GIDA HİJYENİ YÖNETMELİĞİ


GIDA HİJYENİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
           Amaç
                       MADDE 1-(1)Bu Yönetmeliğin amacı, gıda işletmecilerince birincil üretim aşamasından nihai tüketiciye sunuluncaya kadar uyulması gereken gıda hijyen şartlarına ilişkin genel kuralları belirlemektir.
           Kapsam
           MADDE 2-(1) Bu Yönetmelik; birincil üretim aşaması dâhil olmak üzere üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında gıda hijyenini sağlamak üzere gıda işletmecisinin uyması gereken genel hijyen kurallarını, sorumluluklarını ve yürüttüğü otokontrollere ilişkin usul ve esasları kapsar. Bu Yönetmelik, ihracat kontrolleri ile hayvansal gıdaların hijyen şartlarına ilişkin özel kurallar kapsamında olan gıda işletmecileri için de geçerlidir.
(2)Bu Yönetmelik;
a)Kişisel tüketim amacıyla birincil üretime,
b)Kişisel tüketim amacıyla gıdanın hazırlanması, işlenmesi ve depolanmasına,
c)Üreticisi tarafından küçük miktarlardaki birincil ürünlerin nihai tüketiciye veya nihai tüketiciye arz eden perakende satış yerlerine doğrudan arzına,
ç)Sadece, jelatin ve kolajen üretimi için hammadde sağlayan ve tanım gereği gıda işletmesi kapsamında olan toplama merkezleri ve tabakhanelere,
uygulanmaz.
           Dayanak
           MADDE 3-(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 21 inci, 22 inci, 29 uncu, 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
           Tanımlar
           MADDE 4-(1) Bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan tanımlara ilave olarak 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlar da geçerlidir.
(2) Bu Yönetmelikte geçen;
a)Ambalajlama/Ambalaj: Gıdanın bir kaba doğrudan temas edecek biçimde yerleştirilmesini veya kabın kendisini,
b)Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c)Bulaşma: Bir tehlikeyi veya başlangıcını,
ç)Eşdeğer:Farklı sistemler itibariyle, aynı amaçları karşılama yeteneğinde olmayı,
d)Gıda hijyeni: Tehlikenin kontrol altına alınması ve gıdaların kullanım amacı dikkate alınarak, insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli her türlü önlem ve koşulları,
e)Gıda işi: Kar amaçlı olsun veya olmasın, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından, gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasıyla ilgili herhangi bir faaliyeti,
f)Hermetik olarak kapatılmış kap: Tehlike girişine karşı güvenlik oluşturmak amacıyla hava geçirmez olarak tasarlanmış kabı,
g)İçilebilir su: 17 Şubat 2005 tarih ve 25230 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik”te yer alan özelliklere uygun insani tüketim amaçlı suları,
ğ)İşleme: Isıl işlem, tütsüleme, kürleme, olgunlaştırma, kurutma, marinasyon, ekstraksiyon, ekstrüzyon ya da bunların bir veya bir kaçının birlikte kullanımını kapsayan ve başlangıçtaki ürünü temel olarak değiştiren her hangi bir işlemi,
h)İşlenmemiş ürünler: Koparılan, bölünen, parçalara ayrılan, dilimlenen, doğranan, kemiğinden ayrılan, kıyılan, yüzülen-soyulan, çekilen, kesilen, temizlenen/ayıklanan, trimlenen, kabuğundan ayrılan,  öğütülen, soğutulan, dondurulan, derin dondurulan veya çözündürülen ürünleri kapsayan işlemeye tabi tutulmamış gıdaları,
ı)İşlenmiş ürünler: İşlenmemiş ürünlerin işlenmesi sonucu elde edilen ve üretimleri için gerekli olan veya onlara karakteristik özelliklerini veren bileşenleri içerebilen gıdaları,
i)Kanun : 5996 sayılı “Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu”nu
j)Nihai tüketici: Gıdayı herhangi bir ticari iş veya faaliyet amacıyla kullanmayacak olan en son tüketiciyi,
k)Paketleme/Paket: Bir veya birden fazla ambalajlanmış gıdanın ikinci bir kaba yerleştirilmesini veya ikinci kabın kendisini,
l)Temiz deniz suyu: Doğal, yapay veya arıtılmış deniz suyu veya gıda sağlık kalitesini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemeyecek düzeyde mikro-organizma, zararlı maddeler veya zehirli deniz planktonu içermeyen tuzlu suyu,
m)Temiz su: Temiz deniz suyu ve aynı kalitedeki tatlı suyu,
           n)Tesis: Bir gıda işyerindeki herhangi bir birimi,
ifade eder.
(3)Bu Yönetmeliğin ekindeki terimler; “gerekli durumlarda”, “uygun durumlarda”, “uygun” ve“yeterli”, sırasıyla bu Yönetmelik amaçlarına ulaşmak için gerekli durumlarda, uygun durumlarda, uygun ve yeterli anlamına gelmektedir.
 
 
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler, Genel ve Özel Hijyen Şartları, Gıda İşletmecisinin Genel Sorumlulukları,     Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları ve Resmi Kontroller, Kayıt ve Onay
 
Genel ilkeler
MADDE 5-(1) Gıda işletmecisi için gıdaların hijyen şartlarına ilişkin kuralların belirlenmesinde genel ilkeler aşağıdaki gibidir:
a)Gıda işletmecisi, gıda güvenilirliğinin sağlanmasından sorumludur.
b)Birincil üretimden başlayarak nihai tüketiciye kadar gıda zinciri boyunca gıda güvenilirliğinin sağlanması gereklidir.
c)Ortam sıcaklığında güvenilir bir şekilde muhafaza edilemeyen özellikle dondurulmuş gıdalarda, soğuk zincirin korunması gereklidir,
ç)Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerine dayanan prosedürlerin iyi hijyen uygulamaları ile birlikte uygulanmasından gıda işletmecisi sorumludur.
d)İyi uygulama kılavuzları gıda işletmecisine, gıda zincirinin tüm aşamalarında gıda hijyeni kuralları ve tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerine uyum için yardımcı olan önemli bir araçtır.
e)Bilimsel risk değerlendirmesine dayalı mikrobiyolojik kriterler ve sıcaklık kontrol ihtiyaçları belirlenir.
f)İthal edilen gıdanın yurtiçinde üretilen gıda ile aynı hijyen kurallarına veya eşdeğer bir kurala sahip olması gerekmektedir.
 
