkoller
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Konjonktivalarda ve üst so-         - Alkol ve bunların halojenli
    lunum yollarında irritasyon,         bileşiklerinin elde edilmesi,
    - Narkotik etki.               - Boya, cila, vernik, doğal ve sente-
    Metil alkol               tik reçine, kimyasal temizleme
    Akut :            15 gün      maddeleri, leke çıkarıcılar için
    - Baş ağrısı, bulantı, kusma,         çözücü ve üretici yapımı ve kul-
    siyanoz, taşikardi, akut akci-         lanılması,
    ğer ödemi, koma.               - Verniklerin, elektrik malzemesin-
    - Görme bozukluğu,            deki yalıtıcı manroların (diase-
    - Nefropati, hepatopati, nöro-         ton alkol), anilin boyalarının
    pati.                  (metanol) yapımı ve işlenmesi,
    Kronik :            1 yıl      - Kozmetik, parfüm ve sabun yapı-
    - Konjonktivalar ve üst solunum         mı,
    yollarında irritasyon.            - Meyve esanslarının elde edilme-
    - Baş ağrısı, baş dönmesi,            si,
    - Dispeptik şikayetler,            - İlaç sanayii,
    - Fotofobi, görme azlığı, mid-         - Antifriz, fren sıvısı, sentetik
    riasis, papilla ödemi.            yağlama maddeleri, koruyucu cam
                      ekran yapımı,
                      - Lastik sanayii ve yapay deri
                      yapımı,
                      - Kereste konserveleme maddeleri-
                      nin yapımı ve kullanılması (dia-
                      seton alkol),
                      - Sentetik elyaf sanayiinde sellü-
                      loid ve sellüloz asetat için
                      çözücü olarak ve temizleme ve
                      çözünleme maddesi olarak kulla-
                      nılması,
                      - Bazı sentetik kumaş ve örtülerin
                      yapımı,
                      - Şapka yapımı (hasır şapka),
                      - Formalhedit elde edilmesi (meta-
                      nol),
                      - Tohumculukta su çekici ve bakte-
                      riostatik olarak,
                      - Petrokimya sanayii (rafineriler),
                      - Füzelerde yakıt olarak (propanol),
                      - Patlayıcı madde sanayiinde
    (Gerektiğinde kanda ve idrarda metil alkol ve formik asit miktarları tayin edilir.)
    A - 18, b Glikoller
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            15 gün      - Glikol, poliglikoller, bunların
    - 12 saatlik latent süreden            türevleri ve asetatların elde
    sonra                  edilmesi,
    - Nörolojik belirtiler (bacak-         - Kimya sanayiinde çeşitli organik
    larda zayıflık, kramplar),            sentez işlemlerinde ara ürün ola-
    - Karaciğer ve böbrek zarar-         rak, öncelikle cila, reçine, sellü-
    ları (ikter, hematüri),            loz bazına dayanan ve çabuk
                      kuruyan
    - Akut böbrek yetmezliği,            - vernik ve bazı boya pigment, not-
    - Akut akciğer ödemi.            rosellüloz ve sellüoz asetat için
    Kronik:            1 yıl      çözücü olarak,
    - Rinit, kronik konjonktivit,            - Çeşitli ilaçlarda sıvağ (sulfona-
    - Karakteristik olmayan hema-         mid, antibiotik, asetilkolin) deo-
    tolojik bulgular,               dorant, dezenfeksiyon maddesi,
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, nis-         bakteriostatik (klima cihazların-
    tagmus,                  da hava sterilizasyonu için)
    - Ruhsal bozukluklar, kişilik         gliserin yerine,
    bozuklukları.               - Kozmetik sanayii (sabun, krem,
                      yüz kremleri),
                      - Antifriz, fren sıvısı ve hidrolik
                      yağ yapımı,
                      - Besin maddeleri sanayiinde çeşitli
                      esans ve ekstrelerin yapımı,
                      - Tekstil sanayiinde dokuların
                      yumuşatılması, boyamaya, basma işle-
                      mine hazırlanması, çeşitli sentetik
                      kuvvetlendirici maddeleri yapımı,
                      çeşitli sentetik kumaş ve yapıştı-
                      rıcıların yapımı
                      - Fotoğraf sanayiinde bazı plak ve
                      filmlerin yapımı,
                      - Patlayıcı madde sanayii, sentetik
                      lastik maddeleri,
                      - Tütün sanayiinde kurutma maddesi
                      olarak, gazların kurutulması için
                      (ancak propilenglikol nem muhafaza
                      edici olarak da kullanılır.)
                      - Yeraltı havagazı borularının izo-
                      lasyonu (etilenglikol katılarak.)
    A - 18, c Eter ve türevleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Somnolans, baş ağrısı, baş         - Eterin ve halojenli türevlerinin
    dönmesi, bulantı, kusma,            elde edilmesi,
    Etilen oksit ve dioksan      1 yıl      - Kimya sanayiinde balmumu, yağ,
    - Göz, burun ve yutakta ir-            lastik, reçine, cila ve nitrosellü-
    ritasyon,                  loz için çözücü olarak, organik
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, bu-         sentezlerde ara maddesi ve kuru-
    lantı, kusma.               tucu olarak, kollodyum yapımında
    - Karaciğer stazı, böbrek yet-         nikotin ekstraksiyonunda,
    mezliği,                  - İlaç sanayiinde alkaloidlerin elde
    - Akut akciğer ödemi, Halojen         edilmesi, sterilizasyon maddesi ve
    türevleri (özellikle diklor-            anestezik olarak,
    dietil eter)               Sentetik elyaf sanayiinde sellüloz
    - Solunum yollarında şiddetli         asetatın ve yapay ipeğin çözücüsü
    irritasyon,               olarak, dokumaların boya ve basma
    - Akut kemopnömoni,            işlemlerine hazırlanması,
    A - 18, d Ketonlar
    (aseton, bukanon, metilizobutil keton, sikloheksanon v.b.)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Parfümeri, lastik, fotoğraf ve         - Ayakkabı sanayiinde temizleyici,
    plastik sanayiinde,
    - Bazı özel yakıtların yapımı,
    - Dumansız barutla patlayıcı
    madde yapımı,
    - Boya ve cilalar için çözücü
    ve kazıyıcı (düzeltici) olarak,
    Perakut:            2 gün      - Ketonların ve türevlerinin elde
    - Şiddetli irritasyon (salivas-         edilmesi,
    yon, gözyaşı akması, öksürük),         - Kimya sanayiinde ekstraksiyon
    baş dönmesi, bulantı, kusma,         maddesi, temel madde veya ara ürün
    koma.                  olarak kullanılması, cila, vernik,
    Akut :            15 gün      reçine, yapıştırıcı maddeler, boya
    Göz ve üst solunum yolları            maddeleri, yağlar, kollodyum, sellü-
    mukozası irritasyonu,            loz astetat, asetilen için çözücü
    - Bulantı, kusma, baş dönmesi,         olarak,
    baş ağrısı.               - Sentetik elyaf sanayiinde, yapay
    Kronik :            6 ay      ipek ve yapay deri yapımı, kumaş-
    - Baş dönmesi, baş ağrısı,            ların boyama, basma işlemlerine
    halsizlik,                  hazırlanması,
    - Kabızlık               - Sellüloid yapımı,
    - Göz ve solunum yollarında         - İlaç sanayiinde kloroform, iodo-
    irritasyon,               form, bromoform, sulfonal yapımı,
    - Dermatozlar.               - Parfümeri ve kozmetik sanayii,
                      - Yapay lastik ve patlayıcı madde
                      dumansız barut) yapılan yerler,
                      - Eğlence maddeleri sanayii.
    A - 18, e Organik esterler
    (Alifatik asitlerin esterleri - asetat, formiat, laktat, butirat - aromatik ve anorganik asitlerin esterleri, ftalatlar, mineral asitlerin esterleri - dimetil sülfat, metil silikat, nitrik asit esterleri - nitrogliserin gibi)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            7 gün      - Organik esterlerin yapımı,
    - Mukozalarda irritasyon,            - Kimya sanayiinde nitro cilaları
    Kronik :            6 ay      sellüloz asetat, doğal ve sentetik
    - Konjonktivada hiperemi, kor-         reçineler, lastik, yağ, balmumu, bo-
    neada kuruma, kornea ülseri,         ya maddeleri, vernik, emaye, mürek-
    gözyaşı akması, fotofobi,            kep için çözücü, plastikleştirici,
    - Solunum yollarında irritas-         yapıştırıcı, aseton yerine organik
    yon, öksürük, retrosternal ya-         sentezlerde ara ürün.
    kıcı, ağrı, dispne,               - Yapay deri sanayii,
    - Sindirim sistemi şikayetleri.         - Duvar, zemin döşeme malzemesi
    1. Dimetil Sulfat               yapımı, yapay tahta, yapay döşe-
    Akut :            7 gün      melik kumaş yapımı,
    (fosgen intoksikasyonuna            - Parfümeri(tırnak cilası, parfüm),
    benzer),                  - Besin maddeleri sanayii (meyva
    -Mukozalarda irritasyon,            esansları),
    -Latent bir süre,               - Kırılmaz cam yapımı,
    -Cilt ve gözde yanık,            - Benzine ve motor yağlarına vu-
    -Akut akciğer ödemi            runtuya karşı triorto-kresilfos-
    -Hepato - nefrit, hepatore-            fat katılması,
    ral yetmezlik,               - İlaç sanayiinde çeşitli bakterios-
    -Trakeit, kronik bronşit,            talikler ve inhalasyon maddeleri
    -Görme bozuklukları            için sıvağ olarak,
    (yanık sonucu).               - Seramik ve kereste sanayiinde
    Kronik :            1 yıl      yapı işlerinde çimento, alçı, ref-
    -İnatçı trakeit ve bronşit,            rakter tuğla için sarsıntılardan
    -Ciltte derin lezyonlar, kalıcı         ve asitlerden koruyucu olarak
    lokal analjezi,               (metil silikatlar)
    -Konjonktivit, keratit,
    II. Metil silikat
    -Korneada dejeneratif bozuk-
    luklar, görme azlığı veya
    kaybı.            1 yıl
    A - 19, a Organik asitler
    (Formik asit, asetik asit, oksalik asit)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            7 gün      - Organik asitlerin ve tuzların (ase-
    -Konjonktiva, solonum yol-         tat, oksalat, formiat) elde edilmesi,
    ları mukozası ve ciltte,
    yanıklar, lezyonlar,            - Tekstil sanayiinde aşındırma, temiz-
    -Dermatozlar         2 ay      leme, soldurma, boyama, basma işlemleri,
    -Astmatiform bronşit      1 yıl
    Oksalik asit (oral)         1 yıl      - Kimya sanayiinde organik sentezler
    -Epigastriumda ağrı, şid-            için, mürekkep, boya, cila ve vernik
    detli kusma,               yapımı, kurşun tuzlarının,
    -Nervöz bozukluklar, tremor,         sabunun, sentetik parfümlerin ha-
    tetanik kramplar, trismus,            zırlanması, asetik asit, anhidritle-
    felçler, koma,               rinin yapımı, bazı sentetik elyafın
    -Böbrek zararları (hemoglo-            (sellüloz asetat) ve metal aseta-
    binüri, eritrositüri, idrarda            tın hazırlanması,
    oksalik asit kristalleri).            - Besin maddeleri sanayiinde sirke
                      yapımı, besin maddesi konservecili-
                      ği, şarap mayalandırma,
                      - Metal sanayiinde (öncelikle için-
                      de demir bulunmayan metaller),
                      - İlaç sanayiinde (aspirin yapımı),
                      - Kauçuk sanayiinde (pıhtılaştırma
                      maddesi olarak),
                      - Leke çıkartıcıların özellikle po-
                      tasyum tetra oksalatın "Sorrel
                      tuzu" yapımı,
                      - Tabaklıkta,
                      - Fotoğraf sanayiinde.
    A - 19, b Aldehitler
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            15 gün      - Aldehitlerin ve bileşiklerinin
    -Gözlerde ve üst solunum yol-         elde edilmesi,
    ları mukozasında irritasyon            - Organik sentezlerde ve monomer
    (konjonktivit, rinit, keratit,            olarak sentetik madde sanayiinde
    trakeit),                  (bakalit, üreformal reçineleri, ga-
                      lalit, sellüloit yapay, kehribar),
    -Akut akciğer ödemi, bron-
    kopnömoni,               - Yapay ipek liflerinin aşındırma
    -Astmatiform bronşit      3 yıl      ve sertleştirilmesinde(formol),
    -Ekzematiform dermatit ve            kumaşlara buruşmayacak özellik
    ürtiker,            2 ay      verilmesi,
    -Epidermiste kalınlaşma, ter         - Lastik sanayiinde (çeşitli vul-
    bezlerinin yok olması, nöro-         kanizasyon işlemleri),
    dermatit, tırnaklarda kırılma,         - Formolün dezenfeksiyon maddesi,
    ekstremitelerde cerahatlanma         deodorant, bakteriostatik, tarım-
    ve hiperestezi,         1 yıl      da zararlı böceklere karşı, şar-
    Furfurol                  bon sporlarının yok edilmesinde
    -Nörolojik belirtiler:      1 yıl      (deri, pamuk, kürklerde)anatomik
    tremor, nevrit.               preparatların konserve edilme-
                      sinde, fotoğraf sanayiinde jela-
                      tin tabakalı plaka ve filmlerin
                      sertleştirilmesinde kullanılması,
                      - Asetaldehitin sirke yapımında
                      ve ayna gümüşlemede kullanılması,
                      - Akroleinin sabun sanayiinde,
                      yağlı boya yapımında, kemikler-
                      den tutkal çıkarılmasında,
                      ısıtılmış ve yağlanmış materya-
                      lin lehimlenmesinde, yağlama
                      yağlarının hazırlanmasında, gal-
                      vanoplastide kullanılması,
                      - İlaç sanayiinde; hekzametilen
                      telramin, kloraldehit, paralde-
                      hit yapımı,
                      - Yakıt maddesi ve ensektisit
                      olarak metasetaldehit yapımı ve
                      kullanılması.
    A - 20, a Alifatik Hidrokarbonların Nitro Türevleri
    Nitrometan ve Nitroetan
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Cilt göz ve solunum yolları         - Organik sentezlerde,
    mukozasında irritasyon,      1 yıl      - Reçine, balmumu, yağ, boya mad-
    1 nitropropan,2 (nitropropan)
    - Mukozalarda irritasyon,      1 yıl      deleri, nitrosellüloz için çözü-
    - Narkotik belirtiler,            zü olarak,
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, kusma,         - Füze yakıtı olarak,
                      - Organik esterler, sellüloz, yağ,
    - Karaciğer zararları            balmumu, bazı boya maddeleri ve
    (Sürekli olabilir),               reçine için çözümü,
    -Methemoglobinemi,            -Bazı sıva ve lakların, özellikle
                      korruzyondan koruyucu olanların,
                      cila, tutkal, sentetik maddeler ve
                      çeşitli ensektisitlerin yapımı.
    Tetranitrometan
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :            1 yıl      -Trinitrotoluen ve diğer patlayıcı
    -Mukozalarda irritasyon,            maddelere katılır.
    -Bronşit, pnömoni, akut akci-
    ğer ödemi.
    Kronik :
    -Nervöz bozuklukları, bradi-
    kardi
    -Methemoglobinemi,
    -Karaciğer ve böbreklerde
    yağlı dejeneresans
    Nitroparatinin klorlu türevleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    -Mukozalarda özellikle solu-         -Pestisit ve fungusit olarak,
    num yollarında şiddetli irri-            -Organik sentezlerde,
    tasyon,            1 yıl      -Çözücü olarak.
    -Kronik bronşit, akut akciğer
    ödemi, akciğerlerde fibrosis,
    -Methemoglobinemi.
    A - 20, b Nitrik asit esterleri
    (nitroglikol ve nitrogliserin gibi)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            15 gün      -Patlayıcı madde yapımı, bu mad-
    -Şiddetli baş ağrısı, baş dön-         delerin karıştırılması, kartuşların
    mesi krizleri, bulantı, sarhoş-         doldurulması,
    luk hissi, yüzde kızarma, ge-         -Defektli, eskimiş, patlamamış kar-
    nel sıcak basması duygusu,         tuşlarla çalışma (maden ocakla-
    uykusuzluk,         15 gün      rında, cephane depolarında v.b)
    -Bradikardi, hipotansiyon ste-         -İlaç sanayiinin bazı dalları.
    nokardi,
    -Pisişik bozukluklar (depres-
    yon, delir),
    -Bu belirtilerin hafta başında
    artması (pazartesi hastalığı),
    maruziyetten ve temasın ke-
    silmesinden 1 - 2 gün sonra
    ani ölümler,
    -Parmak uçlarında ve tırnak
    altında tedaviye dayanıklı
    ülserler.
    -Ekzama,
    Kronik :            1 yıl
    -Nevralji, tremor, baş ağrısı,
    baş dönmesi,
    -Alkole tahammülsüzlük.
    A - 21, a Benzol (benzen) ve Homologları
    (benzol, toluol, ksilol, kumol-Kümen v.b.)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Perakut:            3 gün      - Taş kömürü katranından hava-
    - Kronik hak krampları parazi, bilinç         gazı ve kok fabrikalarında
    kaybı periferik damarlarda spazm,         kataliz veya distilasyonla
    solunum felci.               - Benzol ve homologlarının
                      elde edilmesi
    Akut:            15 gün      - Benzol ve homologlarının
    - Bilinç bulanıklığı (benzol rausch'u),      çözücü, inceltici ve kuru
    baş ağrısı, baş dönmesi, kaslarda         temizleme maddesi olarak
    fibrilasyon,               kullanılmaları, yağsızlaş-
    Kronik            3 ay      tırma ve ekstraksiyon işlem-
    - Yorgunluk, baş ağrısı, baş dönmesi,      leri, temizleyici maddelerin
    - Mide - barsak şikayetleri            yapımı, lastik sanayiinde
    - Lökopoez, eritropoez, trombopo-   1 ay      çözücü, boya maddeleri, lak,
    ezde tek veya birlikte zararlar (nötro-      cila, vernik yapımında in-
    penili lökopeni, trombopeni, kapil-         celtici olarak, lastik vul-
    ler frajilite, anemi (çoğukez nor-         kanizasyonda, su geçirmez
    mokrom, hipo veya aplastik), hemora-      elbise, ayakkabı, hasır
    jik diatezekimoz, purpura, kanamalar),      şapka yapımı, tutkal ve bazı
    - Enfeksiyonlara dayanıksızlık    3 ay      yapıştırıcı maddelerin yapı-
    (nekrotik anjin, akciğer komplikasyonları),      mı, boya, lak, cila, vernik,
    - Agranulositoz, panmiyelofitizi,   3 yıl      reçinelerin kullanılmasında
                      inceltici olarak, foto gra-
                      vürcülükteki mürekkeplerde,
                      ofset baskıda, cila mancun-
                      larının yapımında, linolyum,
                      mukavva, sanayiinde, ayna
                      yapımında,
    - Lökozlar,         10 yıl      - Yağ ve greslerin ekstraksi-
    Benzol homologları            yonunda,
    Kronik:            6 ay      - Saat ve duyar ölçü gereçle-
    - Çabuk yorulma, baş ağrısı, bulantı,         rinin yapımı, aşındırma ve
    alkole tahammülsüzlük,            yağsızlaştırılması,
    - Ciltte orthoerjik irritasyon belir-         - İlaç sanayii, parfüm yapımı,
    tileri.                  - Yakıt maddeleri sanayii.