Gıda işletmecisinin genel sorumlulukları
MADDE 6-(1) Gıda işletmecisi, kontrolü altındaki üretim, işleme ve dağıtım aşamalarının tümünün bu Yönetmelikte belirtilen ilgili hijyen şartlarının sağlanmasından sorumludur.
Genel ve özel hijyen şartları
Madde 7-(1) Birincil üretim ve aşağıda belirtilen faaliyetleri yürüten gıda işletmecisi,  ek-1’de yer alan genel hijyen şartları ile birlikte Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği’nde belirtilen özel hijyen şartlarını yerine getirmekten sorumludur.
a)Niteliklerini temel olarak değiştirmemek kaydıyla birincil ürünlerin üretim yerinde taşınması, depolanması ve diğer işlemleri,
b)Bu yönetmeliğin amacına ulaşılabilmesi için gerekli durumlarda, canlı hayvanların taşınması,
c)Bitkisel ürünler, balıkçılık ürünleri ve yaban avı ürünleri söz konusu olduğu zaman, birincil ürünlerin niteliklerini temel olarak değiştirilmemek kaydıyla, üretim yerinden bir tesise teslimine kadar taşınmasına ilişkin faaliyetler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen faaliyetleri takiben, gıdanın üretim, işleme ve dağıtım aşamalarından birini yürüten gıda işletmecisi, ek-2’de yer alan genel hijyen şartları ile birlikte Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği’ndebelirtilen özel hijyen şartlarını yerine getirmekten sorumludur.
(3) Gıda işletmecisi, faaliyetinin gerektirdiği durumlarda, aşağıdaki hijyen şartlarına uymakla sorumludur.
a) Gıdalar için belirlenen mikrobiyolojik kriterlere uymak,
           b) Bu Yönetmelik çerçevesinde ilgili prosedürleri uygulamak,
           c) Gıdalar için sıcaklık kontrolü şartlarına uymak,
           ç) Soğuk zinciri korumak ve kayıt altına almak,
d) Numune almak ve analiz etmek veya ettirmek.
(4)Gıda işletmecisi, numune alma ve analiz metodu olarak, mevzuatta belirtilen uygun metotları veya bu tür metotların bulunmaması halinde elde edilen sonuçlara eşdeğer sonuç sağlayan ve uluslararası kabul görmüş kurallar veya protokollere göre bilimsel olarak doğrulanmış referans metotları kullanabilir.
(5)Gıda işletmecisi, bu Yönetmelik yükümlülüklerini yerine getirmek üzere iyi uygulama kılavuzlarını kullanabilir.
Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları
Madde 8-(1)Gıda işletmecisi, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerine dayalı prosedürleri veya kalıcı bir prosedürü uygulamaya koyar, uygular ve sürdürür. 
(2)Tehlike analizi ve kritik kontrol noktalarıaşağıdaki yedi temel ilkeyi içerir;
a)Önlenmesi, elemine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi gereken tehlikelerin belirlenmesi,
b)Bir tehlikenin önlenmesi veya elemine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi için kontrolün temelini oluşturan aşama veya aşamalarda kritik kontrol noktalarının belirlenmesi,
c)Belirlenen kritik kontrol noktalarında, tanımlanan tehlikenin önlenmesi, elemine edilmesi veya azaltılması için, kabul edilebilirliği kabul edilemezlikten ayıran kritik limitlerin oluşturulması,
ç)Kritik kontrol noktalarında etkin izleme prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,
d)Yapılan izlemede kritik kontrol noktasının kontrol altında olmadığını gösterdiği durumlar için düzeltici faaliyet prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,
e) (a), (b), (c), (ç) ve (d) numaralı bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının doğrulanması için düzenli olarak yürütülen prosedürlerin oluşturulması,
f) (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) numaralı bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının kanıtlanması için işletmenin yapısı ve büyüklüğüne uygun belge ve kayıtların oluşturulması.
(3)Üretilen gıdanın işleme yöntemi veya üretimin herhangi bir aşamasında değişiklik yapıldığı zaman prosedürün gözden geçirilmesi, üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması ve bu değişikliklerin kayıt altına alınması zorunludur.
(4)Birincifıkra, sadece birincil üretimden sonra gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımı aşamalarından birini veya bu yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ilgili faaliyeti yürüten gıda işletmecisi için geçerlidir.  
(5)Gıda işletmecisi; 
a)İşletmesinin faaliyet alanı ve büyüklüğünü dikkate alarak, Bakanlıkça talep edildiği şekilde, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartları karşıladığını kanıtlayan bilgi ve belgeleri Bakanlığa sunar.
b)Bu madde uyarınca geliştirilen prosedürleri tanımlayan bütün belgelerin güncelliğini sağlar.
c)Diğer tüm belge ve kayıtları iki yıl süre ile saklar.
(6)Uygulamaya konulan tehlike analizi ve kritik kontrol noktalarına ilişkin hazırlanan planın yerinde eksiksiz olarak uygulandığının ve planın doğru işlediğinin belirlenmesine dair onayın bu amaca yönelik olarak akredite olmuş, bağımsız ulusal veya uluslararası bir kuruluş tarafından yapılması gerekir.
Resmi kontroller, kayıt ve onay
Madde 9-(1)Gıda işletmecisi, Kanun ve bu Yönetmeliğin uygulanması konusunda Bakanlıkla işbirliği yapar.
(2)Gıda işletmecisi gıdanın üretim, işleme ve dağıtım aşamalarından herhangi birinde faaliyet gösteren ve onay kapsamı dışındaki tesisini veya tesislerini Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’te belirtildiği şekilde Bakanlığa bildirerek kayıt altına alınmasını sağlamak zorundadır.  
           (3)Gıda işletmecisi, faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını durdurması durumunda bu durumu üç ay içerisinde, mevcut bir tesisinin faaliyetinde ve tesisi ile ilgili güncel bilgi değişikliklerinde bir ay içerisinde Bakanlığı bilgilendirmek ve Bakanlığın işletmeyle ilgili güncel bilgilere sahip olmasını sağlamak zorundadır.
(4)Gıda işletmecisi, onay kapsamındaki tesisini veya tesislerini Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’tebelirtildiği şekilde Bakanlıkça en az bir defa yerinde denetim yapılarak onaylanmasını sağlamak zorundadır.
                       ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İyi Uygulama Kılavuzları
 