    (Gerektiğinde idrarda fenol, kanda benzol, idrarda sulfat tayini toluol için idrarda hippurik asit tayini yapılır.)
    A - 21, b Naftalin ve homologları
    (naftalin, metil naftalin, asetil naftalin v.b.)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            1 ay      - Taş kömürü katranının desti-
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı,         lasyonu ile naftalin elde
    kusma,                  edilmesi,
    - Hemoliz, hemoglobin            - Ftalik asit, hidre naftalin-
    - Anemi (Heinz cisimcikleri ile).         ler (dekalin, tetralin) ve
                      sentetik maddelerin yapımın-
                      da naftalin kullanılması,
                      bazı ilaç ve bazı boya mad-
    - Keratitis punktiforme, mercekte         delerinin yapımında ara ürün
    ve göz sinirlerinde zararlar,            olarak,
    - Ciltte eritem, akne.            - Ensektisit (güvelere karşı) ve
                      kereste konserve ediosı olarak
                      kullanılması.
    A - 22 Aromatik hidrokarbonların halojen türevleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Genel olarak:               - Klorbenzol, diklorbenzol, hek-
    - Göz ve solunum yolları mukoza-         saklorbenzol, klortolucl, ben-
    sında irritasyon,         1 yıl      zilklorür, benzilbromür, klor
    - Dermatoz               naftalin, klordifenil v.b. nin
    - Karaciğer ve böbrek zararları,         yapımı ve kullanılması.
    - Merkezi sinir sistemi
    - Merkezi sinir sistemi zararları,
    Klorbenzol
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Somnolans, bilinç kaybı, yüz ve         - Organik sentezlerde çözücü
    ekstremite kaslarında kontrak-   1 yıl      olarak
    siyonlar.
    - Ciltte eritem
    Ortodiklorbenzol
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Merkezi sinir sisteminde dep-         - Organik sentezlerde,
    ressif etki,         1 yıl      - Ensektisit ve leke çıkarıcı
                      olarak
    - Karaciğer ve böbrek zararları
    Paradiklorbenzol
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Burun ve göz mukozasında         - Ensektisit ve leke dezenfektan
    irritasyon,         1 yıl      olarak,
    - Baş dönmesi, kusma,
    - Karaciğer zararları ( İkter, siroz).
    Heksaklorbenzol
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Bullöz dermatoz,      1 yıl         - Organik sentezlerde,
    - Fotosensibilite vet porfiri,         - Ensektisit, funfusit olarak,
    - Göz ve üst solunum yolları         - Tahıl tohumlarının konserve
    mukozasında irritasyon.            edilmesi.
    Klortoluol
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Göz mukozasında irritasyon.         - Yapım ve kullanılması.
    Benzilklorür ve benzilbromür
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Gözlerde ve üst solunum yol-         - Boya sanayii, tabaklık,
    larında irritasyon,         1 yıl      parfümeri, ilaç ve foto
                      sanayii.
    - Deri ve mukozalarda yanık ve nekroz.
    Klornaftalin
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Yüz, açık cilt ve elbise ile            - Sentetik balmumu, temizlik
    irrite olan yerlerde akne,            maddeleri, vernik kondansa-
    prurit,            1 yıl      tör yapımı,
    - Baş dönmesi, bulantı,            - Ensektisit ve yağlama mad-
    - Karaciğer zararı, ikter.            desi olarak.
    Klordifenil
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Akne.            1 yıl      - Kullanma alanı klornafta-
                      lin gibidir, çoğukez onunla
                      karıştırarak kullanılır.
    A - 23, a Fenol, tiofenol, bunların homologları ve halojenli türevleri
    A - 23, a I Fenol homologları ve halojen türevleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    A. Fenol                  - Bunların türevlerinin ön-
    Akut:            15 gün      celik'e Nitro türevlerinin
    - Lokal yanıklar, nekroz (fe-            yapımı (trinitrofenol, pik-
    nol gangreni),               rin asidi, melinit gibi
                      patlayıcı maddeler),
    - Baş ağrısı, baş dönmesi aji-         - Tahtanın kreosot veya kar-
    tasyon, kulak çınlaması,            bolineum ile işlenmesi (bu
    delir, solunum felci            iki maddede kreosol ve fe-
                      nol çoktur) ve pentaklor-
    Kronik:            1 yıl      fenol kullanılması,
    - Solunum yolu irritasyonu            - Fenollü reçineler gibi
                      sentetik reçinelerin
    - Bulantı, kusma, ishal            yapımı (bakelit polıepok-
    - Böbrek ve karaciğer zarar-         sid reçinesi, polikarbo-
    ları,                  nat)
    - Allerjik ekzama         2 ay      - Sentetik elyaf yapımı
    B. Difenol               (polyamid vb.)
    - Dermatoz, depigmentasyon.   1 yıl      - Ham petrol rafineleri,
    - Keratit.                  - Temizleyici maddelerin,
    C. Pentaklorfenol ve tuzları            boya maddelerinin yapımı,
    - Dermatoz         1 yıl      ensektisit yapımı ve bun-
    - Kabızlık, terleme krizleri,            larla temas (özellikle
    dispne,                  klorfenol)
                      - İlaç sanayii (karbol asidi)
    - Böbrek zararı (oligüri).            - Kerestenin karbolineum ile
                      empermeablize edilmesi
                      (kreosol ve fenol),
                      - Taş kömürü katranının iş-
                      lenmesi, havagazı ve bazı
                      sentetik maddelerinin
                      ısınması sonucu.
    (Gerektiğinde idrarda glukronik asit ile birleşmiş veya sulfat olarak atılan fenol miktarı ve fenilsülfürik asit tayini yapılır.)
    A - 23, a II Naftol, homologları ve halojen türevleri
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Konjonktivalarda ve solunum         - Bazı reaktiflerin ve boya mad-
    yolu mukozasında irritasyon,         delerinin yapımı,
                15 gün      - Lastik sanayii,
    - Merkezi sinir sistemi zararları   1 yıl      - Parfüm yapımı,
                      - İlaç sanayii.
    A - 23, b Alkil, aril ve alkilariloksitlerle alkilarilsülfitlerin halojenli türevleri (etilenklorhidrin, epiklorhidrin, dikloretiler, iperit "hardal gazı" v.b.)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Ciltte ve solunum yolları muko-         - Kimya sanayiindeki bazı orga-
    zasında irritasyon,      1 yıl      nik sentezlerde ara ürün ola-
    - Ciltte ödem, bül ve nekrotik         rak bu maddelerin elde edilme-
    ülserler,                  si ve kullanılması (etilenglu-
    - Konjonktiva ve kornea zararları,         kol, etilendioksit v.b.)
    körlük,                  - Cila ve reçine yapımında çözü-
                      cü, tekstil ve metal sanayiin-
    - Kronik bronşit, bronşektazi, ak-         de yağsızlaştırıcı olarak,
    ciğer apsesi ve akciğer ödemi,         - Ensektisit, fungusit olarak
    - Hiperkeratoz, Klor aknesi, sikatris,         kullanılması,
    nekrotik ülserler,               - İrritan savaş gazları yapımı,
    - Merkezi sinir sistemi zararları         bunların depo edilmesi.
    (somnolans, delir).
    A - 23, c Hidrokinonun oksidasyon ürünleri ve Benzokinon
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Ciltte depigmentasyon ve aller-   1 yıl      - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi
    jik dermatoz,               olarak ıhidrokinon),(Bazı bi-
    - Göz zararları (üç dönemde):         yolojik koşullarda hidrokinon,
    a.Konjonktiva ve korneada irri-         benzokinona dönüşür.)
    tasyon, korneada lekeler, göz
    kapaklarında pigmentasyon,
    b.Kornea erozyonları, düzensiz ve
    gözlükle düzeltilemeyen astig-
    matizm,
    c.Birkaç yıl sonra (kronik dönem):
    kornea ülserleri (ulkus serpens)
    keratektazi, renk körlüğü, görme
    azlığı ve kaybı.
    A - 24 Aromatik amin ve hidrazinler, bunların halojenli, fenollü ve nitro veya sulfo türevleri (Anilin, anilinin nitro ve nitrose türevleri, fenilendiamin ve homologları, difenilamin ve homologları "zenzidin", naftilamin, arematik hidrazin türevleri, fenil - hidrazin gibi)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut:            30 gün      I - Bu maddelerin yapımı ve kim-
    - Baş ağrısı, kaslarda ağrı,            ya sanayiinde sentetik boya
    kusma, bradikardi, hipetan-            maddeleri ile birçok diğer
    siyon, somnolans, stenokardi,         organik sentezlerde ara ürün
                      olarak kullanılmaları,
    - Hemoliz, anemi(eritrositler-         - İlaç sanayiinde ensektisit(sul-
    de Heinz cisimcikleri), si-            fonamid)yapımı v.b.,
    yanoz,
                      - Bazı türevlerin yapımı ile las-
    - Methemoglebinemi(anilin ile)         tik sanayiinde reaksiyon hız-
    Kronik :            1 yıl      landırıcı ve oksidasyon frenle-
    - Baş ağrısı, baş dönmesi, so-         yici olarak kullanılmaları,
    lukluk, febiler,               - Bazı patlayıcı maddelerin yapı-
    - Gözde irritasyon, konjonk-         mı(tetril),
    tivit, keratit.               - Deri, ayakkabı sanayii, kürkçü-
    - Subikter, hemolitik anemi,            lükte, saç ilaçları yapımında,
    - Allerjik dermatoz, ciltte            kağıt sanayiinde ve berberlikte
    granulom ve nekroz,            boya maddesi olarak kullanılma-
    - Mesane tömörleri(sisteskopi         ları,
    ve biopsi ile kesinleşmiş),      10 yıl      - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi
                      olarak (P-aminofenol),
    (Kanda methemoglobin, diazo reaksiyonu ile idrarda aromatik amin tayini yapılır.)
    A - 25 Aromatik hidrokarbonların ve fenellerin nitro türevleri
    (Benzol, toluol, ksilol ve fenolün nitro türevleri)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Nitrotoluol (özellikle trinit-
    rotolu)            1 yıl      - A 24 deki tehlike kaynakları,
    - Methemoglobinemt, siyanoz,         - Patlayıcı madde sanayii (nit-
    hemoliz, hemolitik anemi,            robenzel, trinitrotobuol, di-
    eritrositlerde Heinz cisim-            nitrofenol),
    cikleri,                  - Tarımda zararlı bitkilerle
    - Karaciğer parankim zararı,            mücadele ilaçları (dinitroor-
    mide-barsak şikayetleri,            tokrezol),
    - Polinevrit,               - Bazı siyah sulfon boyalarının
    Dinitrobenzol               yapımı (dinitrofenol)
    - Methemoglobinemi,            1 yıl
    - Hepatit, akut sarı karaciğer
    atrofisl,
    Klornitrobenzol
    - Methemoglobinemi, ikter,
    hemoliz, hepatit,         1 yıl
    - Ciltte sensibilizasyon, papü-
    lovesiküler effloresans, der-
    matitis, eksfoliativa genera-
    lisate.
    Dinitrofenol
    - Ciltte sarırma büllü eritem,
    ellerde ve bileklerde cilt ül-
    serleri,            1 yıl
    - Merkezi hipertermi, norvöz
    bozuklukları,
    - Böbrek fonksiyon bozukluğu.
    (Gerektiğinde metabolizma ürünlerinin-aminenitrofenol-idrarda terrien reaksiyonu ile tayini yapılır.)
    B GRUBU
    (MESLEKİ DERİ HASTALIKLARI)
    B - 1 Deri Kanserleri ve Prekanseröz Deri Hastalıkları
    (Kurum, zift, katran, asfalt, antrasen, mineral yağlar, parafin ve benzeri maddelerle)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------      ------------------------------------------------------
    (Kesin tanı için :
    - Eritem, pruriginöz dermatit, kahverengi      - Taş kömürünün distilasyonu
    lekeli pigmentasyon (melanoz),         (kok ve havagazı fabrikaları),
    folikülit, ciltte katran papillaları      2 ay   - Yanma gazlarını ve dumanı toplayan, dışarı
                         atan, ocak, şömine, bacaların bakımı,
    - Hiperkeratoz gibi cilt lezyonları         temizliği, onarımı,
    - Bu lezyonların kanserleşmesi      5 yıl   - İçinde % 8-10 oranında zift bulunan
                         kömür tozundan briket yapımı,
                         - Caddelerin katranlanması ve
                         asfaltlanması, gemilerin kalafatı,
                         - Sıcak zift ve silikat karışımından boru,
                          levha, yer döşemeleri ve çeşitli
                          kapların yapımı,
                         - Bitümlü malzeme, ziftli kağıt ve kartonlar,
                          empermeabl tekstil ürünleri ve izolasyon
                         maddesi olarak kullanılacak diğer
                         malzemenin yapımı,
                         - Kerestenin katran veya antrasen yağları
                         ile empermeablize edilmesi,
                         - Bazı boya maddeleri ve verniklerin yapımı,
                         - Sık sık mineral yağlarla yağlanması
                         gereken makinelerle yapılan kesme
                         (mekanik sanayii) ve dokuma (tekstil
                         sanayii) işlemleri.
    B - 2 Kanserleşmeyen cilt hastalıkları
    (Diğer bölümlerde bahsedilmeyen maddelerle)
    (Kesin tanı için :
    A - Toksik orijinli hipererjik         Kimyasal etkenler
    ekzema veya dejeneratif ekzama,      2 ay   - Metal, metaloidler ve bileşikleri nikel, kobalt,
                       cıva, vanadyum, arsenik, beliryum, altı
                      değerli krom,
    B - Allerjik orijinli hipererjik ekzama veya sensibilite ekzaması,
                         - Alkaliler; çimento, çeşitli deterjanlar,
    C - Çeşitli orijinli ender dermatoz şekilleri,       temezlik maddeleri, oksidasyon maddeleri
                         renksizleştiriciler,
    - Mineral yağlar, zift, bazı aromatik         - Organik çözücüler organik klor türevleri,
    hidrokarbonların klor türevleri ile          terpentin ve diğer terpenler, alkilize kumel
    olan akne,                  türevleri (para- metil isopropilbenzol) ve
    - Dermatomikozlar,               bunların substitisyon ürünleri,
    - Işınların (ültraviyole, termik, iyonize)         - Formaldehit, beksametilentetramin, fenol,
    etkisi ile   olan dermatozlar,         stirol, epoksid reçinelerinin yapımı ve ara
    - Toksik materyalde yabancı            ürünleri; sentetik madde yapımında ek ve
    cisim etkisi olan maddelerle            dolgu maddeleri ve ara ürünleri,
    (beliryum, anilin, asbest) ortaya çıkan       - Aromatik hidrokarbonların bazı halojenli
    dermatozlar,               ve nitro, klornitro, amino, azo, hidroksi
    - Arsenik hiperkeratozu, yine-          ve sulfo türevleri,
    leyen mekanik irritasyonlar v.b.         - Bazı sentetik boya maddeleri,
                         - Fenetiazin türevleri (klorpromazin),
                          antibiotikler (streptomisin, kloramfenikol,
                          pensilin, neomisin v.b.) bazı ilaçlar,
                         - Tetramelithiuramid sülfit, dithickarbonad
                          gibi kauçuk sanayiinde kullanılan bazı
                         yardımcı maddeler,
                         - Organik fosfor, civa ve kükürt türevleri
                          gibi bazı pestisidler, ensektisit olarak
                          kullanılan bütün klor türevleri,
                         - Vanilin, primel, ekzotik tahta çeşitleri,
                          kinin gibi bazı bitkisel maddeler,
                         Fiziksel etkenler :
                         - Metal ve cam çapakları, cam pamuğu
                         asbest hayvan ve insan saçı, kılı v.b.
                         - Işınlar (ültraviyole) ve termik
                         zararlar (soğuk, sıcak),
                         - İyonize ışınlar,
                         Cilt için patojen mikroorganizmalar :
                         - Ciltte bakteriyel enfeksiyon veya mantar
                         hastalığı yapabilen mikroorganizmalar,
                         - Bazı koşullarda (sıcaklık ve nem)
                         Cilt için patojen olan saproditler :
                         (Bu etkenlerle temasa gelinen bütün
                         işler tehlike kaynağı sayılır.)
    (Kesin Tanı İçin:
    1. Ayrıntılı kişisel anamnez ve iş anemnezi,
    2. Klinik bulgu, özellikle hastalığın lokalizasyonu,
    3. Epikutan ve intrakutan testler,
    4. Testler negatif ise, aynı işin yinelenmesiyle ortaya çıkacak nükslerin saptanması önemlidir.
    5. Orthoerjik dermatozlarda testler negatiftir; tanı ilk iki ölçüye göre konur,
    6. Yağ (oil) aknesi tanısı anamneze, lezyonun karakteristik lokalizasyon ve görünümüne bakarak konur.
    7. Klorlu hidrokarbonlarla olan aknelerde yeni maruz kalıştan önlenmelidir her yeni maruz kalıştan çok uzun bir zaman sonra ağır ve inatçı residivler ortaya çıkabilir.)