Kılavuzun hazırlanması, yaygınlaştırılması ve uygulanması
Madde 10-(1)Bakanlık aşağıdakoşulları belirtilmiş olan, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerinin uygulanması ile iyi hijyen uygulamalarını içeren iyi uygulama kılavuzlarının hazırlanmasını teşvik eder. Gıda işletmecisinin kullanımına yönelik olarak hazırlanan bu kılavuzlar ihtiyari nitelik taşır.
(2)İyi uygulama kılavuzları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak hazırlanır.
(a)İyi uygulama kılavuzları, Kodeks Alimentarius Komisyonu’nun mevcut olan iyi uygulama kılavuzları ve mevzuat hükümleri göz önünde bulundurularak, Bakanlık, tüketici örgüt temsilcileri ve kılavuzdan etkilenebilecek ilgili tarafların katılımı veya görüşü alınarak gıda sektörü tarafından hazırlanır. 
(b)Birincil üretim ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasındayer alan faaliyetleri yürüten gıda işletmecisine yönelik iyi uygulama kılavuzlarının hazırlanmasında      ek-2’de yer alan hükümler dikkate alınır.
(3)İyi uygulama kılavuzları, Türk Standartları Enstitüsünün himayesinde de hazırlanabilir.
(4)Hazırlanan iyi uygulama kılavuzlarının Bakanlıkçadeğerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
(a)İyi uygulama kılavuzlarının bu maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak hazırlanmış olması,
(b)İyi uygulama kılavuzlarının içeriğinin ilgili sektör tarafından uygulanabilir olması,
(c)İyi uygulama kılavuzlarının, bu Yönetmeliğin 6,7 ve 8 incimaddelerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirebilmesi için kapsadığı gıdalara yönelik ilgili sektöre yol gösterici olması.
 
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İthalat ve İhracat
 
İthalat
Madde 11-(1)İthal edilen gıdaların hijyen şartları, Kanun’un 34 üncü maddesi ve bu Yönetmeliğin 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olmak zorundadır.
İhracat
Madde 12-(1) İhraç veya tekrar ihraç edilen gıdaların hijyen şartları, Kanun’un 34 üncü maddesi ve bu Yönetmeliğin 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olmak zorundadır.
 
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
İstisnai Uygulamalar ve Geçiş Düzenlemeleri
 
Üreticisi ve avcısı tarafından belirli miktardaki birincil ürünlerin satışı
Madde 13-(1)Bakanlıkça kayıt altına alınmış üreticiler tarafından üretilen bitkisel birincil ürünler ile avcılık belgesi düzenlenmiş avcılar tarafından avlanan su ürünleri ve canlı çift kabuklu yumuşakçalar nihai tüketiciye ya da aynı ilçe sınırları dahilindeki yerel satış yerlerine birincil ürünlerin doğrudan satışı yapılır.
(2)Adına avcılık belgesi veya üretici belgesi düzenlenmiş olan üreticiler tarafından üretilen hayvanların etleri üretildiği yerde, avcılar tarafından avlanan yaban domuzu ise ilgili mevzuatına uygun olacak şekilde nihai tüketiciye satışı yapılır.
(3)Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen birincil ürünlerin doğrudan satışına, bu Yönetmeliğin ek-1’de belirtilen hükümleri aranmadan izin verilir.
(4)Bitkisel birincil ürünler hariç olmak üzere üreticisi ve avcısı tarafından satışa sunulacak birincil ürünler ve miktarları Bakanlıkça belirlenir.
(5)Bakanlıkça belirlenen birincil ürünlerin doğrudan tüketiciye satışından üretici sorumludur.
Geleneksel gıdaların üretimi
Madde 14-(1)Geleneksel gıdaların üretiminde, ek-2’de belirtilen genel hijyen kuralları dikkate alınmak şartıyla gıda işletmelerinin altyapı, alet ve ekipman,  üretilecek gıdaya ilişkin istisnai hükümler ile geleneksel gıdalar, Bakanlıkça yayınlanacak Tebliğ ile belirlenir.
 
 
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
 
           Düzenleme yetkisi
           MADDE 15-(1)Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
           Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik
           MADDE 16-(1) 26/9/2008 tarihli ve 27009 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik, 27/8/2004 tarihli ve 25566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmelik, 10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliği’nin sekizinci ve dokuzuncu Bölümü ile Ek-7, 8 ve 9’u, 19/6/2002 tarihli ve 24790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Toptan ve Perakende Satış Yerleri Yönetmeliği, 5/1/2005 tarihli ve 25691 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırmızı Et ve Et Ürünleri Üretim Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik ile 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanatlı Hayvan Eti ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE-(1)Halen faaliyet gösteren gıda işletmeleri, Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren beş yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.
           Yürürlük
           MADDE 17-(1)Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
           Yürütme
           MADDE 18-(1)Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlık yürütür.

EK-1
 
Birincil Üretim ve İlgili Faaliyetler İçin Genel Hijyen Kuralları
 
I.Hijyen kuralları
1) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi birincil ürünlerin sonradan herhangi bir işleme tabi tutulacağını göz önünde bulundurarak, ürünlerin mümkün olduğu kadar bulaşmaya karşı korunmasını sağlamak zorundadır.
           2) Birincil üretici, birincil üretimde ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasındayer alan faaliyetlerde tehlike kontrolüne ilişkin aşağıdaki kapsam çerçevesinde ilgili mevzuatında belirtilen hükümleri uygulamak zorundadır:
           a) Hava, su, toprak, yem, gübre, veteriner tıbbi ürünleri, bitki koruma ürünleri ve biyositler, depolama, muamele ve atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin tedbirleri almak.
b) Zoonozların ve zoonotik etkenlerin kontrolü ve izlenmesini içeren programlar dahil, halk sağlığına etkisi olan, hayvan sağlığı ve refahı ile bitki sağlığına ilişkin tedbirleri almak.
           3) Hayvan yetiştiren, avlayan veya hayvansal birincil ürünleri üreten gıda işletmecisi aşağıdaki tedbirleri almak zorundadır:
           a) Depolama ve yemin muamele edilmesi için kullanılan binalar dahil birincil üretim veya ilgili işletmelerle bağlantılı bir şekilde kullanılan bütün tesislerin, temiz tutulması ve gerekli durumlarda temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi.
           b) Ekipman, kap, konteynır, araç, gemi ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli durumlarda temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi.
           c) Kesimhaneye giden hayvanların ve gerekli durumlarda üretimde kullanılan diğer hayvanların temizliğinin mümkün olan en iyi biçimde yapılması.
           ç) Bulaşmanın önlenmesi için gerekli durumlarda içme suyu veya temiz su kullanılması,
           d) Gıda ile temas eden personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitim almalarının sağlanması.
e) Bulaşmaya sebep olacak hayvanların, haşere ve kemirgenlerin önlenmesi.
           f) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek şekilde depolanması ve işlenmesi.
           g) Yeni hayvanlar getirildiğinde ihtiyati tedbirlerin alınması dahil gıdalarla insanlara geçen bulaşıcı hastalıkların girişinin ve yayılmasının önlenmesi ve bu tür hastalıklara ilişkin salgın şüphesinin Bakanlığa bildirilmesi.
           ğ) Hayvanlardan alınan numuneler veya halk sağlığı için önemli olan diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının dikkate alınması.
           h) Yem katkı maddelerinin ve veteriner tıbbi ürünlerinin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması.
           4) Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden gıda işletmecisi aşağıdaki tedbirleri almak zorundadır:
           a) Ekipman, kap, konteynır, araç, gemi ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli durumlarda temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi.
           b) Bitkisel ürünlerin temizliği ile üretim, taşıma ve depolama şartlarının gerekli durumlarda hijyenik olmasının sağlanması.
c) Bulaşmanın önlenmesi için gerekli durumlarda içme suyu veya temiz su kullanılması,
           ç) Gıda ile temas eden personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitim almalarının sağlanması.
           d) Bulaşmaya sebep olacak hayvanların, haşere ve kemirgenlerin önlenmesi.
           e) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek şekilde depolanması ve işlenmesi.
           f) Bitkilerden alınan numuneler veya halk sağlığı için önemli olan diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının dikkate alınması.
           g) Bitki koruma ürünlerinin ve biyositlerin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması.
           5) Birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi resmi denetim ve kontroller sırasında tespit edilen sorunlara yönelik düzeltici faaliyetleri uygulamak ile yükümlüdür.
          
II. Kayıt tutulması
                       1) Gıda işletmecisi, işletmesinin faaliyet alanı ve büyüklüğüne uygun olarak, tehlikelerin uygun bir biçimde kontrolü amacıyla, uyguladığı tedbirlere ilişkin kayıt tutmak, bu kayıtları iki yıl süre ile muhafaza etmek ve talep edildiğinde Bakanlığa ve alıcıya ibraz etmekle yükümlüdür.
                       2) Hayvanları yetiştiren veya hayvansal birincil ürünleri üreten gıda işletmecisi, asgari olarak aşağıda belirtilen kayıtları tutmakla yükümlüdür:
a)Hayvanlara verilen yemin niteliği ve kökeni.
b)Veteriner tıbbi ürünleri veya hayvanlara uygulanan diğer tedaviler, uygulanış ve geri çekilme dönemlerinin tarihleri.
c)Hayvansal gıdaların güvenilirliğini etkileyebilecek hastalıklar.
           ç)Hayvanlardan alınan numuneler veya halk sağlığı için önemli olan teşhis amaçlı diğer numunelerde yapılan analiz sonuçları.
           d)Hayvanlara ve hayvansal ürünlere uygulanan kontrollere ilişkin tüm raporlar.
                       3)Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden gıda işletmecisi, asgari olarak aşağıda belirtilen kayıtları tutmakla yükümlüdür:
           a)Bitki koruma ürünleri ve biyositlerin her türlü kullanımı.
           b)Bitkisel gıdaların güvenilirliğinietkileyebilecek zararlı organizmalar veya hastalıklar.
           c)Bitkilerden alınan numuneler veya halk sağlığı için önemli olan diğer numunelerde yapılan analiz sonuçları.
                       4)Gıda işletmecisi, kayıtların tutulmasında, veteriner hekim, ziraat mühendisi ve ziraat teknisyeni ve veteriner sağlık teknisyeni gibi konu ile ilgili eğitim almış kişilerden yardım alabilir.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EK-2
 
İyi Hijyen Uygulama Kılavuzları İçin Tavsiyeler
 
1) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen iyi uygulama kılavuzları, birincil üretim ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen faaliyetlerde tehlikelerin kontrolüne ilişkin iyi hijyen uygulamalarına rehberlik eder.
                       2) İyi uygulama kılavuzları; Kanun’da belirtilen ve Bakanlıkça yürütülen izleme ve denetim dahil tüm programlarla belirlenen tedbirleri içerecek şekilde, birincil üretim ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen faaliyetlerde ortaya çıkabilecek tehlikelerle ilgili bilgi ve bu tehlikelerin kontrolüne ilişkin eylemleri içerir. Bu tehlike ve tedbirlerin örnekleri aşağıdaki hususları içerir: 
           a)Mikotoksinler, ağır metaller ve radyoaktif maddeler gibi bulaşanların kontrolü.
           b)Su, organik atıklar ve gübrelerin kullanımı.
c)Bitki koruma ürünleri, biyositlerin doğru ve uygun kullanımı ve izlenmesi;
           ç)Veteriner tıbbi ürünleri ve yem katkı maddelerinin doğru ve uygun kullanımı ve izlenmesi.
           d)Yemin hazırlanması, depolanması, kullanımı ve izlenmesi.
           e)Ölü hayvanların, atık ve çöplerin uygun bir şekilde işletmeden uzaklaştırılması.
f)Gıdalar ile insanlara geçebilecek bulaşıcı hastalıkların girişini önlemeye yönelik               önleyici tedbirlerin alınması ve Bakanlığa bildirim zorunluluğu.
g)Etkin temizlik ve zararlı kontrolü dahil, gıdanın üretimi, işlenmesi, paketlenmesi,        depolanması ve taşınmasının uygun hijyenik şartlar altında olmasını sağlayan prosedürler, uygulamalar ve yöntemler.
ğ)Kasaplık ve üretim amaçlı beslenen hayvanların temizliğine ilişkin tedbirler.
h)Kayıt tutulmasına ilişkin tedbirler.
 