    C GRUBU
    PNÖMOKONYOZLAR VE DİĞER MESLEKİ SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI (X)
    C - 1, a Slikoz ve silikotuberküloz
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    (Kesin tanı için :- Dispine, öksürük,         - Silisli maden cevheri ve taş-
    balgam göğüste ağrı,      10 yıl      ların delinmesi, çıkarılması,
    - Sağ kalp yetmezliği, kronik         taşınması,
    kor pulmonale,               - Silisli maden cevherleri ve
    - Akciğerlerde infiltrasyon,            taşların parçalanması, öğü-
    fibrosis,                  tülmesi, elenmesi ve her tür-
    - Tüberküloz ile kombinasyon         lü işlenmesi,
                      - Silisli taşların, (şist ocak-
                      ları) kesilmesi, perdahlanma-
                      sı, düzeltilmesi,
                      - Silisli perdahlayıcı, temiz-
                      leyici ve benzeri maddelerin
                      yapımı, bunlarla çalışma,
                      - Korund, cam, porselen, taş,
                      seramik ve ateşe dayanıklı
                      maddelerin yapımı,
                      - Kumtozu kullanılan dökümha-
                      nelerde çalışma (çapak gider-
                      me, yüzey düzeltme, kumlama),
                      - Silisli maddelerden yapılmış
                      zımpara taşları ile perdahla-
                      ma, parlatma, düzeltme,
                      - Kumlama püskürtücüleriyle pas
                      temizleme ve parlatma,
                      - Kumlu zımpara taşlarının yapımı,
                      - Sanayi fırınlarının yapımı
                      ve onarımı (baca duvarcıları),
                      - Silikatlı ve silisli mineral
                      tozlarla çalışma.
                      (Kesin Tanı İçin:
    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisi (35x35 cm. veya hiç olmazsa 10x10 cm. lik film),
    2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testleri (röntgen bulgusu karakteristik olmadan da fonksiyonlar bozulmuş olabilir.)
    3. İş anamnezi ve işyeri incelemesi,
    4. Tüberküloz için bakteriolojik inceleme yapılır.
    (X) Radyolojik teşhis uluslararası pnömokonyoz klasifikasyonuna göre yapılır.
    C - 1, b Asbestoz
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - İrritasyon öksürüğü, dispne,         - Asbest ve asbestili toprak çı-
    göğüs ağrısı, balgam,      10 yıl      karılması, kullanılması, Elyaf-
                      lı materyalin hazırlanması:
    - Akciğerde fibroz plevra plak-         levhalaştırma, eğirme, örme v.b.
    ları, plevral ve plevra ile pe-
    rikard arasında yapışıklıklar,         - Asbest artıklarının işlenmesi,
    kireçlenmeler,
    - Kronik bronşit, anfizem, plö-         - Asbestli doku, karton ve ka-
    rit,                  ğıtların yapımı,
    - Sağ kalp yetmezliği, kronik         - Asbestli çimento (eternit) ve
    kor pulmononale,               elyaflı çimento ürünlerinin
    - Bronşiyal kanserler, plevra         yapımı ve bunlarla çalışma
    ve peritonda mesotheliom,            (kesme, delme, frezeleme, per-
    - Kornea, yutak ve larinkade         dahlama),
    ülserasyon,               - Isı ve ses izolasyonu işleri,
    - Elin volar yüzünde, ayak ta-         - Yapılarda asbestli maddelerle
    banında asbest papillaları            yapım ve yıkma çalışmaları,
                      - Fren balatası yapımı,
                      - Borulara asbestli koruyucu
                      materyalin veya ateşe dayanık-
                      lı boyaların püskürtülmesi,
                      - Talk yerine özellikle lastik
                      sanayinde öğütülmüş asbest
                      tozu kullanılması (bazı talk
                      çeşitlerinde de asbest vardır.)
    (Kesin tanı için :
    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
    2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testlerinden,
    3. Balgamda ve asbest papillarında asbest cisimciklerinin mikroskobik olarak görülmesinden yararlanılır).
    C - 1, c silikatoz
    (Asbest dışındaki silikat tozları)
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    Akut :                  - Minarallerin çıkarılması, elde
    - Dispne,               edilmesi,
    Akut :            1 ay      - Parçalama, öğütme, torbalama
    - Akciğer grafisinde difbüz le-         ve taşıma (talk değirmenleri),
    keler,                  - Lastik sanayi, (temel madde
    Kronik :            10 yıl      % 60 talk ve % 40 lastiktir.)
    Bronşil, dispne               - Kağıt ve linolyum sanayii kar-
    - Akciğerlerde infiltrasyon,            ton fabrikaları bazı elyaflı
    özellikle orta ve alt akciğer            çimento türleri,
    alanlarında küçük taneli            - Deri ve kürklerin işlenmesi,
    nodüler görünüm ve ağ şeklinde         - Personel ve seramik sanayi
    fibroz veya opal gölgeler,            (kaolin),
    ilerlemiş vakalarda anfizemli         - Elektrokimyada izalasyon mad-
    büyük alanlar ve subplevral         deleri, akümülatörler.
    plaklar
    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği         - Parfüm ve kozmetik maddeler ya-
    kronik kor pulmonale.            pımı, sabun fabrikaları, mücev-
                      her yontulması,
                      - Kimya ve ilaç sanayii, permuti-
                      tin suları yumuşatıcı olarak,
                      betonitin absorban olarak kul-
                      lanılması,
                      - Metal sanayiinde olivin ve zir-
                      kon tuzlarının dökümcülükte
                      aşındırma ve dökme işlemlerinde
                      kullanılması, betonit kullanılması,
                      - Bazı boya maddelerinin yapımın-
                      da pigment olarak (ultramarin).
    (Kesin Tanı İçin:
    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
    2. Balgamda talk cisimcikleri bulunmasından yararlanılır.)
    C - 1, d Sideroz
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Öksürük, eforla dispme, az         - Demir cevheri ve okrun elde
    muközlü balgam,         5 yıl      edilmesi, parçalanması işlenme-
    - Fibrojen olmayan sideroz            si,
    (elektrik ark kaynakçıların-            - Okr tozunun parlatıcı olarak
    da)                  kullanılması (ayna yapımı)
    - Radyolojik olarak arborizas-         - Dökümhaneler, haddehaneler,
    yonda artma, düğümcük şek-         - Elektrik , ark kaynağı, elek-
    linde opal görüntü, miller            trik kaynağı v.b. ile kesme,
    yayılma,                  perdahlama, (demir parçaları-
    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği,         nın),
    - Fibröz sideroz (cevher ve okr         - Mağnetik demir oksid yapımı ve
    madencilerinde)               kullanılması.
    - Radyolojik olarak makromo düler
    infitrasyon, psödotümöral görü-
    nüm,
    - Sağ kalp yetmezliği.
    C - 2 Alimünyum ve bileşikleri ile (toz veya duman) bronko-pulmomal hastalıkları
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Öksürük, nefes darlığı,      3 yıl      - Cevherinden alimünyum elde
    - Bronşit,               edilmesi, özellikle boksitten
    - Non spesifik respiratuvar            alüminyum oksidinin elektolitik
    sendrom,               ergitme yolu ile elde edilmesi
    - En fazla akciğerlerin üst            (yapay koruma elde edilmesi).
    ve orta alanlarında lokalize            - Alüminyum tozu elde edilmesi,
    olan, sınırları iyi belir-            özellikle ufalama, eleme ve
    lenemeyen, bazen çizgi ve            karıştırma ile yağsız ince toz
    leke, bazen dumanlı yüzeyler         haline getirilmesi,
    biçiminde görünüm, perihiler         - Alüminyum alaşımlarının yapımı,
    bölgelerin veapekslerin mu-         - Boksit eritme fırınlarındaki
    sap olmaması, ilerlemiş va            artıklarda bulunan pigmentten
    kalarda plev-               mat-
    ra adhezyonları, subplevral            baacılıkta kullanılan bazı boya-
    büller, spontan pnömotoraks,         ların elde edilmesi,
    adhezyonlar sonucu bronşlarda         - Alüminyum hidratın kağıt fabri-
    deformasyon,               kalarında kullanılması (alümin-
    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği,         yum sulfat hazırlanması), pis
    kronik kor pulmonale.            suların temizlenmesi, tekstil
                      sanayiinde empermeabilze edici
                      madde olarak, petrol rafinele-
                      rinde bazı katalizörlerin yapımı
                      ve kullanılması, cam yapımı ve
                      alüminyum ve bileşiklerin çeşit-
                      li alaşımlarda kullanıldığı sa-
                      nayi dalları.
    C - 3 Sert metallerin tozları ile olan bronkopülmoner hastalıklar
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Öksürük, balgam, dispne,            - İçine az veya çok tantal veya
    bronşit, astmatiform nöbet-         titan karbid de katılmış wolfram
    ler,            3 yıl      karbit başta olmak üzere basıt
    - Anfizem, akciğerlerde infilt-         veya kompleks metal karbitlerin
    rasyon, fibrosis, hiluslarda            ince toz haline getirilmesiyle
    genişleme ile birlikte ağ biçi-         ham materyal yapımı,
    minde veya nodüler görünüm,         - Sinterleme işlemi için metal to-
    - Anfizem, kronik for pulmonele,         zunun kobalt tozu ile karıştı-
    sağ kalp yetmezliği,            rılması,
    - Dermatoz.               - Elde edilen karışımın sıkıştı-
                      rılarak şekillendirilmesi,
                      - Ön sinterme ve sinterleme işlem-
                      leri, elmas veya korund çarkı
                      ile düzeltme çalışmaları.