          
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EK-3
 
Birincil Üretim İle İlgili Faaliyetler Hariç Diğer Tüm Gıda İşletmecilerinin Uyması Gereken Genel Hijyen Kuralları
 
GİRİŞ
Bu ekin 5 inci bölümünden 12 nci bölümüne kadar olan bölümleri; gıdanın üretim, işleme ve dağıtımı ile ilgili tüm aşamalarına uygulanır. Diğer bölümler aşağıdaki şekilde uygulanır:
                       1) 3 üncü bölümün uygulandığı işletmeler hariç olmak üzere 1 inci bölümün tamamı, tüm gıda işletmelerine uygulanır.
                       2) 3 üncü bölümün uygulandığı işletmeler ve yemek yenilen yerler hariç olmak üzere      2 nci bölümün tamamı gıdaların hazırlandığı, muameleye tabi tutulduğu veya işlendiği tüm odalara uygulanır.
           3) 3 üncü bölüm, bölümün başlığında belirtilen gıda işletmelerine uygulanır.
                4) 4 üncü bölüm her türlü taşıma faaliyetinde uygulanır.
 
 
                                                                       BİRİNCİ BÖLÜM
Üçüncü Bölümde Belirtilen Gıda İşletmeleri Dışındaki Gıda İşletmeleri İçin
Genel Kurallar
 
                       1)Gıda işletmelerinin; temiz, iyi durumda ve onarımlı olması sağlanır.
                       2)Gıda işletmelerinin yerleşimi, tasarımı, inşası, oturumu ve büyüklüğü bakımından aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
           a)Yeterli bakım, temizlik ve/veya dezenfeksiyona izin verecek, havadan kaynaklanan bulaşmayı engelleyecek veya en aza indirecek ve tüm faaliyetlerin hijyenik olarak yapılmasına uygun ve yeterli çalışma alanı sağlanır.
           b)Kir birikimi, toksik maddelerle temas, gıdanın içine parçacıkların düşmesi ve yoğunlaşma veya yüzeyde istenmeyen küflerin oluşması engellenir.
           c)Bulaşmaya karşı ve özellikle haşere ve kemirgen kontrolü dahil, iyi gıda hijyeni uygulamalarına izin verir.
           d) Gerekli durumlarda, gıdanın uygun sıcaklıklarda muhafazası için yeterli kapasitede depolama şartları ve uygun sıcaklık kontrollü muamele sağlanır ve bu sıcaklıkların izlenmesini ve gerekli durumlarda kayıt edilmesini sağlayacak şekilde tasarlanır.
                       3)Yeterli sayıda, etkin bir drenaj sistemine bağlı sifonlu tuvalet bulunur. Tuvaletler gıdanın muamele edildiği odalara doğrudan açılmaz.
                       4)Uygun bir şekilde yerleştirilmiş ve el temizliği için tasarlanmış, yeterli sayıda lavabo bulunur. El temizleme lavabolarında, sıcak ve soğuk akan su, el temizleme ve hijyenik kurulama maddeleri bulunur. Gerekli durumlarda, gıda yıkama bölümleri el yıkama bölümlerinden ayrılır.
                       5)Uygun ve yeterli doğal veya mekanik havalandırma düzenleri bulunur. Bulaşık alandan temiz alana mekanik hava akımı önlenir. Havalandırma sistemi; filtrelere, temizliği ve değiştirilmesi gereken parçalara kolayca ulaşılabilecek şekilde yerleştirilir.
                       6)Personel tuvaleti, duş ve soyunma odaları ile temizlik ve dezenfeksiyon maddelerinin depolandığı odalarda yeterince doğal veya mekanik havalandırma sağlanır.
                       7)Gıda işletmelerinde yeterli doğal ve/veya yapay aydınlatma sağlanır.
                       8) İstenilen amaca uygun olarak drenaj sistemi kurulur. Drenaj sistemi bulaşma riskini önleyecek şekilde tasarlanır ve inşa edilir. Drenaj kanallarının tamamen veya kısmen açık olması halinde bu kanallar, atıkların kirli alandan temiz alana, özellikle nihai tüketici için yüksek risk oluşturan gıdaların muamele edildiği alanlara doğru veya bu alanların içerisine akmamasını sağlayacak şekilde tasarlanır.
                       9)Gerekli durumlarda, personel için yeterli kapasitede ve sayıdaçalışma kıyafetlerinin hijyenik tanzimine izin veren soyunma, giyinme bölüm ve imkanları ile yeterli sayıda duş bulunur.
                       10)Temizlik ve dezenfeksiyon maddeleri ile kemirgen ve haşere mücadelesinde kullanılan kimyasallar ve ekipmanlar, gıdanın muameleye tabi tutulduğu alanlarda depolanmaz.
 
                                                         
 
İKİNCİ BÖLÜM
Yemek Yenilen Alanlar ve Üçüncü Bölümde Belirtilen Gıda İşletmeleri Dışındaki
 Gıdanın Hazırlandığı, Muameleye Tabi Tutulduğu veya İşlendiği Odalar İçin
Özel Kurallar
 
                       1)Taşıma araçlarının bulunduğu odalar dahil gıdanın hazırlandığı, muameleye tabi tutulduğu veya işlendiği odaların (yemek yenilen alanlar ile 3 üncü bölümde belirtilen gıda işletmeleri hariç) tasarım ve planı, işlemler arasında ve sırasındaki bulaşmaya karşı koruma dahil iyi gıda hijyeni uygulamalarına izin verir. Özellikle:
           a)Zemin yüzeylerinin sağlamlığı korunur, temizlenmesinin ve gerekli durumlarda dezenfeksiyonunun kolay olması gerekir. Zemin yüzeylerinin, su geçirmez, emici olmayan, yıkanabilir ve toksik olmayan maddelerden üretilmiş olması gerekir. Uygun durumlarda, zemin yüzeyleri yeterli drenaja imkan sağlar.
           b)Duvar yüzeylerinin sağlamlığı korunur, temizlenmesinin ve gerekli durumlarda dezenfeksiyonunun kolay olması gerekir. Duvar yüzeylerinin, su geçirmez, emici olmayan, yıkanabilir ve toksik olmayan maddelerden üretilmiş olması ve duvarların işlemlere uygun bir yüksekliğe kadar düzgün bir yüzeye sahip olması gerekir.
           c)Tavanların, tavan olmayan yerlerde çatının iç yüzeyinin ve yüksekte bulunan demirbaş eşyaların kir birikimini önleyecek, yoğunlaşmayı ve istenmeyen küflerin gelişmesini, parçacıkların düşüşünü azaltacak biçimde olması gerekir.
           ç)Pencereler ve diğer açıklıklar, kir birikimini önleyecek şekilde inşa edilir. Dış ortama açılanlara, gerekli durumlarda böceklerin girişini engelleyecek temizleme maksadıyla rahatça çıkarılabilen ekipman takılır. Açık pencerelerin bulaşmaya sebep olabileceği durumlarda, pencereler üretim esnasında kapatılır ve sabitlenir.
           d)Kapıların temizlenebilir, gerekli durumlarda dezenfeksiyonu yapılabilir, düzgün ve emici olmayan malzemeden üretilmiş olması gerekir.
           e)Gıdanın muameleye tabi tutulduğu alanlardaki yüzeylerin ve özellikle ekipman yüzeyleri dahil gıda ile temasta olan tüm yüzeylerin sağlamlığı korunur, temizlenmesi ve gerekli durumlarda dezenfeksiyonunun kolay olması gerekir. Yüzeylerin düzgün, yıkanabilir, korozyona dayanıklı ve toksik olmayan maddelerden üretilmiş olması gerekir.
                       2)Gerekli durumlarda çalışma alet ve ekipmanlarının temizliği, dezenfeksiyonu ve depolanması için yeterli mekanlar sağlanır. Bu mekanların, korozyona dayanıklı malzemeden yapılmış olması, kolay temizlenebilen ve yeterli sıcak ve soğuk su tedarikine sahip olması gerekir.
                       3)Gerekli durumlarda, gıdanın yıkanması için yeterli donanım sağlanır. Gıdanın yıkanması için kullanılan lavabo veya benzeri imkanların 4 üncü bölümün gereklilikleri ile uyumlu, yeterli sıcak ve/veya soğuk içilebilir suya sahip olması, temiz tutulması ve gerekli durumlarda dezenfekte edilmesi gerekir.
 
 
 
 
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çadır, Büfe ve Seyyar Satış Araçları Gibi Taşınabilir ve/veya Geçici Gıda İşletmeleri, Öncelikli Yerleşim Amacı Özel Konut Olan Ancak İçinde Gıdanın Düzenli Olarak Pazara Sunumu İçin Hazırlandığı Bina ve Satış Makineleri İçin Kurallar
 
                       1)Taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri, özellikle hayvanlar, böcek ve kemirgenlerden kaynaklanan bulaşma riskini engelleyecek şekilde tasarlanır, inşa edilir, yerleştirilir, temiz tutulur ve iyi şartlarda korunur.
                       2)Gerekli durumlarda özellikle;
           a)Personel hijyeninin yeterli düzeyde sağlanmasına yönelik olarak ellerin hijyenik bir şekilde yıkanması, kurulanması, hijyen kurallarına uyulması, gerekli durumlarda giysi değiştirme yerleri de dahil olmak üzere yeterli imkanlar sağlanır.
           b)Gıda ile temas eden yüzeylerin sağlamlığının korunması, temizlenmesi ve gerekli durumlarda dezenfeksiyonunun kolay olması gerekir.  Bu yüzeylerin düzgün, yıkanabilir, korozyona dayanıklı ve toksik olmayan maddelerden üretilmiş olması gerekir.
           c)Çalışma alet ve ekipmanlarının temizliği ve gerekli durumlarda dezenfeksiyonu için yeterli imkanlar sağlanır.
           d)Gıda işletmesinde yürütülen faaliyetlerin bir parçası olarak, gıdanın temizlenmesi durumunda bu işlemin hijyenik olarak yapılabilmesi için yeterli imkanlar sağlanır.
           e)Yeterli miktarda sıcak ve/veya soğuk içilebilir nitelikte su tedariki sağlanır.
           f)Tehlikeli ve/veya yenmeyen maddelerin ve sıvı veya katı atıkların hijyenik bir şekilde depolanması ve işletmeden uzaklaştırılması için yeterli düzenleme ve/veya imkanlar sağlanır.
           g)Gıdanın yapısına uygun sıcaklık şartlarının korunması ve izlenmesi için yeterli imkanlar ve/veya düzenlemeler sağlanır.
           h)Gıda mümkün olabildiğince bulaşma riskini önleyecek şekilde yerleştirilir.
 
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Taşıma
 
           1)Gıdanın taşınması için kullanılan araç ve/veya kaplar, gıdayı bulaşmadan korumak için temiz tutulur, bakımlı bir şekilde ve iyi şartlarda muhafaza edilir ve gerekli durumlarda yeterli temizlik ve dezenfeksiyona izin verecek şekilde tasarlanır ve yapılır.
           2)Taşıma araçları ve/veya konteynır içindeki kaplar, bulaşmaya sebep olabileceği için, gıdadan başka herhangi bir maddenin taşınmasında kullanılmaz.
                       3)Gıda ile birlikte başka herhangi bir maddenin veya farklı gıdaların aynı anda birlikte taşınması halinde ve gerekli durumlarda, ürünlerin birbirinden yeterince ayrılması sağlanır.
           4)Sıvı, granül ve toz halindeki dökme gıda; gıdanın taşınması için ayrılmış kaplar ve/veya konteynır/tankerlerde taşınır. Bu tür konteynırlar, gıdanın taşınması için kullanıldığını göstermek amacıyla, “Yalnız gıda maddesi için” şeklinde Türkçe ve/veya Türkçe ile birlikte uluslararası kabul görmüş herhangi bir dil kullanılarak, açıkça görülebilecek, silinmeyecek ve bu amaca yönelik olarak kullanıldığını gösterecek şekilde işaretlenir.
           5)Araçlar ve/veya konteynırlar, sürekli taşınan gıdadan başka herhangi bir madde veya farklı gıdaların taşınmasında kullanılmaları durumunda, bulaşma riskinden kaçınmak için, yüklemeler arasında etkili bir şekilde temizlenir ve gerekli durumlarda dezenfekte edilir.
                       6)Gıdalar, araçların ve/veya konteynırların içine bulaşma riskini en aza indirecek biçimde yerleştirilir ve korunur.
                       7)Gıdaların taşınması için kullanılan araç ve/veya konteynırların, gerekli durumlarda bu maddeleri uygun sıcaklıklarda muhafaza etmesi ve söz konusu sıcaklıkları izlemeye imkan verecek nitelikte olması gerekir.
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ekipman İle İlgili Şartlar
 