    C - 4 Thomas cürufu ile olan bronkopulmonal hastalıklar
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Akut, subakut veya kronik         - Thomas cürufunun yapay gübre
    bronşit,            3 yıl      olarak kullanılması için parça-
    - Antibiotiklere resistans            lanması, öğütülmesi, ambalajlan-
    pnömoni ve bronkopnömoni.         ması, taşınması, depolanması,
                      diğer maddelerle karıştırılması,
                      serpilmesi,
                      - Thomas cürufunun ısı geçirgenli-
                      ğini azaltıcı tabaka olarak
                      kullanılması.
    C - 5 Mesleki bronşiyal astma
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - Astma nöbetleri (dispne,      1 yıl      Toksik - hipererjik biçim: bazı
    özellikle ekspirasyonda            kimyasal maddelerin solunması
    zorluk), nöbet aralarının            ile:
    normal olması.               - İzosiyanat, akrolein, formol,
                      klor platinat, parafenilendia-
                      min, dia-
    - Anfizem, kronik korpulmonale.         zometan, fitalik asit anhidridi,
                      risin, gom arabik, ipeca cuanhae
                      ekstresi gibi.
    (Kesin tanı için:
    1. İşyeri incelemesiyle etkeni saptanır.
    2. Provokasyon testleri le nöbetçi etkenle provoke edilir.
    3. Yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)
    C - 6 Bissinoz
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    - İş haftası birinci gününde gö-   15 gün      - Pamuk tozu ile temas, pamuk iş-
    ğüs sıkışması duygusu, dispne,         lenmesiyle ilgili çalışmalar,
    öksürük, balgam, konjonktiva-         öncelikle tekstil sanayiinde
    larda ve burun mukozasında ir-         çırçır, harman - hallaç, tarak,
    ritasyon, ateş "pazartesi ateşi",         vater bölümleri,
    - Bu belirtilerin sıklaşması, sü-         - Keten ve kendir işlenen işyerle-
    rekli hale gelmesi,               ri, fabrikalar, özellikle bunla-
    - Dispne, anfizem, kronik obs-         rın ıslatma, soyma, yumuşatma ve
    trüktiv akciğer hastalığı tab-         iplik bölümleri.
    losu,            3 yıl
    - Sağ kalp yetmezliği, kronik
    korpulmonale.         3 yıl
    (Tanı için yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)
    D GRUBU
    MESLEKİ BULAŞICI HASTALIKLAR
                 Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------
    D 1. Helminthiasis
    - Ankilostomiasis         3 ay      - Tünel ve yeraltı maden işleri,
    - Necatoriasis         3 ay      pirinç tarlalarında, killi, nem-
                      li toprak zeminde çalışmalar.
    D 2. Tropik hastalıklar
    - Malarya,         40 gün      - Bu gibi hastalıkların saptandığı
    - Amobiasis,         30 gün      ve tedavi edildiği sağlık örgüt-
    - Sarı humma,         10 gün      lerinde ve kurumlarında veya bu
    - Veba,            10 gün      hastalıkların patojen ajanları
    - Rekürrent ateş,         12 gün      ile çalışılan laboratuvarlardaki
    - Dank,            10 gün      sağlık görevlerinde ve araştır-
    - Leishmanioz,         7 ay      malarında çalışmalar.
    - Frambosie,         8 hafta
    - Lepra,            25 yıl
    - Lekeli humma,         20 gün
    - Riketsiöz,         20 gün
    D 3. Hayvanlardan insana bulaşan hastalıklar
    - Bruselloz,         6 ay      - Hayvan gütme, bakma, terbiye et-
    - Tetanoz,         30 gün      me, veterinerlik hizmetleri,
    - Şarbon,         30 gün      - Hayvanlardan elde edi-
    - Salmonella enfeksiyonları,   30 gün      len materyelle veya hay-
    - Weli hastalığı,         14 gün      van artıklarıyla yakın
    - Kuduz,            2 yıl      temas, bunların işlenme-
    - Ornithozlar, psittakoz,      30 gün      si, saklanması, taşınma-
    - Rekurrent ateş,         12 gün      sı (ahır, mezbaha, hay-
    - Şap hastalığı,         10 gün      van taşımacılığı, vete-
    - Çiçek,            12 gün      riner hastaneleri, kasap
    - Q humması,         30 gün      sakadatçı, sucukçu, et
    - Lekeli humma,         20 gün      ve balık konserveciliği,
    - Ekinokok humması,      1 yıl      süt ve süt mamullerinin
    - Ruam,            1 ay      işlenmesi, mutfak işle-
    - Bovin tipi tüberküloz.      1 yıl      ri, hayvan derisi, kılı,
                      yelesi, yünü, kemik v.b.
                      nin işlendiği, toplandı-
                      ğı, yok edildiği v.b.
                      yerlerdeki çalışmalar.),
                      - Laboratuvarlarda bu has-
                      talıkların etkenleriyle
                      veya hastalanmış hayvan-
                      lardan alınmış biyolojik
                      materyalle yapılan çalışmalar.
    D 4. Meslek gereği enfeksiyon hastalıklarına özellikle maruz kişilerdeki enfeksiyon hastalıkları
    - Viral hepatit,         6 ay      - Hastane, dispanser,
    - Tüberküloz,         1 yıl      poliklinik araştırma la-
                      boratuvarı v.b. sağlık
                      kurumlarında çalışmalar.
    E GRUBU
    FİZİK ETKENLERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI
    E- 1 İyonlayıcı ışınlarla olan hastalıklar
    1 - Elektromanyetik ışınlar (röntgen ve gama ışınları)
    2 - Korpüsküler ışınlar (alfa, beta ışınları, nötron ve protonlar), Laser ışınları
              Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ---------------------------------------------
    1. Akut ışın sendromu      2 ay      - Röntgen ışınları, radyo-
    a. 400 radlık doz ile (1 rad: iyo-         aktif elemanlar, siklotron
    nize ışın etkisindeki cismin bir         ve betatron gibi hızlandı-
    gr. nın soğurduğu 100 erg'lik         rıcılarla tıbta tanı ve
    enerjiye eşittir):               tedavi,
    1 inci faz (inisyal faz): iki-üç         - Sanayi röntgenografisi,
    günlük bir süre ile bulantı, kus-         - Kristallografi,
    ma, yorgunluk, geçici hiperlökositoz,      - Gama ışınları fotografi-
    lenfopeni,               si,
    2 nci faz (latent faz): üç haftalık bir         - Kalınlık ve kapanma öl-
    süre içinde genel belirtiler azalır, len-      çümleri,
    fopeni artar, sonra ilerliyen ağır bir gra-      - Sondaj ve yer saptama
    nulositopeni, tromboteni ve orta derecede      gereçleri,
    bir anemi,               - Radyoindikatörler,
    3 üncü faz (kritik faz): üç haftalık bir süre      - Elektrostatik yüklerin
    ile genel belirtiler: ateş, enfeksiyon odakları,      yok edilmesi,
    adinami, baş ağrısı, granulositopeni, trombo-      - Luminasan boyalar,
    neni artar,               - Cerrahi gereçlerin steri-
                      lizasyonu,
                      - Besin maddelerinin kon-
                      serve edilmesi,
                      - Bazı analiz yöntemlerinin
                      uygulanışı,
                      - Radyoaktif minerallerin
                      çıkarılması ve işlenmesi,
    rajiler ve mide- barsak kanalı         - Reaktörlerde araştırma ve ener-
    şikayetleri,               ji sağlama,
    4 üncü faz: olgu iyiye giderse         - Radyoaktif maddelerin elde edil-
    dinlenme fazında belirtiler ve         mesi ve kullanılmasına yarayan
    hematolojik dinlenme fazında belirtiler      kuruluşlar,
    ve 4 üncü faz: olgu iyiye giderse         - Işınlandırılmış atom yakıtları-
    hematolojik değişiklikler geriler, veya      nın tekrar işleme sokulması,
    ağırlaşan enfeksiyon veya kanamalarla      - Atom artıklarının yokedilmesi,
    ölüm.                  - Radyoaktif materyalin taşınması,
    b. 700-800 rad'lık ve daha yüksek doz      - Araştırma laboratuvarları.
    ile:
    Mide-barsak kanalı bozuklukları çok
    belirlidir, genellikle letaldir,
    - Birkaç bin rad ile adinami, ataksi,
    kramplar ile ilk 48 satte ölüm.
    c. 200 rad ile: hastane tedavisi ge-
    reklidir.
    d. 75 rad altında: görünür, klinik
    belirti yoktur, sadece kan tablosunda
    bazı değişiklikler olur.
    2. Deri ve mukozalara etki      3 ay
    - Sınırlı bir deri bölgesine ve 500
    rad'dan aşağı bir ışınlama söz konusu
    ise organ zararı yoktur.
    - 600 rad'dan on-ondört gün sonra eritem
    ondört günde kaybolur, hiperpigmentasyon
    bırakır,
    - 800 rad ile eritem, deskuamasyon, en
    fazla üçüncü haftadadır, altı haftada
    kaybolur, kalan pigmentasyon daha çok ve
    daha süreklidir (kuru dermit),
    Eksüdatif ışın dermiti:
    Bir defalık 100 rad'lık dozdan sonra
    olur, eritemli büllü, eksudalı deskuamasyon
    2 nci derece yanık, 2 ayda spontan sikat-
    ris meydana gelir, pigmentasyon ve telen-
    jektaziler kalır.