           1) Gıda ile teması olan bütün malzeme, alet ve ekipman:
           a) Etkili bir şekilde temizlenir ve gerekli durumlarda dezenfekte edilir, temizlik ve dezenfeksiyon işleminin bulaşma riskini önlemek için yeterli sıklıkta yapılması,
           b) Bulaşma riskini en aza indirmeyi mümkün kılacak biçimde yapılmış ve bu amaca uygun malzemeden üretilmiş olması, çalışır durumda, bakımlı ve iyi şartlarda tutulması,
c) Geri dönüşümlü olmayan konteynırlar ve paketleme malzemeleri hariç ekipmanın, temizliğe ve gerekli durumlarda dezenfeksiyona imkan verecek biçimde yapılmış ve bu amaca uygun malzemeden üretilmiş olması, çalışır durumda, bakımlı ve iyi şartlarda tutulması,
           ç) Ekipmanın ve çevresindeki alanın yeterli temizliğine imkan verecek şekilde yerleştirilmesi gerekir.
           2) Bu Yönetmeliğin amaçlarına ulaşılmasını güvenceye almak için ekipmana gerektiğinde amaca uygun bir kontrol cihazı yerleştirilir.
           3) Ekipman ve konteynırlarda korozyonu önlemek için kimyasal katkı maddelerinin kullanılması gerektiğinde; bu maddeler iyi uygulama ilkelerine göre kullanılır.  
 
 
ALTINCI BÖLÜM
Gıda Atığı
       
 
           1) Gıda atığı, gıda olarak tüketilmeyen yan ürünler ve diğer atıklar, gıda bulunan odalardan birikmelerinden kaçınacak ve mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ortamdan uzaklaştırılır.
           2) Gıda işletmecisinin gıda atığı, gıda olarak tüketilmeyen yan ürünleri ve diğer atıkları,  kapatılabilir/kilitlenebilir konteynırlarda toplaması gerekir. Konteynırların uygun şekilde yapılmış olması, sağlam durumda muhafaza edilmesi, kolayca temizlenmeye ve gerekli durumlarda dezenfeksiyona uygun olması gerekir.
           3) Gıda atığı, gıda olarak tüketilmeyen yan ürünler ve diğer atıklarındepolanması ve işletmeden uzaklaştırılması için gerekli şartlar sağlanır. Atık depolarının, temiz tutulmasına imkan verecek, hayvanlardan, haşere ve kemirgenlerden korunacak şekilde tasarlanması ve kullanılması gerekir. 
           4) Bütün atıkların, mevzuatına göre hijyenik ve çevreye zarar vermeyecek şekilde ortamdan uzaklaştırılması ve doğrudan veya dolaylı bulaşma kaynağı oluşturmaması gerekir.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YEDİNCİ BÖLÜM
Su Tedariki
 
                       1)Gıda işletmesinde kullanılacak su aşağıdaki şartları sağlayacak şekilde tedarik edilir.
           a)Gıdaya bulaşmayı önlemek üzere, her zaman kullanıma hazır ve yeterli miktarda içilebilir su sağlanır.
b)Bütün halde ve işlenmemiş su ürünlerinde temiz su kullanılabilir. Temiz deniz suyu çift kabuklu yumuşakçalar, denizkestaneleri, gömlekliler ve deniz karındanbacaklıları için kullanılabilir. Temiz su aynı zamanda bu ürünlerin dış temizliği için de kullanılabilir. Temiz suyun kullanılması durumunda, gıdaya bulaşma kaynağı olmasını önlemek amacıyla temiz su tedarikine ilişkin imkan ve prosedürlerin olması gerekir.
           2)Yangın kontrolü, buhar üretimi, soğutma ve benzeri diğer amaçlar için içilemeyen su kullanıldığında, bu suyun gerektiği gibi belirlenmiş ayrı bir sistem içerisinde dolaşması ve içilemeyen suyun içilebilir su sistemi ile bir bağlantısının veya içine karışma durumunun olmaması gerekir.
           3) Geri kazanılmış suyun işlemede veya bileşen olarak kullanılması durumunda bulaşma riski oluşturmaması gerekir. Bu suyun kalitesinin gıdanın son halinin sağlığa uygunluğunu etkilemeyeceği hususu Bakanlığa ispat edilmedikçe içme suyuyla aynı standartta olması gerekir.
           4) Gıda ile doğrudan veya dolaylı olarak temas eden buz içilebilir sudan veya su ürünlerini soğutmak için kullanıldığında temiz sudan elde edilir. Buz, bulaşmadan korunacak şekilde üretilir, muameleye tabi tutulur ve depolanır.
           5)Gıda ile doğrudan temas edecek buhar, sağlık için tehlikeli herhangi bir madde içeremez veya gıdayı bulaştırma ihtimali bulunamaz.
           6)Gıdaya hava geçirmeyen konteynırlarda ısı işlemi uygulandığı zaman, ısı işleminden sonra konteynırın soğutulması için kullanılan su, gıda için bulaşma kaynağı olamaz.
 
          
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Personel Hijyeni
 
           1)Gıdanın muameleye tabi tutulduğu alanlarda çalışan bütün personelin, kişisel temizliğini sürdürmeye azami itina göstermesi ve uygun, temiz ve gerekli durumlarda koruyucu kıyafet giymesi gerekir.
           2)Gıda ile taşınabilen bir hastalığı olan veya bu hastalığın taşıyıcısı durumundaki veya bulaşmış yara, deri enfeksiyonları, ağrılar veya ishal gibi şikayetleri olan kişilerin herhangi bir şekilde doğrudan veya dolaylı bulaştırma ihtimali varsa, gıda ile temasına, gıdaları muamele etmesine veya gıdaların muameleye tabi tutulduğu alanlara girmesine izin verilmez.
                       3)Gıda işinde çalışan, gıda ile teması olma ihtimali olan ve bu bölümün ikinci paragrafında bahsedilen belirtileri gösteren kişiler, hastalığını veya belirtilerini ve eğer mümkünse hastalığının sebeplerini gıda işletmecisine bildirir.
 
 
DOKUZUNCU BÖLÜM
Gıdalara Uygulanabilen Hükümler
       
 
                       1) Gıda işletmecisi, canlı hayvanlar ve ürünlerin üretiminde kullanılan diğer maddeler hariç olmak üzere; parazitler, patojenik mikroorganizmalar veya toksinler tarafından kirletilmiş veya bozulmuş veya yabancı madde olduğu veya yabancı maddelerle bulaştığı bilinen ham maddelerini veya bileşenlerini, hijyenik olarak normal tasnif ve/veya hazırlama veya işleme prosedürleri uygulamış olsa dahi, bu hammadde ve bileşenler son ürünü insan tüketimi için uygunsuz hale getireceğinden dolayı kabul etmeyecektir.
           2)Gıda işletmesinde depolanan ham maddeler ve tüm bileşenlerin, zararlı bozulmaları önleyecek ve onları bulaşmadan koruyacak şekilde tasarlanmış uygun şartlarda bulundurulması gerekir.
           3) Gıda işletmecisinin gıdayı; üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, insan tüketimine uygun olmaktan çıkarabilecek, sağlığa zarar veren bulaşmaya veya bulaşma sonucunda tüketimi mümkün olmayan tüm bulaşmalara karşı koruması gerekir.
           4) Haşere ve kemirgen kontrolü için uygun prosedürler uygulanır. Bu prosedürler ayrıca evcil hayvanların, gıdanın hazırlandığı, muameleye tabi tutulduğu veya depolandığı yerlere girmesini önlemek amacıyla da uygulanır.
           5) Patojenik mikroorganizmaların üremesi veya toksin oluşumuna imkan verebilecek ham maddelerin, bileşenlerin, ara ve son ürünlerin sağlık riski oluşturabilecek sıcaklıklarda tutulmaması ve soğuk zincirin kırılmaması gerekir. Ancak, hazırlama, taşıma, depolama, sergileme ve gıda servisi gibi uygulamalara imkan vermek amacıyla, sağlık için bir risk oluşturmamak şartıyla sınırlı süreler için söz konusu ürünlerin dış ortam sıcaklığında bulundurulmasına izin verilebilir. İşlenmiş gıdayı üreten, muamele eden ve ambalajlayan gıda işletmelerinin, ham maddeler ile işlenmiş maddelerin ayrı depolanmasını sağlayacak yeterli genişlikte uygun odalara ve soğuk hava depolarına sahip olması gerekir.
           6)Gıdanın; düşük sıcaklıklarda tutulması veya servis yapılması durumunda, ısıl işlem aşamasını takiben veya herhangi bir ısıl işlem uygulanmamışsa son hazırlama aşamasından sonra sağlık için risk oluşturmayacak sıcaklığa derhal soğutulması gerekir.
           7)Dondurulmuş gıdanın çözündürülmesi, patojenik mikroorganizma gelişimi ve toksin oluşumu riskini en aza indirilecek biçimde ve sağlık için bir risk oluşturmayacak sıcaklıklarda yapılır. Çözündürülme sırasında sağlık için risk oluşturabilecek sıvı akıntılar uygun bir şekilde drene edilir. Gıda, çözündürülme sonrasında patojenik mikroorganizma gelişimi ve toksin oluşumu riskini en aza indirecek biçimde işlenir.
           8)Zararlı ve/veya hayvan yemi dahil yenilemeyen maddeler,  uygun bir biçimde etiketlenir ve ayrı güvenli kaplarda depolanır.
 
 
ONUNCU BÖLÜM
Gıdaların Paketlenmesi ve Ambalajlanmasına
İlişkin Hükümler
         
           1)Ambalajlama ve paketleme için kullanılan materyalin bulaşma kaynağı olmaması gerekir.
           2)Ambalaj materyalleri,  bulaşma riskine maruz kalmayacak biçimde depolanır.
           3)Ambalajlama ve paketleme işlemleri ürünlerin bulaşmasını önleyecek şekilde yürütülür. Uygun durumlarda ve özellikle teneke kutu ve cam kavanoz kullanıldığında, kapların yapısının bütünlüğü ve temizliği sağlanır.
           4)Gıdalar için tekrar kullanılan ambalajlama ve paketleme materyalinin temizlenmesi ve gerekli durumlarda dezenfekte edilmesinin kolay olması gerekir.
 
 
 
 
 
 
 
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Isıl İşlem
 
Gıdanın hermetik olarak kapatılmış kaplarda piyasaya sunulması durumunda aşağıdaki şartlara uyulması gerekir:
                       1)İşlenmemiş bir ürünü işlemek veya işlenmiş bir ürünü daha ileri düzeyde işlemek için kullanılan herhangi bir ısıl işlem yönteminin; işleme tabi tutulan ürünün her tarafını verilen zaman süresi içerisinde istenilen sıcaklığa yükseltmesi ve işlem sırasında gıdanın bulaşmasını önlemesi gerekir.
           2)Gıda işletmecisi, uygulanan yöntemin istenilen amaçlara ulaşabilmesini sağlamak için, otomatik cihazların kullanılması dahil, özellikle sıcaklık, basınç, kapama ve mikrobiyoloji gibi ilgili temel parametreleri düzenli olarak kontrol eder.
           3)Kullanılan yöntem; pastörizasyon, UHT veya sterilizasyon gibi uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olur.
 
 
ONİKİNCİ BÖLÜM
Eğitim
 
                       Gıda işletmecisi:
           1)Gıda işinde çalışan personelin yaptıkları işin gerektirdiği gıda hijyeni konularında kontrol edilmelerini ve bilgilendirilmelerini ve/veya eğitilmelerini,
           2)Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prosedürün geliştirilmesi ve sürdürülmesinden veya ilgili kılavuzların uygulanmasından sorumlu olanların tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ilkelerinin uygulanması konusunda yeterli eğitimi almalarını,
           3)Belirli gıda sektörlerinde çalışanlar için uygun hizmet içi eğitim almalarını sağlamak zorundadır.