    Gerçek ışın dermiti: ağrılı ülserler var-
    dır, bunların sikatrisleşmesi aylar sürer
    ve ağır zararlar kalır.
    Akut ışın dermiti: kısa sürede birkaç bin
    rad ile olur, hemen ağrılı bir hiperemi,
    birkaç saatte
    Kızarma, şişme ve radyodermit.
    Geç ışın zararları : bir defada
    500 rad'a maruz kalan bir cilt
    kısmında sonradan en ufak bir
    doz bile (örneğin güneş ışınları)
    ağır zararlara yol açar,      5 yıl
    - Kronik radyodermitte ciltte
    epitelyoma spinesellülare ge-
    lişebilir.
    3. Göze etki:         5 yıl
    - 500 rad ile bir haftada göz
    kapağı iltihabı ve konjonkti-
    vit, daha sonra kornea ilti-
    habı, nekroz, telanjektazi,
    bulbusda ülserasyon, ret-
    raksiyon, maruz kalma uzar-
    sa lensde bulanıklık.
    4. Hemetopoeze etki (kronik) :   10 yıl
    - Spesifik değildir; panmiye-
    lopati, aplastik anemi, löko-
    peni, lökositoz.
    - Lökozlar.
    5. Kemiklere etkı         10 yıl
    - Nekroz ve spontan fraktürler
    - Kötü tabiatlı (maligne) tü-
    mörler, osteosarkom, parana-
    sal sinüslerde, processus mas-
    toidus'de tümörler,
    6. Akciğer kanseri :      10 yıl
    - Bronşiyal karsinom gibi,
    7. Gonadlara etki :      2 yıl
    - Geçici veya sürekli sterilite,
    amenore, oligo veya azosper-
    mi, fertiliteyi azaltan en
    küçük doz 150 rad'dır.
    Kesin tanı için:
    1. Dıştan etki yapan ışınların ölçülmesi, parsiyel ve global dozimetri, 2. İç kontaminasyonun ölçülmesi için total veya parsiyel beden spektrometrisi yapılır.
    3. Işına maruz kalınan işlerde çalışanların özel kuruluşlar tarafından sürekli denetimin ve hastalıkları halinde bu denetimi sonuçlarından yararlanılır.)
    E - 2 Enfraruj ışınları ile katarakt
              Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Lensin arka kutbundan başlı-   3 yıl      - Cam sanayiinde ergimiş cam, çe-
    yan bulanıklık, ön kapsüldeki         lik yapımında ve dökümhanelerde,
    yüzeysel lamellerinin ayrıl-            ergimiş ve akkor haline gelmiş
    ması, bulanıklığın bütün lense         her türlü maden karşısında ça-
    yayılması, görme zorluğu,            lışma, haddehaneler,
    - Yüz cildinde kahverengi, kır-         - Saç yapımı, karpit yapımı,
    mızı pigmentasyon, telenjek-         - Ergimiş materyalin içinde bulun-
    taziler.                  duğu kaplar (ergitme fırınları,
                      potalar).
    E - 3 Gürültü sonucu işitme kaybı
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Korti organındaki sensor-      6 ay      - Çekiçle, özellikle hava basınçlı
    yel hücrelerin zarara uğra-            çekiçlerle kaporta ve perçin iş-
    masına ve kokleadaki deje-            leri,
    neratif değişikliklere bağlı,            - Metallerin, saç levhaların had-
    çoğu kez iki taraflı irrever-            delenmesi, perdahlanması, yüzey-
    sibi, maruz kalma sona erdik-         lerinin düzeltilmesi, buhar ka-
    ten sonra ilerlemeyen işitme         zanlarındaki kazan taşlarının
    zorluğu veya kaybı, gürül-            parçalanıp çıkarılması, hava bas-
    tüye uzun süre maruz kalmada         malı kumla temizleme ve metal püs-
    iki dönem vardır :               kürtme işlemleri,
    a. İşitme yorgunluğu :            - Kakma, zımbalama, çekişleme, per-
    - Salt sensoryel, geçici bir işit-         çinleme,
    me azlığıdır,               - Bazı testereler ve planya makine-
    b. Manifestasyon dönemi :            leri,
    - İşitme azlığı veya kaybı irre-         - Dokuma tezgahlarında mekik vurma-
    versibidir, odiogramda tipik         sı, tekstil sanayiinde gürültü
    olarak başlangıçta 4000 Hz.            yapan diğer makine ve tezgahlar,
    lik frekanslarda -V- şeklinde         - Maden cevherlerinin parçalanması,
    bir düşme görülür, sonra bu         kırma değirmenler, çekiçli, bil-
    500-2000 Hz. lik frekans alan-         yalı değirmenler, titreşimli elek-
    larına da yayılır; konuşmayı         ler,
    işitme zorluğu bu alanlarda            - Metal taşıyıcıların otomatik yük-
    ortalama 35 desibellik bir            lenmesi,
    işitme azalmasına uyar.            - Taş kesme,
                      - Gaz türbinleri, kompresörler, as-
                      piratörler,
                      - Şahmerdan, buldozer, ekskavatör
                      gibi gürültülü araçlarla yapılan
                      çalışmalar (cadde, ev yapımı v.b.)
                      - Motorların (pistonlu, jet v.b.)
                      muayene edildikleri ve onarıldık-
                      ları, teste tabi tutuldukları işyerleri,
                      - Tarak dubaları, demiryolu, deniz-
                      yolu araçlarında kullanılan diezel
                      motorları makine daireleri,
                      - Havayolları (yer personeli, maki-
                      nistler, uçucu personel v.b.)
                      - Taşınabilir motorlu testerelerle
                      ağaç kesimi,
                      - Müzikçiler (caz).
    (I - Gürültü zararlarının meslek hastalığı sayılabilmesi için gürültülü işte en az iki yıl, gürültü şiddeti sürekli olarak 85 desibelin üstünde olan işlerde en az 30 gün çalışılmış olmak gereklidir.
    II - Kesin tam için:
    1 - Bilateral eşit odiogramı Yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında 40 yaşından sonra her yaş için yarım desibellik düşme fizyolojik azalma olarak hesaplanmalıdır.
    2 - Odiometre, konuşma ve ton odiometresi olarak yapılmalıdır, fısıltı sesi ile yapılan konuşma odiometrisinin değeri yoktur.
    3 - İş yerinde sağlığa zarar verecek derecede gürültü bulunduğu saptanmalıdır.
    4 - Varsa işe girişte ve periodik kontrol muayenelerinde çekilmiş odiogramlardan da yararlanılmalıdır.
    5 - İşitme zararına yol açan travmatik, toksit, medikamentöz ve dejeneratif diğer etken ve nedenler giderilmelidir.)
    E - 4 Hava basıncındaki ani değişmelerle olan hastalıklar.
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    Akut:            3 gün      - Yükseklerdeki uçuşlarda
    - normal basınçtan yüksek basın-         uçak iç basıncının ani
    ca ani geçişte baş ağrısı, ku-         olarak düşmesi,
    lak ve diş ağrıları (özellikle            - Yüksek basınçlı ortamda
    sağlam olmayan dişlerde), den         (caisson) çalışma,
    ge bozukluğu,               - Solunum cihazları taşı-
    - Normal basınçtan alçak basınca         yan dalgıçlar,
    ani geçişte kulaklarda, yüz si-         - Bunların süratle normal
    nüslerinde, ağrı, karın ağrıla-         basınçlı ortama geçmele-
    rı, bilinç kaybı,               ri (son iki durum için).
    - Yüksek basınçtan normal basın-
    ca ani geçişte kaşıntı, subku-
    tan anafizem, kas ve eklem ağ-
    rıları, dispne, kulak çınlaması,
    - İşitme kaybı, baş dönmesi, hi-
    pertermi, ödem, taşikardi
    stenokardi, asfeksı, gaz am-
    bolosi, sonucu miyokard infark-
    tüsü, nervöz bozukluklar, (öfo-
    rı, psişik bozukluklar, epilep-
    si, felçler),
    - Felçler (en çok alt ekstremi-
    terlerde) ve (Menier sendromu
    kalıcıdır)
    Geç zararlar:         10 yıl
    - Kemik nekrozları, epifizlerde
    deformasyon (en fazla pelvis
    ve omuz kemik ve eklemlerinde)
    (Gerektiğinde rutin radyografik muayene yanında femur ve humerus başı tomografisinden yararlanılır.)
    E - 5 Titreşim sonucu kemik - eklem zararları ve anjönöratik bozukluklar
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Sırt ve bel ağrıları, ver-            - Yapı makina ve araçlarını
    tebralarda artrozik değiş-            kullanma,
    meler, disk hernisi, visse-            - Helikopterle uçuş,
    roptoz,            2 yıl      - Zeminde titreşime yol açan
    - Dirsekte kemik-eklem zarar-         sabit makineler,
    ları (eklem aralığında da-            - Elle kullanılan hava kompre-
    ralma, ekzostoz, osteoliz,            sörlü gereçler (testere,
    ostooskleroz). Ayni şeyler            freze, zımparalama, perdah-
    daha ender olarak omuz ve            lama, delme v.b. makineleri)
    el eklemlerinde görülür,            bunların madenlerde, taş
    - El bilek kemikleri zarar-            ocaklarında, tersanelerde
    ları:                  çelik sanayiinde, metalurji-
    ağrı, el gücünde azalma, os-         de, yapı işlerinde, ormancı-
    teokondroz, Kienböck hasta--         lıkta kullanılmaları,
    lığı, fraktür, psödoartroz,            Ayakkabı sanayiinde, derile-
    - Vasomotor bozukluklar, par-         rin düzeltilmesinde vibras-
    maklarda iskemi, sensi bilite,         yonlu makina kullanılması.
    bozuklukları, ağrı, Raynaud
    sendromu, ender olarak gang-
    ren,
    - Yüksek frekanslı vibrasyon-
    larda (dakikada 10.000 -
    50.000 gibi) : elde ve par-
    maklarda trofik ve sensitiv
    bozukluklar, parestezi,
    kramplar, kaslarda atrofi,
    (Kesin Tanı için:
    1. Kemik- eklem zararlarında; radyografik inceleme,
    2. Anjionorotik bozukluklarda;
    a. Termoelement aracılığı ile orta parmağın dorsal yüzünde cilt sıcaklığı ölçümü " vardiyanın sonunda başlangıçtakinden 5-6
    C fazla olmalı"
    b. Bağlanarak 2 dakika dolaşımı durdurulmuş parmağın tekrar ısınması için 75 saniyeden fazla zaman geçmesi,
    c. Parmak pletismografisi,
    gibi yöntemlerden de yararlanılır.)
    E - 6, a Sürekli lekal baskı sonucu artiküler bursaların hastalıkları
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Aşağıda belirtilen bölgeler-   3 ay      - Diz çökerek yapılan çalışma-
    deki burs cidarlarında kalın-         lar (yer temizleyicileri,
    laşma, eksuda, hemoraji, hig-         parke döşeyiciler, bahçivan-
    rema, kronik bursit, kireçlen-         lar, bazı onarım işleri, kal-
    me, hareket zorluğu, üstteki         dırım döşeyicileri),
    ciltte indurasyon, iltihap,            - Ata binenlerde,
    ağrı, fistül.               - Terzilerde,
    - Bursitis prepatellaris,            - Marangozlarda,
    - Dizin iç yüzeyinde bursit,            - Madencilerde,
    - Eksternal malleolar bursit,            - Dirsek dayalı olarak çalışan-
    - Presternal bursit,            larda,
    - Boyun vertebraları proses-
    sus spinalislerinde (önce-
    likle servikal 7 de) ve
    supakremiyodeltoidal bur-
    sit,
    - Retro-olekraneat bursit,
    E - 6, b Aşırı yükleme sonucu veter, veter kılıfı ve periest hastalıkları
    A. Tendosinovit
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Aşağıda belirtilen bölge-      3 ay      - Garson, kasiyer, ciltci,
    lerde lokal şişme, ağrı            piyanist, dikişçi, daktilo,
    hareket lokal şişme, ağrı,            arabacı, çamaşırcı v.b.
    hareket zorluğu, palpas-            - Sürekli kaldırma, çekme iş-
    yonla krepitasyon. (par-            leri, ağır eşya taşıma, kü-
    makta ve en fazla başpar-            rek çekme,
    makta),                  - Piyanist, duvarcı, trampet-
    - Ekstansor kasların veter            çilerde,
    kılıfının daralması ile            - Kolun iş gereği sürekli ab-
    sitenozan tendosinovit            düksyon durumunda olduğu
    gelişebilir sponton ve-            hallerde,
    ya basma ile şiddetli,
    ağrı, ilerleyen ve
    irreversibi hareket sı-
    nırlanması (Quervain
    hastalığı)
    - Dirsek tendosinoviti
    - Müskülüs fleksor kar-
    pi radiyalis ve müskü-
    lüs ekstansor karpi
    ulnaris tendesineviti,
    - Müskülüs supraspinatus,
    müskülüs tibiyalis ante-
    riyör tendosineviti.
    B. Periostit
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Kasların kemikleri ya-      3 ay      - Uzun saplı gereçlerle (çe-
    pıştıkları yerlerdeki            kiç, uzun tornavida, somun
    priost'un aşırı yük-            anahtarları v.b.) çalışma-
    lenmesi ve yineleyen            larda, taş kırma, duvarcı-
    periost yırtılmaları               lık, toprak kazımı, elle
    sonucu lokalize ve şid-            ağır kaldırma v.b. işlerde.
    detli ağrı, hareket               - Ön kol kaslarının aşırı yük-
    zorluğu, epikondilit            lenmesini gerektiren işler,
    (tenis dirseği)               - Uzun zaman yürüyen veya
    - Metatarsların periostiti,            ayakta duranlarda,
    - Olekranalji (triseps ala-            - Yıkma çekiçleriyle çalışan-
    nında periostit),               larda,
    - 2 ve 3 üncü metakarp böl-            - Raspa, perdahlama v.b. iş-
    gesi, ön kol fleksor kas-            lerde.
    ları periostit,
    - Ayrıca omuzda, Aşil veteri
    bölgesinde, krista ilyaka
    ve vertabraların prosessus
    apinalislerinde de perios-
    tit olabilir.
    E - 6, c Maden ocağı ve benzeri işyerlerindeki meniskus zararları
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Yineleyen mikrotravmalarla   3 ay      - Uzun süre diz çökerek veya çö-
    meniskus, kısmen veya tama-         melerek yapılan işler (maden
    men eklem yüzeyinden ayrıl-         ocağı işçileri, yer döşemecile-
    ma, ağrı, ani eklem hare-            ri, parkeciler, kaldırım döşe-
    ketsizliği, eklem faresi            yiciler v.b.)
    oluşumu.
    E - 6, d Fazla zorlama sonucu vertebra prosessuslarının yırtılması
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Boyun alt ve göğüs üst böl-         - Kürekle çalışma,
    gelerindeki vertebralar            - Ağır yük taşıma.
    presuslarında yırtılmalar,
    ağrı ve hareket zorluğu      1 ay
    E - 6, e Sürekli lokal baskı sonucu sinir felçleri (genellikle yüzeysel seyreden motor sinirlerde)
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - Aşağıda belirtilen sinirle-      6 ay   - Hava kompresyonlu gereçlerle
    rin seyrettiği yerlerde yor-         çalışma,
    gunluk, parestezi, uyuşma,         - Dirseklere dayanarak veya avuç-
    karıncalanma, motorik felç ve      lardan güç alınarak yapılan iş-
    trofik bozukluklar,            ler; süt sağma, klişecilik, cam
    - Nervus ulnaris ve nervus me-      kesme ve yontma keski ile ça-
    dianus felci               lışma, ayakkabıcılık, telefon
    - Karpal tünel sendromu (nervus      santralcılığı,
    medianus felci ile ilgili)         - Ağaç kesme, demircilik kürekle
    - Nervus torasikus longus, ner-      çalışma, spor (disk, çekiç,
    vus dolsalis skapula, nervus         cirit),
    aksillaris felçleri,            - El bileğinin sürekli, aşırı
    - Nevrus fibularis kommunis         ekstansiyonu ile yapılan işler
    felci,               (ütü, çamaşır yıkama, kumaş ve-
    - Nervus tibialis felci,            ya başka maddeleri kesme, biç-
    - Nevrus radialis felci (ender).         me, bisiklete binme.)
                      - Ağır yüklerin omuzda taşınması
                      (hamallık, mobilya, çuval taşıma),
                      - Uzun süre çömelerek çalışma
                      (taş parke döşeme, asfaltlama
                      işleri, bahçivanlık, kundura
                      mağazası tezgahtarlığı).
                      - Yere dayanarak diz çökmüş du-
                      rumda çalışma (parke, fayans,
                      v.b. döşeme, bahçıvanlık).
                      - Müskülüs brakiyoradiyalis'in
                      yineleyen kontraksiyonu ile
                      yapılan işler (trampet çalma,
                      şöförlük v.b.)
    (Kesin tanı için elektrodiyagnostikten yararlanılır.)
    E - 6, f Kas krampları
                Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri   süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------
    - İş gereği yapılması gereken         - Belirli kas veya kas grupları-
    hareket ile ilgili kas veya         nın sürekli olarak aynı hare-
    kas gruplarında tonik kramp         ketinin yapılması sonucu yük-
    oluşumu          1 ay      lendiği haller (daktilo, te-
                      leks, telgraf maniplesi, v.b.
                      ile çalışma), müzisyenler
                      (keman, piyano v.b.) bale ya-
                      panlar, devamlı yün ve pamuk
                      eğirme v.b.
    E - 6 grubundaki bütün arızalarda kesin karar için etraflı bir iş analizi ve arıza ile saptanan çalışma şekli arasında tam bir uygunluk gereklidir.
    E - 7 Maden işçileri nistagmusu
                   Yükümlülük
    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   
    ---------------------------         ---------      ------------------------------------------------------
    - Çok defa rotasyon nistagmusu,         - Yeraltında uzun süre çalışan-
    bazen vertikal, ender olarak            larda,
    horizontal veya eğri nistagmus-         - Karanlıkta uzun süre çalışan-
    tur. Yukarı bakma ile artar,            larda,
    aşağı bakma ile azalır; frekan-         - Gözün uzun süre belli bir nok-
    sı dakikada 100-400 arasındadır.   6 ay      taya bakmasını gerektiren
                         işlerde, (lokomotif, makinist
                         v.b.)
    - Görme bozukluğu, baş dönmesi,
    akomodasyon bozukluğu, güvensiz-
    lik duygusu.